FVD zet woningbouw, onteigening en leefomgeving op agenda: dit leverde de Alphense raadsvergadering op
Foto: Gemeente Alphen aan den Rijn
ALPHEN AAN DEN RIJN – Tijdens de gemeenteraadsvergadering van donderdag 15 oktober 2026 kwamen uiteenlopende onderwerpen aan bod, waaronder de ontwikkeling van de Gnephoek, onteigening voor een elektriciteitsstation, windturbines, datacenters, de huisvesting van de kringloopwinkel en de bereikbaarheid van Boskoop. Forum voor Democratie (FVD) Alphen aan den Rijn presenteert de vergadering als een voorbeeld van hoe de partij door vragen te stellen, voorstellen in te dienen en toezeggingen te controleren invloed probeert uit te oefenen op het lokale bestuur.
Uit de openbare verslaglegging blijkt dat de vergadering niet alleen draaide om nieuwe plannen, maar ook om de vraag hoe besluiten worden onderbouwd en welke gevolgen deze hebben voor inwoners, ondernemers en de leefomgeving.
Gnephoek: woningbouw vraagt om duidelijke keuzes
Een belangrijk onderwerp was het aangepaste omgevingsplan voor de Gnephoek. De gemeenteraad stelde dit plan op 15 oktober vast. Daarmee is een volgende stap gezet richting de ontwikkeling van een nieuwe woon- en natuuromgeving.
De plannen omvatten ongeveer 5.600 woningen, 60 hectare natuurgebied en daarnaast 30 hectare groen en water verspreid over het gebied. Ook zijn voorzieningen voorzien, zoals scholen, winkels, zorg en openbaar vervoer. In de volgende fase worden de stedenbouwkundige plannen verder uitgewerkt, waarbij inwoners op verschillende momenten kunnen meepraten.
FVD bracht bij de woningbouwdiscussie onder meer de samenhang tussen demografische ontwikkelingen en de gemeentelijke plannen onder de aandacht. De partij diende ook voorstellen in over de bereikbaarheid van de Gnephoek en de woningcategorieën.
Niet alle voorstellen kregen steun. De motie van FVD over bouwen op basis van actuele demografische inzichten werd verworpen met vier stemmen voor en 31 tegen. Het omgevingsplan zelf werd wel aangenomen, met 29 stemmen voor en zeven tegen.
De discussie laat zien dat er binnen de raad verschil van inzicht bestaat over de manier waarop woningbouw, bevolkingsontwikkeling en infrastructuur met elkaar moeten worden verbonden.
Onteigening voor elektriciteitsstation: onderhandelen blijft mogelijk
Ook de voorgenomen onteigening van grond in Hazerswoude-Rijndijk kwam aan bod. Netbeheerders TenneT en Liander willen daar een nieuw elektriciteitsstation realiseren. Het project moet bijdragen aan de capaciteit van het elektriciteitsnet, dat op verschillende plaatsen onder druk staat.
Omdat aankoop van de benodigde grond niet met alle betrokken grondeigenaren is gelukt, lag een onteigeningsbesluit voor. FVD stelde vragen over de noodzaak om deze stap al te zetten, terwijl er volgens de bespreking nog ruimte was voor onderhandelingen met een pachter.
Wethouder Peters gaf aan dat overleg mogelijk blijft. De raad stemde uiteindelijk met het onteigeningsbesluit in: 32 raadsleden stemden voor en vier tegen.
De kwestie raakt aan een bredere bestuurlijke afweging: hoe kan een project van algemeen belang worden voortgezet, terwijl tegelijkertijd zorgvuldig wordt omgegaan met de belangen en eigendomsrechten van betrokkenen?
Begrotingsmarkt: vragen over eerdere afspraken
FVD meldt daarnaast aandacht te hebben gevraagd voor de zogenoemde begrotingsmarkt. Volgens de partij was eerder een motie aangenomen om een dergelijke aanpak uit te voeren, maar was dat volgens FVD nog niet gebeurd.
De partij wilde weten waarom de aangekondigde werkwijze niet was gerealiseerd en vroeg om duidelijkheid over de opvolging van eerdere afspraken. In de door FVD gepubliceerde terugblik staat dat de wethouder dit onderwerp in de auditcommissie bespreekt.
Daarmee staat vooral de controlerende taak van de gemeenteraad centraal: niet alleen besluiten nemen, maar ook nagaan of eerdere besluiten daadwerkelijk worden uitgevoerd.
De precieze voorgeschiedenis van de motie en de verdere behandeling vragen om verificatie aan de hand van de oorspronkelijke motie en de bijbehorende gemeentelijke stukken.
Windturbines: provincie en gemeente in beeld
De mogelijke plaatsing van windturbines was een ander onderwerp dat FVD onder de aandacht bracht. De partij vroeg naar de zoekgebieden die de provincie heeft aangewezen voor windenergie en naar de mate waarin deze gebieden geheel of gedeeltelijk binnen Alphen aan den Rijn liggen.
Volgens de partij is daarbij van belang welke invloed de gemeente en de gemeenteraad nog hebben op de verdere besluitvorming.
In de gepubliceerde terugblik staat dat het onderwerp bij de agenda- of agendacommissie wordt neergelegd om een geschikt moment voor bespreking te bepalen. Dat betekent niet dat er tijdens deze vergadering een definitief besluit over de plaatsing van windturbines is genomen.
De kwestie raakt aan de afweging tussen duurzame energie, ruimtelijke ordening en de gevolgen voor omwonenden. Voor inwoners is vooral van belang waar eventuele turbines zouden kunnen komen, welke procedures nog volgen en op welke momenten inspraak mogelijk is.
Datacenters: aandacht voor stroom- en watergebruik
Ook de datacenters in de gemeente kwamen aan bod. FVD zegt al langer vragen te stellen over het datacenter aan de Hoornseweg, waaronder de locatie, de gevolgen voor omwonenden en het gebruik van stroom en water.
De bredere discussie over datacenters speelt in een periode waarin de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet een steeds belangrijkere factor is bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.
Tijdens dezelfde raadsvergadering werd een motie over datacenters aangenomen met 31 stemmen voor en vijf tegen. In de openbare verslaglegging staat dat de gemeente laat onderzoeken welke mogelijkheden er juridisch zijn om regels te stellen aan datacenters.
Daarmee is nog niet gezegd dat bestaande activiteiten direct worden beperkt. De vervolgstap is juist om te onderzoeken welke maatregelen binnen de wettelijke kaders mogelijk zijn.
Voor de omgeving zijn daarbij vragen relevant over energieverbruik, watergebruik, geluid, ruimtelijke inpassing en de gevolgen voor andere gebruikers van het elektriciteitsnet.
Kringloopwinkel: zoektocht naar een geschikte locatie
De toekomst van de kringloopwinkel was eveneens onderwerp van bespreking. De huidige locatie aan de Ondernemingsweg levert problemen op, omdat de provincie die locatie niet wil toestaan voor de beoogde functie. Eerdere pogingen om tot een oplossing te komen hebben nog geen definitief resultaat opgeleverd.
FVD vroeg het college om niet alleen binnen bestaande plannen naar mogelijkheden te kijken, maar ook alternatieve huisvesting te onderzoeken.
De gemeenteraad nam tijdens de vergadering een motie over de huisvesting van de kringloop aan. Die motie kreeg unanieme steun: 36 stemmen voor en geen tegenstemmen.
Dat is een concreet resultaat, al betekent het aannemen van een motie niet automatisch dat er al een nieuwe locatie beschikbaar is. De verdere uitwerking moet duidelijk maken welke mogelijkheden er zijn en hoe het college daaraan vervolg geeft.
Voor de kringloopsector is passende huisvesting van belang om activiteiten voort te zetten die bijdragen aan hergebruik van goederen en het beperken van afval.
Bereikbaarheid van Boskoop: vervolgstappen aangekondigd
De bereikbaarheid van Boskoop was een ander punt waarop de raad aandrong op duidelijkheid. FVD werkte mee aan de discussie over een motie die gericht was op de bereikbaarheid en infrastructuur in de omgeving.
De motie over het instellen van een klankbordgroep voor de bereikbaarheid van de regio Boskoop werd tijdens deze vergadering niet in stemming gebracht. De wethouder zegde toe vóór het einde van 2026 met een notitie over de aanpak te komen.
Dat maakt de komende maanden relevant voor inwoners en ondernemers die afhankelijk zijn van een goede verkeersdoorstroming en bereikbare voorzieningen.
De aangekondigde notitie moet meer inzicht bieden in de voorgenomen aanpak. Vervolgens zal moeten blijken welke maatregelen daadwerkelijk worden voorgesteld, welke planning daarbij hoort en hoe betrokkenen bij de verdere uitwerking worden meegenomen.
Niet alleen voorstellen indienen, maar ook controleren
In de eigen terugblik benadrukt FVD dat raadswerk volgens de partij verder gaat dan voor- of tegenstemmen. De fractie wijst op het stellen van kritische vragen, het indienen van moties en amendementen, het agenderen van onderwerpen en het volgen van toezeggingen.
De uitkomsten van 15 oktober laten zien dat die inzet verschillende resultaten kan hebben. Sommige voorstellen werden verworpen, andere kregen brede steun en bij enkele onderwerpen is vooral een vervolgonderzoek, bespreking of nadere uitwerking aangekondigd.
Voor de gemeenteraad is dat een wezenlijk onderdeel van het democratische proces. Een verworpen motie betekent dat een voorstel op dat moment geen meerderheid heeft gekregen. Een aangenomen motie of een toezegging van het college vraagt vervolgens om controle op de uitvoering.
De komende periode zal daarom vooral moeten uitwijzen wat er gebeurt met de afspraken over de kringloopwinkel, datacenters en de bereikbaarheid van Boskoop, en hoe de verdere besluitvorming rond woningbouw, energie en de leefomgeving vorm krijgt.
De belangrijkste vraag na de raadsvergadering is daarmee niet alleen welke voorstellen zijn aangenomen, maar ook welke afspraken daadwerkelijk worden uitgevoerd. Juist bij onderwerpen die direct gevolgen hebben voor inwoners, blijft de controlerende rol van de gemeenteraad van belang.
