Column - Diversiteit in cijfers, maar niet in de raad?
Een kwart van de inwoners van Alphen aan den Rijn heeft een migratieachtergrond. Een kwart. Maar wie de kandidatenlijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen doorbladert, ziet geen kwart terug. Hoe kan dat?
In een artikel van AD Groene Hart wordt pijnlijk duidelijk dat veel Alphenaren met een migratieachtergrond zich niet gehoord voelen. Ze voelen afstand. Wantrouwen. Onzichtbaarheid. Maar hoe heeft het zover kunnen komen in een gemeente waar diversiteit allang geen uitzondering meer is?
Als mensen zeggen dat politieke partijen “geen moeite doen” om hen te betrekken, moeten we dat dan niet serieus nemen? Waarom wachten partijen tot verkiezingstijd om ineens bij moskeeën of buurthuizen langs te gaan? Waarom wordt participatie vaak gereduceerd tot een folder en een socialmediapost?
En andersom: waarom melden zo weinig mensen zich aan bij politieke partijen? Is het angst? Onzekerheid? Het gevoel dat je toch niet welkom bent? Of is het systeem simpelweg niet ingericht op mensen die niet al van jongs af aan in de juiste netwerken zitten?
Wie bepaalt eigenlijk wat ‘geschikt’ is voor de politiek? Moet je bestuurskunde hebben gestudeerd? In studentencorpora hebben gezeten? De juiste mensen kennen? En als dat ongeschreven toelatingscriteria zijn, sluiten we dan niet automatisch hele groepen uit?
De gevolgen zijn groter dan een lege plek op een kandidatenlijst. Als mensen zich niet vertegenwoordigd voelen, haken ze af. Als ze het idee hebben dat beloften niet worden nagekomen, groeit het wantrouwen. En wantrouwen is funest voor een lokale democratie. Want wat is een gemeenteraad zonder herkenning? Zonder vertrouwen? Zonder verbinding?
De oplossing ligt niet aan één kant.
Politieke partijen zullen structureel moeten investeren in relaties met gemeenschappen. Niet alleen tijdens campagneperiodes, maar het hele jaar door. Ga het gesprek aan. Organiseer bijeenkomsten in wijken. Maak actief ruimte voor nieuwe kandidaten, ook als zij geen klassiek politiek cv hebben. Doorbreek de gewoonte om alleen ‘bekende gezichten’ naar voren te schuiven.
Maar ook inwoners zelf kunnen niet blijven afwachten. Als je niet gezien wordt, hoe zorg je dat je zichtbaar wordt? Door je te organiseren. Door vragen te stellen. Door inspraakmomenten te benutten. Door – hoe spannend ook – toch die stap richting een partij te zetten.
Misschien moeten we onszelf een simpelere vraag stellen: willen we dat de gemeenteraad een afspiegeling is van de samenleving, of nemen we genoegen met een select gezelschap dat vooral op zichzelf lijkt?
Als het antwoord het eerste is, dan vraagt dat moed. Van partijen om deuren écht open te zetten. Van inwoners om die deuren binnen te stappen.
De vraag is niet óf het anders kan.
De vraag is: wie zet de eerste stap?
Xaverio.