Column: In de Alphense gevangenis is meer daglicht dan in het klaslokaal
Hoe krijg je het als gemeentebestuur voor elkaar?
In Alphen aan den Rijn beginnen leerlingen van de Prisma-school het nieuwe schooljaar in een omgebouwde gymzaal zonder ramen. Geen daglicht. Geen uitzicht. Geen normale leeromgeving. Omdat de ruimte niet voldoet aan de eisen voor een regulier klaslokaal, mogen leerlingen er volgens de richtlijnen niet eens langer dan twee uur achter elkaar verblijven.
Lees die laatste zin nog eens.
Een lokaal waarin kinderen volgens de regels geen volledige schooldag mogen zitten, wordt in Alphen gepresenteerd als oplossing.
Dat is geen oplossing. Dat is een brevet van bestuurlijk onvermogen.
Volgens scholengroep Scope sleept dit probleem zich al jaren voort. De gemeente wist ervan. Dat is belangrijk, want gemeenten hebben niet alleen mooie ambities over goed onderwijs, maar ook een wettelijke zorgplicht voor de huisvesting van scholen. Toch is de situatie zo ontspoord dat een schoolbestuur zich genoodzaakt ziet de gemeente voor de rechter te slepen. Alleen al dát is een blamage. Blijkbaar is een rechtszaal de enige plek waar nog beweging in dit dossier kan komen.
En over welke leerlingen hebben we het? Niet over een willekeurige middelbare school, maar over jongeren met een beperking. Leerlingen die juist behoefte hebben aan rust, structuur en een veilige omgeving. Dat zijn geen luxe-eisen, maar de absolute ondergrens van fatsoenlijk onderwijs. Die ondergrens blijkt in Alphen inmiddels te zijn vervangen door een gymzaal zonder ramen.
Ondertussen spreekt de gemeente over gesprekken die in een "constructieve sfeer" zijn verlopen en wijst zij naar een toekomstige oplossing aan de Henri Dunantweg. Constructief? Als jaren van overleg eindigen in een lokaal zonder daglicht, dan is het woord "constructief" wel heel elastisch geworden. Bestuurders lijken soms te denken dat een probleem kleiner wordt naarmate je er langer over vergadert. De werkelijkheid bewijst het tegendeel.
Alsof dat nog niet pijnlijk genoeg is, liggen er ook plannen om woningen te bouwen op de huidige locatie aan de Meerkoetstraat. Natuurlijk moeten er huizen komen. Maar misschien is het verstandig eerst te zorgen dat kinderen een fatsoenlijk klaslokaal hebben voordat de eerste steen voor nieuwe appartementen wordt gelegd. Onderwijs is geen sluitpost van de begroting. Althans, dat zou het niet moeten zijn.
Het meest beschamende is de vergelijking die je bijna niet durft te maken. De Alphense gevangenis heeft cellen mét ramen. Natuurlijk pleit niemand ervoor om kinderen les te geven in een gevangenis. Maar dat een gevangenis op het punt van daglicht beter scoort dan de noodvoorziening voor leerlingen met een beperking, is een constatering waar geen bestuurder trots op kan zijn. Dat die vergelijking überhaupt gemaakt kan worden, zegt alles over hoe diep dit dossier is gezonken.
En waar is eigenlijk de verontwaardiging? Waar zijn de bestuurders die zeggen: "Dit nooit." Waar is de wethouder die toegeeft dat dit een situatie is waar niemand trots op kan zijn? In plaats daarvan krijgen inwoners woorden als "constructief overleg", "definitieve oplossing" en "toekomstperspectief" voorgeschoteld. Mooie woorden. Alleen hebben leerlingen daar helemaal niets aan als ze straks in een gymzaal zonder daglicht zitten.
Op 5 augustus buigt de rechter zich over de zaak. Dat is misschien wel het meest pijnlijke van alles. Niet omdat een rechter uitspraak moet doen, maar omdat het überhaupt nodig is. Een gemeente zou uit zichzelf moeten begrijpen dat kwetsbare leerlingen recht hebben op een fatsoenlijke school. Daar hoort geen dagvaarding voor nodig te zijn.
Misschien moeten burgemeester en wethouders zichzelf vanavond één vraag stellen. Zouden zij hun eigen kinderen of kleinkinderen iedere dag naar een lokaal zonder ramen sturen? Als het antwoord nee is – en niemand gelooft dat het ja zal zijn – waarom is het dan blijkbaar goed genoeg voor de leerlingen van de Prisma-school?
Besturen is keuzes maken. In Alphen is de keuze jarenlang geweest om niet te kiezen. En uiteindelijk betalen niet de bestuurders daarvoor de prijs, maar de kinderen die zij juist hadden moeten beschermen. Dat is misschien wel de hardste conclusie van allemaal.
Xaverio.
