De provincie Zuid-Holland heeft namens alle gemeenten alvast capaciteit op het stroomnet aangevraagd om te voorkomen dat woningbouwprojecten stil komen te liggen door netcongestie. Volgens de provincie is de aanvraag bedoeld om te voorkomen dat gemeenten straks met elkaar moeten concurreren om schaarse ruimte op het elektriciteitsnet.

De maatregel hangt samen met nieuwe regels van de Autoriteit Consument en Markt. Vanaf 1 juli worden aanvragen van kleinverbruikers, zoals woningen, en grootverbruikers op dezelfde manier behandeld. Daardoor moeten netbeheerders keuzes maken in de verdeling van de beperkte capaciteit.

Stroomnet raakt vol

Het elektriciteitsnet in grote delen van Nederland staat al geruime tijd onder druk. Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar elektriciteit groter is dan de capaciteit van het netwerk. Vooral op piekmomenten, bijvoorbeeld wanneer veel mensen tegelijk thuiskomen, elektrisch koken of apparaten inschakelen, kan een soort ‘file’ op het stroomnet ontstaan.

Netbeheerders waarschuwden al in 2024 dat het netwerk op veel plekken vol zit. Nieuwe aanvragen voor aansluitingen komen daardoor steeds vaker op een wachtlijst terecht. Inmiddels staan er meer dan 11.000 aanvragen open die nog niet kunnen worden gerealiseerd.

Ruimte voor woningen en energieprojecten

De provincie heeft in totaal 1084 megawatt (MW) aan capaciteit aangevraagd. Ongeveer de helft daarvan is bedoeld voor de aansluiting van circa 248.691 geplande woningen. De overige capaciteit moet ruimte bieden voor onder meer warmteprojecten en laadpalen voor elektrisch vervoer.

Volgens een woordvoerder van gedeputeerde Arno Bonte is de aanvraag bedoeld om de beschikbare capaciteit eerlijk te verdelen. “Dit is in het maatschappelijk belang. We willen voorkomen dat gemeenten straks elkaars concurrent worden om een aansluiting te krijgen.”

Gemeenten moeten zelf ook aanvragen doen

De provincie roept gemeenten op om voor bouwprojecten met een vergunning zo snel mogelijk zelf ook een aansluiting aan te vragen. Intussen wordt gewerkt aan een overgangsregeling om grote problemen te voorkomen.

Utrecht diende eerder al een vergelijkbare aanvraag in. Die provincie vroeg 100 MW aan voor de bouw van ongeveer 60.000 woningen.

Onzekerheid over effect

Netbeheerders benadrukken dat het proces van vroegtijdig aanvragen nog in ontwikkeling is. Het is daarom nog onduidelijk wat de juridische waarde van zulke collectieve aanvragen precies is.

Daarnaast waarschuwen zij dat de druk op het stroomnet in bijna heel Nederland groot is. Dat betekent dat het indienen van een aanvraag geen garantie geeft dat projecten ook daadwerkelijk volgens planning kunnen worden aangesloten.