Nederland start 2026 met ingrijpende wets- en regelwijzigingen: wij zetten alles op een rij
Foto: Ter illustratie
Het nieuwe jaar brengt in Nederland een groot aantal veranderingen in wetten en regels met zich mee. De aanpassingen raken bijna iedereen, van werknemers en huurders tot ondernemers, gepensioneerden en gezinnen. Hieronder zetten we de belangrijkste wijzigingen en hun gevolgen op een rij.
Hogere lonen en aangepaste belastingen
Per 1 januari 2026 stijgt het wettelijk minimumloon naar €14,71 per uur voor werknemers van 21 jaar en ouder. Ook uitkeringen zoals AOW, bijstand en minimumjeugdlonen zijn omhoog gegaan, omdat ze gekoppeld zijn aan het minimumloon.
Daarnaast zijn de belastingtarieven en schijven aangepast: de eerste schijf wordt licht verlaagd, terwijl de middelste schijven hogere tarieven kennen. De vrijstelling voor Box 3 (vermogen) blijft op een hoger niveau, maar de zelfstandigenaftrek voor zzp’ers daalt verder, waardoor zelfstandigen meer belasting kunnen betalen. Ook de btw op hotelovernachtingen stijgt van 9% naar 21%, wat doorwerkt in de prijzen van accommodaties.
Werk, ondernemerschap en arbeidsmarkt
Voor werkgevers gelden strengere regels bij het aannemen van hoogopgeleide migranten en EU Blue Card‑houders. Ze moeten vanaf dit jaar duidelijk bewijs van salarisbetaling leveren om misbruik en nep-loonstroken te voorkomen.
Daarnaast zijn de regels voor arbeidsrelaties en zelfstandigen aangescherpt en is het loonbijstandsvoordeel voor oudere werknemers afgeschaft, waarmee de overheid wil zorgen voor gelijke arbeidsvoorwaarden.
Wonen, toeslagen en gezinnen
De huurtoeslag verandert, waardoor meer mensen in aanmerking komen, ongeacht hun huurprijs. Vanaf 21 jaar is men ook gerechtigd tot huurtoeslag. Ouders ontvangen hogere vergoedingen voor kinderopvang, al zijn maximale bedragen en inkomensgrenzen aangepast.
Ook alimentatiebedragen worden met 4,6% geïndexeerd, en erfgenamen krijgen voortaan 20 maanden de tijd om erfbelastingaangifte te doen in plaats van acht maanden, wat meer ademruimte geeft na een overlijden.
Huisdieren en consumentenvuurwerk
Vanaf 2026 moeten alle huiskatten verplicht gechipt en geregistreerd zijn. Voor bepaalde rassen, zoals haarloze katten (Sphynx) en katten met gevouwen oren (Scottish Fold), geldt een bezitsverbod voor dieren die na 1 januari worden geboren.
Daarnaast geldt dat de jaarwisseling van 2025/26 de laatste is met legaal consumentenvuurwerk. Vanaf 2026 is landelijk vuurwerkverbod van kracht om overlast en risico’s te beperken.
Reizen, energie en vervoer
De prijzen van treinkaartjes en abonnementen bij de NS stijgen gemiddeld met 6,5%. Ook stijgen de accijnzen op benzine, diesel en LPG, wat leidt tot hogere brandstofkosten.
Huishoudens die nog een analoge energiemeter hebben, moeten vanaf 2026 overstappen op een slimme energiemeter. Voor de motorrijtuigenbelasting gelden nieuwe regels: elektrische auto’s hebben minder belastingvoordeel en andere voertuigen worden anders belast.
Zorg en ziektekosten
Ook in de zorg zijn er enkele belangrijke veranderingen:
-
De zorgpremies stijgen licht, gemiddeld naar ongeveer €159 per maand, afhankelijk van de verzekeraar.
-
Het verplichte eigen risico blijft €385, hetzelfde als in 2025.
-
Het basispakket van de zorgverzekering wordt uitgebreid:
-
Stoppen-met-roken‑programma’s worden drie keer per jaar vergoed in plaats van één keer.
-
Oefentherapie voor ernstige axiale spondyloartritis (axSpA) komt volledig in het basispakket.
-
Meekijkconsulten en meedenkadviezen vallen niet langer onder het eigen risico.
-
-
De zorgtoeslag en maximale eigen bijdrage voor geneesmiddelen blijven vrijwel gelijk.
Verzekerden kunnen tot 31 december 2025 overstappen van zorgverzekeraar om te profiteren van betere dekking of lagere premie.
Strafrecht, veiligheid en digitale economie
De overheid voert strengere maatregelen tegen georganiseerde en ondermijnende criminaliteit. Verder mogen retailers geen contante betalingen van €3.000 of meer accepteren, om witwassen tegen te gaan. Transacties tussen particulieren vallen hier niet onder.
Pensioenstelsel hervormd
Een van de grootste veranderingen is de grondige herziening van het Nederlandse pensioenstelsel. Het systeem gaat geleidelijk over op een model met individuele potjes die meebewegen met marktrendementen, in plaats van gegarandeerde uitkeringen. Zo moet het pensioenstelsel duurzamer worden voor de toekomst van miljoenen deelnemers.
Conclusie
Met de start van 2026 hebben tientallen nieuwe regels en wetten invloed op het dagelijks leven van burgers en bedrijven. Sommige veranderingen, zoals hogere lonen, duurdere hotelovernachtingen en licht stijgende zorgpremies, zijn direct merkbaar, terwijl andere, zoals de pensioentransitie en veranderingen in de zorgvergoeding, pas later volledig effect hebben.
