Column: Een pinguïn zwemt acht kilometer… en Avifauna zwijgt
Een jonge Humboldtpinguïn ontsnapt uit Vogelpark Avifauna, zwemt via sloten en de Oude Rijn naar Roelofarendsveen en legt daarbij ongeveer acht kilometer af. Het klinkt als een prachtig avontuur en eerlijk is eerlijk: veel mensen moesten glimlachen bij het beeld van een pinguïn die op eigen houtje Zuid-Holland verkent.
Maar achter dat aandoenlijke verhaal schuilt een serieuzere vraag: hoe kan dit opnieuw gebeuren?
Want dit was geen incident op zichzelf. In 2020 ontsnapte ook al een jonge Humboldtpinguïn uit Avifauna. Die zwom zelfs dagenlang rond voordat hij in Bodegraven werd teruggevonden. De afgelopen jaren ontsnapten bovendien meerdere pelikanen, wist neushoornvogel Rinus een dag lang uit handen van verzorgers te blijven en vloog ook een roze kaketoe weg tijdens een oefenvlucht. Los van elkaar lijken het incidenten. Samen vormen ze een patroon dat vragen oproept.
Natuurlijk kan ieder dierenpark te maken krijgen met een ontsnapping. Jonge dieren zijn nieuwsgierig, vogels kunnen schrikken en absolute veiligheid bestaat niet. Maar juist daarom verwacht je dat van eerdere incidenten wordt geleerd. Na de ontsnapte pinguïn van 2020 zou je denken dat elk mogelijk ontsnappingspunt grondig was onderzocht en aangepakt. Toch wist opnieuw een jonge pinguïn het park te verlaten.
Opvallend is ook de communicatie van Avifauna. Wie de sociale media van het vogelpark volgt, ziet regelmatig berichten over geboortes, nieuwe bewoners, bijzondere dieren en andere mooie momenten. Dat is begrijpelijk; bezoekers kijken graag mee achter de schermen. Maar over een pinguïn die acht kilometer door Zuid-Holland zwemt, bleef het opvallend stil.
Dat betekent niet automatisch dat Avifauna iets wilde verbergen. Daar zijn geen aanwijzingen voor. Toch roept het vragen op. Juist omdat regionale en landelijke media het verhaal breed brachten, zou je verwachten dat het park zelf ook open communiceert. Niet alleen over wat er is gebeurd, maar vooral over wat er wordt gedaan om herhaling te voorkomen.
In plaats daarvan bleef vooral de uitleg hangen dat de jonge pinguïn "in de puberteit zat" en nieuwsgierig was. Dat klinkt sympathiek, maar nieuwsgierigheid verklaart niet waarom een dier überhaupt buiten het park terecht kan komen. Een jonge pinguïn die volgens verzorgers nog niet zelfstandig kan eten, hoort niet urenlang door Nederlandse wateren te zwemmen. Dat het avontuur goed afliep, is prachtig. Maar geluk is geen veiligheidsbeleid.
Avifauna heeft al tientallen jaren een uitstekende reputatie op het gebied van natuurbehoud, educatie en internationale fokprogramma's. Juist daarom mag het publiek verwachten dat veiligheid en transparantie net zo serieus worden genomen. Een enkele ontsnapping kan gebeuren. Meerdere ontsnappingen in een relatief korte periode vragen om een kritische blik en een duidelijke uitleg.
Misschien ligt daar wel de grootste les. Niet dat een jonge pinguïn nieuwsgierig was, maar dat openheid minstens zo belangrijk is als een goed verblijf. Want vertrouwen bouw je niet alleen op door mooie verhalen te vertellen wanneer alles goed gaat. Juist wanneer er iets misgaat, verwachten bezoekers eerlijkheid.
En zolang bezoekers opmerkelijke ontsnappingen eerder via Hart van Nederland, Omroep West, Nieuws in Alphen en andere media lezen dan via de eigen sociale media van Avifauna, blijft één vraag hangen:
Is het vogelpark inmiddels net zo goed in het terughalen van ontsnapte dieren als in het uitleggen waarom ze konden ontsnappen?
Xaverio.
