Column — De Lange Diamant: nieuwe gevel, oud probleem
Foto: Google Maps
Een flat op de kant. Zó wordt de Lange Diamant in de Edelstenenbuurt al jaren omschreven. Een woongebouw dat al lang geen thuis meer was, maar een optelsom van wat er mis kan gaan wanneer armoede, overlast, wantrouwen en een gebrek aan perspectief elkaar versterken.
168 huishoudens, 55 nationaliteiten — een indrukwekkende diversiteit, maar in de praktijk vooral een mozaïek vol barsten. Jaren van intimidatie, vandalisme, gespannen verhoudingen en verloedering deden de rest.
Dat dit complex nu wordt gerenoveerd, is geen luxe. Het is noodzaak. Een laatste kans, misschien zelfs.
Een nieuwe jas — maar wat zit eronder?
Woonforte en aannemer Plegt-Vos pakken flink uit: een compleet nieuw uiterlijk, betere isolatie, nieuwe entreehallen, HR++-glas, moderne ventilatie en allerlei technische verbeteringen. Allemaal hard nodig. Geen Alphense die dat zal ontkennen.
Maar renovatieprojecten hebben één gevaarlijke eigenschap: ze kunnen de illusie wekken dat je een buurt oplost met een verfroller en nieuwe kozijnen.
Isolatie maakt een woning zuiniger. Ventilatie maakt het luchtiger. Een schone gevel maakt het gebouw frisser.
Maar een wijk wordt pas echt leefbaar als de mensen die er wonen zich veilig, gehoord en verbonden voelen.
En dat bereik je niet met HR++-glas.
Lange Diamant na renovatie. Foto: Woonforte
Tijdelijk blijven wonen — klinkt mooi, werkt vaak minder mooi
Woonforte zegt dat bewoners tijdens de renovatie in hun woningen kunnen blijven. Soms komt er een logeerwoning beschikbaar. Een mooi principe, want verhuizen is ingrijpend — zeker voor gezinnen, ouderen of bewoners in kwetsbare situaties.
Maar “een weekje overlast per woning”?
Iedereen die ooit in een renovatieproject heeft gewoond, weet wat dat betekent: weken of maanden geluid, stof, lamme agenda’s en beperkte privacy. En hoe kwetsbaarder een huishouden, hoe zwaarder dat telt.
De bedoelingen zijn goed. De praktijk vaak een stuk taaier.
De echte opgave begint NA de renovatie
De Lange Diamant kan een nieuw gezicht krijgen, maar de vraag is: krijgt de buurt ook een nieuw hart?
Want stenen renoveren is eenvoudig.
Samenleven renoveren is dat niet.
Sociale cohesie, veiligheid, toezicht, vertrouwen — dat zijn woorden die in beleidsnota’s prachtig klinken, maar die in de praktijk jarenlange, consequente inzet vragen. Door professionals, door de gemeente, door bewoners zelf. Door mensen die gezien worden en mensen die wíllen zien.
De angst die in veel steden werkelijkheid werd — opgeknapte flats die langzaam onbetaalbaar werden voor de oorspronkelijke bewoners — mag hier niet de realiteit worden. Je renoveert tenslotte niet om een buurt uit te wisselen, maar om een buurt te behouden.
Waar hopen we op?
Dat de Lange Diamant straks niet alleen een frisse kleur heeft, maar ook een frisse start.
Dat de flat niet langer symbool staat voor verval, maar voor veerkracht.
Dat het geen plek meer is waar mensen zich terugtrekken achter hun deur, maar een plek waar mensen elkaar weer kennen, groeten en helpen.
Maar dat gebeurt niet vanzelf.
En zeker niet alleen door bouwvakkers.
Een buurt is méér dan wat er op de gevel hangt. Een buurt is wat er tussen mensen gebeurt.
De renovatie van de Lange Diamant is een kans.
Een grote, waardevolle kans.
Maar alleen als we beseffen dat dit pas stap één is — en dat de volgende stappen misschien wel de moeilijkste zijn: investeren in mensen, in vertrouwen, in samenleven.
Als we dat niet doen, blijft de flat wat hij was: een nieuwe jas over oude problemen.
Maar als we het wél doen, kan de Lange Diamant eindelijk worden waar een woongebouw voor bedoeld is:
een thuis.
