Column: “Wanbestuur kost Alphen 300.000 euro — en niemand grijpt in”
Het begint inmiddels gênant te worden.
In Alphen aan den Rijn is het opnieuw raak: een project van zeven woningen dat eindigt in nul resultaat en een rekening van 300.000 euro. Geen oplevering, geen bouw, geen maatschappelijk rendement. Alleen verlies.
Maar laten we stoppen met het woord “tegenvaller”.
Dit is geen tegenvaller.
Dit is bestuurlijk falen in slow motion.
De eerste fout: verkopen zonder te weten wat je verkoopt
In 2019 verkoopt de gemeente grond aan een ontwikkelaar, met de belofte dat die bouwrijp wordt opgeleverd. Dat klinkt als een standaardafspraak — totdat je beseft dat de gemeente op dat moment niet wist wat dat ging kosten.
Dat is geen inschattingsfout.
Dat is een fundamentele misser.
Iedereen met basale kennis van projectontwikkeling weet: je onderzoekt eerst de bodem, de risico’s en de kosten. Dán bepaal je de prijs en maak je afspraken. Niet andersom.
Hier gebeurde het andersom.
En dus begon het project feitelijk al met een achterstand — eentje die later keihard terug zou slaan.
De tweede fout: risico’s negeren die al bekend waren
De ondergrond was complex. Dat was geen verrassing, dat was bekend.
Toch werd er geen diepgaand onderzoek gedaan voordat de deal werd gesloten. Pas later, toen het project al liep, kwamen de echte kosten boven tafel. Sanering, inrichting, extra maatregelen — alles bleek duurder, moeilijker en tijdrovender.
Dit is geen pech.
Dit is willens en wetens een risico nemen — met andermans geld.
De derde fout: totale regieloosheid
Daarna ontspoort het project volledig.
- Extra onderzoeken naar bomen
- Vertragingen
- Wisselingen van projectleiders
- Oplopende kosten
- Geen duidelijke sturing
Het beeld dat ontstaat is onthutsend: een gemeente die de controle volledig kwijt is over haar eigen project.
Geen strakke regie.
Geen duidelijke verantwoordelijkheid.
Geen moment waarop iemand zegt: dit gaat de verkeerde kant op, we grijpen in.
Het kabbelt door. En de rekening loopt op.
De eindfase: falen verkopen als beleid
En dan komt het moment suprême: stoppen.
Niet omdat het plan inhoudelijk niet deugt.
Niet omdat er geen behoefte is aan woningen.
Maar omdat het financieel uit de hand is gelopen.
En hoe wordt dat gebracht?
Als een verstandige keuze.
Als “besparing” van 100.000 euro.
Dat is geen besluit.
Dat is damage control verpakt als succesverhaal.
Alsof inwoners niet begrijpen dat je eerst drie ton moet verliezen voordat je überhaupt kunt “besparen”.
De echte rekening
De zichtbare schade is 300.000 euro.
Maar de werkelijke schade is groter:
- 0 woningen in een woningmarkt die piept en kraakt
- vertrouwen dat verder afbrokkelt
- een signaal dat fouten geen gevolgen hebben
Want dat is de kern van dit verhaal.
Waar is de verantwoordelijkheid?
Waar is de wethouder die zegt: dit reken ik mezelf aan?
Waar is de gemeenteraad die zegt: dit accepteren we niet?
Waar is de politieke consequentie?
Die is er niet.
En dát is het echte probleem.
Niet de fout.
Niet de drie ton.
Maar het feit dat dit kan gebeuren zonder dat er iemand op afgerekend wordt.
Dit is geen incident meer
Dit past in een patroon.
Projecten die te optimistisch worden ingestoken.
Risico’s die worden onderschat.
Kosten die achteraf exploderen.
En bestuurders die het vervolgens gladstrijken met rapporten en begrotingswijzigingen.
Zonder echte verandering.
Zonder consequenties.
De harde conclusie
Als een gemeente er niet in slaagt om een project van zeven woningen tot een goed einde te brengen, dan is er iets fundamenteel mis.
Niet met dat project.
Maar met de manier van besturen.
En zolang dat niet verandert, is dit geen uitzondering.
Dan is dit de norm.
Nieuwe plannen zullen volgen.
Nieuwe fouten ook.
Nieuwe verliezen gegarandeerd.
En telkens weer zal dezelfde vraag opkomen:
wie houdt hier eigenlijk toezicht op — en wanneer stopt dit?
Xaverio.
Nog even en we gaan het het niet aflatende geblunder van onze gemeente normaal vinden want de zoveelste misser is weer een feit.
Een project van zeven woningen dat eindigt met een nulresultaat en een rekening van maar liefst 300.000 euro.
Geen oplevering, geen bouw en geen maatschappelijk rendement.
Alleen maar verlies, voor de zoveelste keer, dus laten we maar stoppen met het gebruik van het woord “tegenvaller” en het vervangen door “bestuurlijke onkunde”.
Wat ging er deze keer dan weer allemaal mis?
In 2019 verkoopt de gemeente grond aan een ontwikkelaar met de belofte aan de ontwikkelaar dat de grond bouwrijp zou worden opgeleverd.
Je mag er dan vanuit gaan dat de kosten van het bouwrijp maken, die uiteraard vooraf nauwgezet berekend zijn, doorberekend worden in de verkoopprijs.
Maar helaas, zo werkt het niet bij onze gemeente. Die verkopen eerst de grond en gaan daarna berekenen wat ze kwijt zijn aan het bouwrijp maken en, u raad het al, dat viel fors tegen.
Als je, als gemeente, genereus aanbiedt om de grond bouwrijp op te leveren dan mag je aannemen dat er vooraf uitgebreid onderzoek gedaan is naar de complexiteit van de werkzaamheden. Iedere weldenkende uitvoerder zou dat doen voordat de deal gesloten wordt. Niet bij onze gemeente. Die vond dat niet nodig en, u raad het al….ook dat viel fors tegen.
Pas toen het project al in uitvoering was kwamen de daadwerkelijke kosten boven water. Sanering, inrichting, extra maatregelen, alles bleek moeilijker, tijdrovender en dus…duurder.
Om dan toch nog de zaken op de rails te houden is een strakke regie nodig maar, u raad het al, daarvan was totaal geen sprake met als gevolg dat het hele project volledig ontspoorde.
Extra onderzoeken, vertragingen, wisselingen van projectleiders, oplopende kosten, geen duidelijke sturing, geen regie. Totale chaos.
De “gemeente” is de controle volledig kwijt is over haar eigen project maar blijft in eerste instantie, in plaats van te stoppen er meer geld inpompen.
Het is een bekend fenomeen dat we Sunk Cost Fallacy noemen en vooral bij de overheid voorkomt. Daar is immers nooit niemand echt “verantwoordelijk” en het geld is “van anderen”. Onze gemeente grossiert in dergelijke projecten en u en ik, als betalers, houden bij voorbaat ons hart al vast als er in de Vissenkom weer wat verzonnen wordt. Wij weten immers, uit ervaring, hoe dit afloopt…
Maar ja, hoe verkoop je je falen…nou, als succès, dat is toch logisch en dus krijgen we een prachtige “besparing” van €100.000 voorgeschoteld zonder erbij te vermelden dat dat €300.000 heeft gekost. Hulde, wàt een succes, wat een prestatie, een lintje waardig..of toch niet?
Het eindresultaat; €300.000 weggegooid belastinggeld, geen nieuwe woningen en niemand die verantwoordelijk is. Heeft niemand dan zijn of haar handtekening heeft gezet onder het contract en de oplopende kosten.
Natuurlijk wel maar om diè daar dan op af te rekenen…dat zou hoogst ongepast zijn, en aangezien politici hun zelfreflectie voor aantreden inleveren bij de receptie zal ook niemand die verantwoordelijkheid op zich nemen.
En zo modderen we door, met fietsbruggen, gemeentehuizen, woningbouw en noem maar op.
Als ùw boekhouding zò slecht op orde zou zijn dan bleef er vast geen geld over om uw aanslag Gemeentebelasting te betalen maar u weet wel beter. Als u daarbij in gebreke zou blijven staat de gemeente gelijk voor uw deur, om u even op uw verantwoordelijkheden te wijzen.
Zolang wij blijven betalen zitten straks dezelfde amateurs weer met voldaan gezicht op hun pluchen zetels en modderen ze lekker verder want…als je geld tekort komt dan verhoog je toch gewoon de belastingen. Dat mag, wat het zijn immers democratisch gekozen bestuurders dus ù wilde dit zelf…..toch?