ALPHEN AAN DEN RIJN – De gemeente Alphen aan den Rijn gaat onderzoeken of er een blijf-van-mijn-lijfhuis of vrouwenopvang in de gemeente kan komen. Een ruime meerderheid van de gemeenteraad stemde in met een motie die daartoe oproept. Aanleiding is het ontbreken van een veilige opvanglocatie in Alphen, waardoor slachtoffers van huiselijk geweld nu zijn aangewezen op hulp in Leiden.

De motie werd ingediend door GroenLinks-raadslid Pauline Thoomes, samen met Rebecca Sterk (PvdA), Vanessa Scholtens (VVD KVS) en Kirsti van Dam (D66). Volgens Thoomes is het onderzoek confronterend, maar onvermijdelijk. „Het blijft natuurlijk belachelijk dat je als vrouw je huis moet verlaten terwijl je slachtoffer bent. Los daarvan vinden we het noodzakelijk om te onderzoeken wat hier in Alphen mogelijk is.”

Afstand tot veilige opvang

Vrouwen uit Alphen moeten momenteel voor een veilige plek terecht in Leiden. Dat lijkt dichtbij, maar voelt volgens Thoomes vaak heel anders. „Zeker als er kinderen bij betrokken zijn. Je haalt mensen uit hun vertrouwde omgeving.” In haar werk op school ziet zij de gevolgen hiervan dagelijks. „Kinderen wonen ineens verder van hun klasgenoten, vrienden en vriendinnen. Daardoor missen ze veel.”

Volgens Thoomes raken slachtoffers daardoor dubbel ontwricht: eerst doordat zij hun huis moeten verlaten, daarna doordat zij ook hun sociale netwerk achter zich laten. „En daar moeten we iets aan doen.”

Cijfers onderstrepen noodzaak

Dat de kwestie nu op de politieke agenda staat, is volgens de initiatiefnemers geen toeval. Uit cijfers van GGD Hollands Midden blijkt dat in 2024 zeven vrouwen uit Alphen gebruikmaakten van de vrouwenopvang in Leiden. Daarnaast kregen 26 Alphense vrouwen begeleiding via diezelfde organisatie.

Landelijk zijn de cijfers eveneens zorgwekkend. Eén op de vijf vrouwen in Nederland is ooit mishandeld door een partner of ex-partner. Elf procent maakte seksueel geweld door een (ex-)partner mee en één op de dertig vrouwen vermeed in het afgelopen jaar het eigen huis uit angst voor geweld.

Volgens de Blijf Groep, de organisatie achter de blijf-van-mijn-lijfhuizen, is huiselijk geweld door een partner of ex-partner de meest voorkomende vorm van geweld in Nederland. „Dat kan vele vormen aannemen. Daarom is het goed dat Alphen onderzoekt wat hier mogelijk is,” aldus een woordvoerder.

Opvang in de wijk

Waar blijf-van-mijn-lijfhuizen vroeger op geheime locaties zaten, is dat tegenwoordig anders. „Ze bevinden zich nu vaak midden in woonwijken en zijn goed beveiligd,” legt de Blijf Groep uit. „Je kunt er niet zomaar binnen. Zo blijven slachtoffers zo dicht mogelijk bij hun vertrouwde omgeving.”

Breder onderzoek

Het onderzoek moet niet alleen antwoord geven op de vraag of een kleinschalig blijf-van-mijn-lijfhuis of vrouwenopvang in Alphen haalbaar is. Ook wordt gekeken of de Aware-knop vaker kan worden ingezet. Dit is een draagbare noodknop voor slachtoffers van ernstig (ex-)partnergeweld, stalking of bedreiging. Daarnaast moeten andere vormen van ondersteuning en begeleiding voor vrouwen en kinderen in kaart worden gebracht.

D66-raadslid Kirsti van Dam noemt het onderzoek noodzakelijk. „Een serieuze gemeente als Alphen verdient zo’n voorziening. Ik hoop dat dit onderzoek leidt tot concrete vervolgstappen, ook buiten de raad.”

Het college wordt gevraagd om uiterlijk vóór de zomer van 2026 de uitkomsten van het onderzoek aan de gemeenteraad te presenteren.