Park Rijnstroom: woningbouw versus opvang Oekraïense vluchtelingen – waarom FvD en RijnGouweLokaal het college onder druk zetten

De politieke discussie over Park Rijnstroom in Alphen aan den Rijn is opnieuw opgelaaid. Forum voor Democratie (FvD) en RijnGouweLokaal (RGL) willen dat de gemeente onderzoekt of de geplande woningbouw eerder kan beginnen, in plaats van het terrein nog circa vijf jaar te gebruiken voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen.

De partijen hebben hierover schriftelijke vragen gesteld aan het college van burgemeester en wethouders. Volgens hen is het onacceptabel dat een potentiële woningbouwlocatie jarenlang grotendeels buiten gebruik blijft terwijl de woningnood in Alphen groot is.

Waarom is Park Rijnstroom belangrijk?

Park Rijnstroom is één van de grootste binnenstedelijke ontwikkellocaties die de gemeente de komende jaren wil benutten om het woningtekort terug te dringen.

Het gebied ligt tussen de Cornelis Geellaan, de Oranje Nassausingel en de Ds. Meijerlaan en werd jarenlang gebruikt door zorg- en onderwijsorganisatie iHub. Nadat iHub aangaf delen van het terrein te willen verkopen, besloot de gemeente in 2024 in te grijpen.

Het college vestigde op 1 oktober 2024 een gemeentelijk voorkeursrecht op een groot deel van de gronden. De gemeenteraad bekrachtigde dit besluit op 28 november 2024. Tegelijkertijd werd de stedenbouwkundige visie "Nieuwe Horizonten" vastgesteld als planologische basis voor de toekomstige ontwikkeling.

Gemeente wil zelf regie houden

Volgens het college is de locatie essentieel voor de toekomstige woningbouwopgave.

Door de gronden zelf aan te kopen kan de gemeente:

• zelf bepalen hoe het gebied wordt ingericht;
• voldoende betaalbare woningen realiseren;
• voorzieningen toevoegen;
• voorkomen dat commerciële partijen de regie krijgen.

De gemeente stelde dat Alphen over enkele jaren onvoldoende ruimte heeft om in de eigen woningbehoefte te voorzien en dat Park Rijnstroom daarom strategisch belangrijk is.

Aankoop van iHub-gronden

Na onderhandelingen bereikte de gemeente overeenstemming met iHub.

Belangrijke momenten:

• 1 oktober 2024: voorkeursrecht ingesteld.
• 28 november 2024: gemeenteraad bekrachtigt voorkeursrecht.
• 25 september 2025: gemeenteraad stelt krediet beschikbaar voor aankoop.
• 30 januari 2026: levering van de aangekochte gronden en gebouwen.

Niet alle grond is overigens in gemeentelijke handen. Over het laatste perceel ontstond in 2026 een conflict tussen iHub en de gemeente. iHub wil daar ruimte behouden voor zorg en onderwijs, terwijl de gemeente ook daar kansen ziet voor woningbouw. Tegen het voorkeursrecht loopt een bezwaarprocedure.

Hoeveel woningen komen er?

Dat is nog niet bekend.

Hoewel eind 2024 de stedenbouwkundige visie is vastgesteld, is er nog geen definitief woningbouwprogramma.

De visie spreekt over een combinatie van:

• appartementen;
• grondgebonden woningen;
• voorzieningen;
• groen;
• langzaam verkeer.

Op sommige deelgebieden zouden tientallen woningen mogelijk zijn, terwijl andere locaties ruimte bieden aan grotere woonblokken met mogelijk honderden woningen. Exacte aantallen worden pas vastgesteld tijdens de verdere planuitwerking.

Waarom duurt het volgens de gemeente vijf jaar?

Het college verwacht dat de volledige planvorming ongeveer vijf jaar kost.

Daarvoor moeten onder meer:

• stedenbouwkundige plannen worden uitgewerkt;
• participatie met bewoners plaatsvinden;
• onderzoeken naar milieu, verkeer en natuur worden uitgevoerd;
• een omgevingsplan worden vastgesteld;
• eventuele bezwaar- en beroepsprocedures worden doorlopen.

De gemeente noemt dit een normale doorlooptijd voor een gebiedsontwikkeling van deze omvang.

Tijdelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen

Omdat de ontwikkeling nog jaren duurt, besloot het college het bestaande vastgoed tijdelijk te benutten.

Aanvankelijk verbleven al 56 Oekraïense vluchtelingen in woningen aan de Ds. Meijerlaan.

Na aankoop wil de gemeente uitbreiden naar ongeveer 150 opvangplaatsen.

Hiervoor worden meerdere gebouwen gebruikt:

• woningen aan de Cornelis Geellaan;
• gebouw De Sloep;
• een deel van het kantoorgebouw;
• overige bestaande bebouwing.

Volgens het college voorkomt deze tijdelijke invulling leegstand, vandalisme en kraak én helpt zij de gemeente te voldoen aan de landelijke opvangopgave voor Oekraïense ontheemden.

Planning opvang

De uitvoering is inmiddels gestart.

Volgens de gemeentelijke projectplanning:

• voorjaar/zomer 2026: verbouwing gebouwen;
• juli 2026: vergunning verleend;
• augustus 2026: verhuizing van Oekraïense bewoners;
• 2026-2027: verdere planvorming voor woningbouw.

Waar maken FvD en RijnGouweLokaal bezwaar tegen?

Volgens beide partijen klopt de redenering van het college niet.

Hun belangrijkste vragen zijn:

• waarom moeten de procedures vijf jaar duren?
• kan woningbouw niet eerder starten?
• is opvang wel noodzakelijk zolang de woningnood zo groot is?
• wordt woningbouw indirect vertraagd door de opvang?

Aanleiding vormt de mededeling van het college dat de opvang gedurende de gehele planperiode kan plaatsvinden.

FvD en RijnGouweLokaal stellen dat de tijdelijke opvang geen reden mag zijn om woningbouw uit te stellen. Zij wilden aanvankelijk een debat in de gemeenteraad, maar kozen uiteindelijk voor schriftelijke vragen omdat zij sneller duidelijkheid willen.

Standpunt van het college

Het college benadrukt juist dat beide trajecten los van elkaar staan.

Volgens de gemeente:

• duurt de planontwikkeling sowieso ongeveer vijf jaar;
• is opvang slechts een tijdelijke invulling;
• blijft het uiteindelijke doel woningbouw;
• voorkomt tijdelijk gebruik leegstand en extra kosten.

Daarnaast wijst het college erop dat uitbreiding van de opvang noodzakelijk is om aan de gemeentelijke taakstelling voor Oekraïense vluchtelingen te voldoen. De nieuwe opvanglocatie aan de Haringvliet biedt daarvoor onvoldoende capaciteit, waardoor Park Rijnstroom een belangrijke rol speelt.

Participatie en verdere uitwerking

De komende periode werkt de gemeente de plannen verder uit.

Volgens de projectplanning volgen:

• inventarisatie van uitgangspunten;
• vorming van een klankbordgroep;
• meerdere participatiebijeenkomsten;
• een schetsontwerp;
• een voorlopig ontwerp;
• uiteindelijk het definitieve stedenbouwkundige plan.

Politieke betekenis

De discussie raakt twee gevoelige dossiers tegelijk:

1. de grote woningnood in Alphen aan den Rijn;
2. de opvang van Oekraïense vluchtelingen.

Voorstanders van het college vinden dat beide opgaven naast elkaar kunnen bestaan zolang de planvorming loopt. Tegenstanders vrezen dat een tijdelijke opvang gemakkelijk jarenlang tijdelijk blijft en daarmee de woningbouw vertraagt.

De beantwoording van de schriftelijke vragen van FvD en RijnGouweLokaal zal duidelijk moeten maken of het college mogelijkheden ziet om delen van Park Rijnstroom eerder te ontwikkelen, of vasthoudt aan de huidige planning waarbij de opvanglocatie naar verwachting gedurende de volledige planvoorbereiding in gebruik blijft. Bron: AD Groene Hart/ Nieuws in Alphen).

Geen reacties

Geef een reactie