Molukse gemeenschap in Alphen: geschiedenis van pijn én verbondenheid

De Molukse gemeenschap in Alphen aan den Rijn kijkt terug op een verleden dat wordt gekenmerkt door zowel pijn als trots. Persoonlijke verhalen uit de wijk laten zien hoe herinneringen aan het thuisland, moeilijke periodes en onderlinge verbondenheid generaties lang doorwerken.

Jer (Joris) Kaitjily herinnert zich de jaren zeventig als een periode van stille worsteling. Zijn ouders verlangden sterk terug naar de Molukken, terwijl ze tegelijkertijd te maken hadden met frustraties over de behandeling van voormalige KNIL-militairen door de Nederlandse overheid. “Je zag het aan ze, maar we konden niets doen,” vertelt hij.

De spanningen binnen delen van de Molukse gemeenschap leidden destijds op sommige plekken tot gewelddadige acties, zoals de Treinkaping bij Wijster en de Treinkaping bij De Punt. Deze gebeurtenissen drukten een stempel op het imago van Molukkers in Nederland. Ook lokaal waren de gevolgen merkbaar. In Alphen aan den Rijn werden inwoners soms met wantrouwen benaderd. “Ik werd nageroepen met ‘treinkaper’,” vertelt Kissy Tamaelasapal.

Volgens bewoners was er in die tijd ook sprake van een gevoel van dreiging. Buurtbewoners hielden ’s nachts de wacht, herinnert Rie den Houter zich. Tegelijkertijd groeide binnen de gemeenschap juist een sterke onderlinge band.

De verhalen maken deel uit van de documentaireserie Thuis in twee Werelden, waarin het leven in de Molukse wijk centraal staat. De aflevering ‘Samenleven’ belicht zowel hoogte- als dieptepunten uit de geschiedenis van de wijk.

Hoewel de Molukse wijk inmiddels al zestig jaar bestaat, is volgens betrokkenen de kennis over deze geschiedenis nog altijd beperkt. “Er zijn nog steeds mensen die niet weten wat de Molukse geschiedenis is,” zegt George Harmusial. Initiatieven zoals wijkfeesten moeten daar verandering in brengen en bijdragen aan het delen van cultuur en achtergrond.

Muziek speelt daarbij een belangrijke rol. “Dat is echt de basis in een Molukse omgeving,” zegt dirigente Ulla Hehanussa-Tuhumena. Waar vroeger onder lantaarnpalen werd gemusiceerd, klinkt Molukse muziek tegenwoordig ook op grotere podia, zoals tijdens het Sama Sama Maluku Festival, dat jaarlijks duizenden bezoekers trekt bij de Zegerplas.

De kracht van de gemeenschap zit volgens velen in de saamhorigheid. “Wij zijn altijd een eenheid en dat moet je vasthouden,” aldus Nico Tamaelasapal.

Ook jongere generaties voelen zich sterk verbonden met de wijk. Voor hen voelt het als één grote familie, waarin men naar elkaar omkijkt. “Als mijn kinderen hier net zo opgroeien als ik, weet ik zeker dat ze gelukkig worden,” zegt Revi Harmusial.

Met die mix van gedeelde geschiedenis, cultuur en verbondenheid blijft de Molukse gemeenschap in Alphen aan den Rijn bouwen aan haar toekomst — zonder het verleden uit het oog te verliezen.