Hondenbelasting in Alphen aan den Rijn opnieuw ter discussie: gemeente verwacht 600.000 euro aan inkomsten in 2028
Foto: Gemeente Alphen aan den Rijn
De hondenbelasting in Alphen aan den Rijn staat opnieuw ter discussie. Aanleiding is een schriftelijke reactie van Team Belastingen van de gemeente, die op 9 november 2026 werd ontvangen door een inwoner die eerder vragen had gesteld over deze belasting. Uit de beantwoording blijkt dat de gemeente voor 2028 een opbrengst van circa 600.000 euro uit hondenbelasting verwacht. Tegelijkertijd bevestigt de gemeente dat de volledige opbrengst naar de algemene middelen gaat en dat niet afzonderlijk wordt bijgehouden welke gemeentelijke kosten specifiek verband houden met het houden van honden.
Deze antwoorden zijn voor de inwoner aanleiding om de hondenbelasting opnieuw onder de aandacht van de gemeenteraad te brengen. Volgens hem roept de huidige regeling fundamentele vragen op over rechtvaardigheid, transparantie en de verdeling van de gemeentelijke belastingdruk.
Jaarlijks circa 600.000 euro aan hondenbelasting
Een van de belangrijkste punten uit de gemeentelijke reactie betreft de financiële opbrengst. Voor 2028 wordt rekening gehouden met ongeveer 600.000 euro aan inkomsten uit hondenbelasting.
Opmerkelijk is dat deze opbrengst niet specifiek wordt besteed aan hondenvoorzieningen, zoals hondenuitlaatplaatsen, losloopgebieden, afvalbakken of het onderhoud van voorzieningen voor hondenbezitters. Het volledige bedrag vloeit volgens de gemeente naar de algemene middelen.
Daarmee wordt de hondenbelasting in de praktijk een inkomstenbron voor de gemeentelijke begroting, waarvan ook inwoners zonder hond profiteren.
Juist dat gegeven vormt een belangrijk onderdeel van het bezwaar. Waarom moeten inwoners die een hond houden een afzonderlijke belasting betalen, terwijl de opbrengst niet specifiek wordt gebruikt voor voorzieningen of diensten die met honden te maken hebben?
De inwoner erkent dat gemeenten op grond van artikel 226 van de Gemeentewet bevoegd zijn hondenbelasting te heffen. Volgens hem moet echter ook worden gekeken naar de maatschappelijke en bestuurlijke wenselijkheid van het voortzetten van deze belasting.
Gemeente heeft geen inzicht in specifieke kosten
Een ander punt dat vragen oproept, is het ontbreken van inzicht in de daadwerkelijke kosten die verband houden met het houden van honden.
Team Belastingen heeft bevestigd dat de gemeente niet bijhoudt welke kosten specifiek aan hondenbezit kunnen worden toegerekend. Daardoor kan zij ook geen overzicht verstrekken van de uitgaven die tegenover de opbrengsten uit hondenbelasting staan.
De inwoner vindt dat opmerkelijk. De gemeente verwacht immers jaarlijks een aanzienlijk bedrag aan deze belasting te ontvangen, maar kan niet aangeven hoeveel gemeentelijke kosten rechtstreeks verband houden met het onderwerp waarvoor deze belasting wordt geheven.
Hij benadrukt dat hij begrijpt dat hondenbelasting juridisch een algemene belasting is en dat gemeenten niet verplicht zijn de opbrengst rechtstreeks aan hondenvoorzieningen te besteden.
Toch vindt hij dat de gemeenteraad kritisch zou moeten kijken naar de verhouding tussen de geraamde opbrengst, de uitvoeringskosten van de belastinginning en de beleidsmatige onderbouwing om deze afzonderlijke belasting in stand te houden.
Volgens hem zou duidelijk moeten zijn welke financiële en bestuurlijke afwegingen ten grondslag liggen aan het handhaven van de hondenbelasting.
Ook honden die uitsluitend op eigen terrein verblijven, vallen onder de belasting
De discussie heeft voor de betreffende inwoner ook een persoonlijke aanleiding.
Hij woont in het buitengebied van Alphen aan den Rijn en beschikt over een eigen terrein van ongeveer 13.000 vierkante meter. Zijn hond verblijft uitsluitend op dit eigen terrein, verlaat het terrein niet en wordt gehouden als waakhond ter beveiliging van zijn eigendom.
Volgens de inwoner maakt de hond daardoor geen gebruik van openbare hondenuitlaatplaatsen, losloopgebieden of andere openbare voorzieningen voor honden.
De gemeente heeft hem echter meegedeeld dat deze omstandigheden geen invloed hebben op de belastingplicht.
Hoewel hij begrijpt dat dit aansluit bij de huidige wettelijke regeling, vindt hij dat de gemeente bij het bepalen van haar belastingbeleid ook rekening zou moeten kunnen houden met de uiteenlopende omstandigheden waaronder honden worden gehouden.
Een hond die dagelijks gebruikmaakt van openbare hondenvoorzieningen bevindt zich volgens hem in een andere situatie dan een hond die uitsluitend op privéterrein verblijft. De huidige regeling maakt dat onderscheid echter niet.
Daarmee komt de vraag naar voren of de bestaande belastingregeling voldoende aansluit bij de verschillende vormen van hondenbezit binnen de gemeente.
Motie tot afschaffing op 5 november verworpen
De discussie over de hondenbelasting speelde ook tijdens de begrotingsbehandeling van de gemeenteraad op 5 november 2026. Tijdens deze vergadering werd een motie ingediend waarin werd gepleit voor afschaffing van de hondenbelasting.
De motie kreeg geen meerderheid en werd verworpen.
Voor de inwoner betekent dit echter niet dat de discussie daarmee moet worden afgesloten. Hij vindt dat de principiële vragen over de belasting opnieuw moeten worden besproken, zeker nu de gemeente heeft bevestigd dat de volledige opbrengst naar de algemene middelen gaat en geen afzonderlijke registratie van de hondengerelateerde kosten plaatsvindt.
Hij wil daarom van de gemeenteraad weten welke inhoudelijke argumenten hebben geleid tot het verwerpen van de motie.
Ook vraagt hij om de volledige tekst van de ingediende motie, de financiële onderbouwing van de geraamde opbrengst van 600.000 euro in 2028 en een overzicht van de kosten die gemoeid zijn met de uitvoering en inning van de hondenbelasting.
Daarnaast wil hij weten of er mogelijkheden zijn om de inkomsten op een andere manier binnen de gemeentelijke begroting op te vangen wanneer de hondenbelasting zou worden afgeschaft.
Gemeenteraad gevraagd om heroverweging
In een nieuwe brief aan de gemeenteraad verzoekt de inwoner om de hondenbelasting opnieuw als afzonderlijk onderwerp te agenderen.
Daarbij vraagt hij de raadsleden onder meer te bespreken of het nog wenselijk is om een specifieke groep inwoners afzonderlijk te belasten voor inkomsten die vervolgens aan algemene gemeentelijke uitgaven worden besteed.
Ook wil hij dat wordt onderzocht of de huidige belasting nog voldoende maatschappelijk en bestuurlijk te rechtvaardigen is, welke financiële gevolgen afschaffing zou hebben en of een andere regeling mogelijk is die beter rekening houdt met de omstandigheden waarin honden worden gehouden.
De inwoner benadrukt dat zijn bezwaar verder gaat dan zijn eigen belastingaanslag.
Volgens hem gaat het vooral om het principe achter de hondenbelasting en de ongelijke verdeling van deze specifieke belastingdruk onder inwoners van dezelfde gemeente. Wie geen hond heeft, betaalt deze belasting niet. Wie wel een hond houdt, krijgt te maken met een aanvullende gemeentelijke heffing, terwijl de opbrengst niet specifiek voor hondenvoorzieningen wordt gebruikt.
Principiële discussie nog niet voorbij
Met zijn nieuwe brief wil de inwoner bereiken dat de gemeenteraad opnieuw inhoudelijk naar de hondenbelasting kijkt. Hij vraagt niet alleen om uitleg over de huidige regeling, maar ook om een duidelijke financiële en bestuurlijke onderbouwing van het besluit om de belasting te handhaven.
De centrale vraag blijft volgens hem waarom inwoners met een hond afzonderlijk worden belast voor gemeentelijke inkomsten die uiteindelijk ten goede komen aan alle inwoners.
De inwoner heeft de gemeenteraad verzocht zijn brief als ingekomen stuk te behandelen, de gestelde vragen inhoudelijk te beantwoorden en hem schriftelijk te informeren over de verdere behandeling.
Of de gemeenteraad aanleiding ziet om de hondenbelasting opnieuw te bespreken, moet nog blijken. Vooralsnog staat vast dat de motie tot afschaffing op 5 november 2026 geen meerderheid kreeg. De principiële discussie over de rechtvaardiging van de belasting is daarmee voor de betrokken inwoner echter niet afgesloten.
Als indiener van de motie FVd tot afschaffing willen wij benadrukken dat wij niet alleen een principieel standpunt hebben ingenomen, maar ook daadwerkelijk met een voorstel voor financiële dekking zijn gekomen voor 2028.
Voor structurele dekking liggen er bovendien kansen. Denk bijvoorbeeld aan aansluiting bij de BSGR, waarmee mogelijk miljoenen aan uitvoeringskosten kunnen worden bespaard. Het is dus niet zo dat afschaffing niet betaalbaar zou zijn. Het vraagt om andere keuzes en een kritische blik op de gemeentelijke organisatie.
Daarnaast roept ook het hogere tarief voor een tweede hond vragen op over de rechtvaardiging en evenredigheid van deze heffing.
Voor FVD is het helder: inwoners mogen niet onnodig als melkkoe ( melkhond in dit geval) van de gemeente worden gebruikt. Een belasting heffen waarvan de opbrengst volledig in de algemene middelen verdwijnt, terwijl de gemeente geen inzicht heeft in de specifieke kosten, verdient een kritische discussie.
Onze motie is verworpen, maar daarmee is de discussie wat ons betreft absoluut niet gesloten. We blijven ons inzetten voor afschaffing van deze onrechtvaardige belasting.