Woensdagavond bijzondere zonsverduistering zichtbaar boven Nederland, ook vanuit Alphen aan den Rijn
Foto: Ter illustratie
Woensdagavond 12 augustus kunnen inwoners van Alphen aan den Rijn getuige zijn van een bijzonder natuurverschijnsel. Boven heel Nederland is dan een indrukwekkende gedeeltelijke zonsverduistering zichtbaar. Ook vanuit Alphen aan den Rijn is het schouwspel, als het weer meewerkt, uitstekend te zien. Tijdens het hoogtepunt wordt vanuit Nederland ongeveer 90 procent van de zon door de maan bedekt, de grootste gedeeltelijke zonsverduistering die sinds 1999 vanuit ons land zichtbaar is.
Wie woensdagavond naar buiten kijkt, ziet hoe de maan langzaam voor de zon schuift. Het is een natuurverschijnsel dat al duizenden jaren mensen fascineert en dat ook vandaag de dag nog miljoenen mensen naar buiten laat kijken.
Wat is een zonsverduistering?
Een zonsverduistering ontstaat wanneer de maan precies tussen de aarde en de zon komt te staan. Hierdoor valt de schaduw van de maan op een deel van de aarde en lijkt het vanaf de grond alsof de maan langzaam een hap uit de zon neemt.
Hoewel de zon ongeveer 400 keer groter is dan de maan, staat zij ook ongeveer 400 keer verder van de aarde. Daardoor lijken beide hemellichamen vanaf de aarde vrijwel even groot. Dat bijzondere toeval maakt het mogelijk dat de maan de zon gedeeltelijk of zelfs volledig kan afdekken.
Er bestaan drie soorten zonsverduisteringen:
- Gedeeltelijke zonsverduistering: de maan bedekt een deel van de zon. Dit is woensdag vanuit Nederland zichtbaar.
- Totale zonsverduistering: de maan bedekt de zon volledig. Overdag wordt het dan enkele minuten bijna donker.
- Ringvormige zonsverduistering: de maan staat verder van de aarde af en lijkt daardoor kleiner. Rondom de maan blijft een heldere ring van zonlicht zichtbaar.
Wat is er woensdag te zien?
Woensdagavond schuift de maan langzaam voor de zon langs. Tijdens het hoogtepunt is ongeveer 90 procent van de zon afgedekt. Hoewel dat indrukwekkend klinkt, blijft het verrassend licht. Zelfs het kleine deel van de zon dat zichtbaar blijft, straalt nog enorm veel licht uit.
Toch zul je merken dat de omgeving verandert. Het daglicht wordt zachter, de lucht krijgt een bijzondere warme kleur en de schaduwen worden opvallend scherper. Op sommige plekken kan de temperatuur een paar graden dalen en vogels kunnen eerder hun slaapplaats opzoeken omdat ze denken dat de avond al begint.
Hoe laat is de verduistering zichtbaar?
Vanuit Alphen aan den Rijn kun je ongeveer de volgende tijden aanhouden:
- 🌒 Begin van de verduistering: 19.17 uur
- 🌑 Maximum: 20.11 uur
- 🌕 Einde: 21.03 uur
Omdat de zon pas kort daarna ondergaat, is vrijwel de volledige verduistering vanuit Alphen aan den Rijn goed zichtbaar.
Waar kun je het beste kijken?
Zoek een plek met een vrij uitzicht richting het westen. Goede locaties in en rond Alphen aan den Rijn zijn onder andere:
- de Zegerplas;
- het Heempark;
- de Gnephoekpolder;
- de polders richting Aarlanderveen;
- het buitengebied van Zwammerdam;
- de oevers van de Oude Rijn.
Hoe minder bomen, gebouwen of andere obstakels het zicht belemmeren, hoe mooier de verduistering zichtbaar zal zijn.
Kijk veilig naar de zon
Een zonsverduistering is prachtig om te zien, maar kijk nooit zonder bescherming rechtstreeks naar de zon. Ook wanneer de zon grotendeels is afgedekt, kunnen de overgebleven zonnestralen ernstige en blijvende oogschade veroorzaken.
Gebruik daarom alleen:
- een goedgekeurde eclipsbril met het keurmerk ISO 12312-2;
- een telescoop of verrekijker met een speciaal zonnefilter.
Gebruik nooit:
- een gewone zonnebril;
- een CD of DVD;
- gerookt glas;
- donkere folie;
- meerdere zonnebrillen over elkaar.
Deze bieden onvoldoende bescherming.
Geen eclipsbril? Zo kun je toch veilig kijken
Heb je geen eclipsbril? Dan kun je de verduistering ook indirect bekijken.
Prik bijvoorbeeld een klein gaatje in een stuk karton en laat het zonlicht op een wit vel papier schijnen. Op het papier verschijnt een klein beeld van de zon waarop je de maan langzaam een hap uit de zon ziet nemen.
Ook onder bomen ontstaat een bijzonder effect. De kleine openingen tussen de bladeren werken als natuurlijke gaatjescamera's, waardoor op de grond tientallen kleine halve zonnetjes verschijnen.
Waarom zien we dit niet iedere maand?
De maan draait iedere maand één keer om de aarde. Toch is er niet elke maand een zonsverduistering.
Dat komt doordat de baan van de maan ongeveer vijf graden gekanteld is ten opzichte van de baan van de aarde rond de zon. Meestal beweegt de maan daardoor net boven of onder de zon langs. Alleen wanneer de zon, de maan en de aarde precies op één lijn staan, ontstaat een zonsverduistering.
Een bijzonder natuurverschijnsel
Hoewel er wereldwijd ieder jaar meerdere zonsverduisteringen plaatsvinden, zijn ze vanaf één specifieke plek op aarde relatief zeldzaam. Dat maakt de verduistering van woensdagavond extra bijzonder. Voor veel mensen is dit de grootste zonsverduistering die zij sinds 1999 vanuit Nederland kunnen zien.
Als de bewolking geen roet in het eten gooit, belooft het een spectaculaire zomeravond te worden. De combinatie van een laagstaande zon, een warme avondlucht en een maan die bijna de hele zon bedekt, zorgt voor een indrukwekkend schouwspel aan de hemel.
Voor inwoners van Alphen aan den Rijn is het daarom zeker de moeite waard om woensdagavond even naar buiten te gaan. Zoek een plek met vrij uitzicht, neem een veilige eclipsbril mee en geniet van een bijzonder hemelverschijnsel dat niet alleen boven Alphen aan den Rijn, maar in heel Nederland zichtbaar zal zijn.
