Alphen, hoeveel slachtoffers zijn er nog nodig?
Alphen aan den Rijn heeft geen verkeersveiligheidsprobleem. Alphen heeft een bestuurlijk probleem. Dat is de pijnlijke conclusie die je uit het Rekenkameronderzoek kunt trekken. We weten waar het misgaat, we weten dat de verkeersveiligheid onvoldoende is verbeterd, we weten dat inwoners en de Fietsersbond al jaren waarschuwen en we weten dat er in 2024 maar liefst 263 gewonden en één dode in het verkeer vielen. En toch blijft het gemeentebestuur opvallend vaak steken in hetzelfde riedeltje: planning, capaciteit, budget, onderhoud. Wat een slappe vertoning.
Want laten we eerlijk zijn: als je weet dat een verkeerssituatie gevaarlijk is, dan is het je taak om daar iets aan te doen. Niet over drie jaar. Niet wanneer toevallig de straat open moet. Niet wanneer er ergens een potje vrijkomt. Nu. Een gevaarlijke verkeerssituatie wordt namelijk niet minder gevaarlijk omdat de ambtelijke planning nog niet zover is. Een fietser die vandaag over een onveilige kruising moet, heeft geen boodschap aan een projectplanning voor 2028.
Toch lijkt Alphen het liefst te wachten tot de straat aan de beurt is. De Lijsterlaan? Bekend probleem. De Thorbeckestraat? Bekend probleem. Het Raoul Wallenbergplein? Bekend probleem. De Amerikalaan? Bekend probleem. De entree van het Bospark? Volgens de Fietsersbond ontbreekt daar nog steeds een zebrapad. Hoeveel vinkjes moeten er nog worden gezet voordat iemand daadwerkelijk iets gaat doen?
Het mooiste is misschien nog wel dat de gemeente zegt dat acute onveilige situaties volgens het beleid met spoed worden aangepakt. Prima. Maar wanneer is iets dan precies acuut? Als er iemand onder een auto ligt? Als een kind wordt aangereden? Als een oudere fietser met een ambulance moet worden afgevoerd? Want als je pas in actie komt nadat er slachtoffers zijn gevallen, ben je geen verkeersveiligheidsbeleid aan het voeren. Dan ben je schade aan het opruimen.
En ondertussen wordt er gewezen naar geld. Altijd weer dat geld. Natuurlijk kost verkeersveiligheid geld. Maar weet je wat ook geld kost? Ongevallen. Ziekenhuiszorg. Revalidatie. Schade. Verzuim. En vooral: menselijk leed. Daar hoor je bestuurders opvallend weinig over wanneer ze uitleggen waarom een relatief eenvoudige verkeersmaatregel niet kan worden uitgevoerd.
Een apart budget voor verkeersveiligheid? Lijkt me geen gek idee. Sterker nog: het is krankzinnig dat een gemeente die verkeersveiligheid zegt te prioriteren blijkbaar niet voldoende geld achter de hand heeft om bekende gevaarlijke situaties snel aan te pakken. Een prioriteit zonder geld is gewoon een leugen in nette bestuurstaal.
En laten we ook ophouden met het excuus dat niet alles tegelijk kan. Niemand vraagt daarom. Niemand verwacht dat morgen iedere straat opnieuw wordt ingericht. Het gaat om prioriteiten. Pak de gevaarlijkste plekken eerst aan. Zet daar geld voor apart. Maak een lijst. Zet er deadlines achter. En als een maatregel niet kan, leg dan publiek uit waarom niet. Dat is besturen.
Maar nu gebeurt er iets anders. Er wordt eindeloos gepraat over integraal beleid, meerjarenplanningen en onderhoudsmomenten terwijl inwoners ondertussen door dezelfde gevaarlijke situaties blijven fietsen en lopen. Dat is geen zorgvuldigheid. Dat is besluiteloosheid.
En het wordt helemaal gênant wanneer je bedenkt dat de gemeente inwoners juist wil stimuleren om meer te fietsen en te lopen. Minder auto's, meer fietsers, meer bewegen, duurzamer vervoer: allemaal prachtig. Maar als je mensen vervolgens een verkeersomgeving voorschotelt waarin ze zich onveilig voelen, moet je niet verbaasd zijn als ze de auto pakken.
Je kunt niet tegen inwoners zeggen: “Pak de fiets!” en vervolgens denken: “De veiligheid regelen we wel zodra de planning het toelaat.”
Dat is hypocriet.
De Fietsersbond heeft voorbeelden genoeg. Bewoners hebben voorbeelden genoeg. De Rekenkamer heeft inmiddels ook voorbeelden en conclusies genoeg. Er is geen gebrek aan informatie. Er is een gebrek aan actie.
En misschien moet de gemeenteraad daar eens heel simpel mee omgaan. Geen nieuwe werkgroep. Geen nieuw onderzoek. Geen maandenlange discussie over definities. Geen beleidsstuk van vijftig pagina's.
Gewoon vragen: welke tien verkeerssituaties zijn momenteel het gevaarlijkst, wat gaat het kosten om ze veiliger te maken en wanneer zijn ze opgelost?
En vervolgens de bestuurders daaraan houden.
Want anders blijft het bij dezelfde Haagse, sorry, Alphense bestuursblabla: “We herkennen de zorgen”, “we nemen de conclusies ter harte”, “verkeersveiligheid heeft onze aandacht”. Prachtige zinnen. Je kunt er alleen geen zebrapad van maken.
Inwoners hebben niets aan aandacht.
Ze hebben niets aan herkenning.
Ze hebben niets aan een rapport.
Ze willen veilig thuiskomen.
Dat lijkt me toch niet zo'n buitensporige eis.
En laten we vooral niet vergeten dat achter die 263 gewonden geen statistiek zit, maar 263 keer menselijk leed. Achter die ene dode zit een familie die haar leven nooit meer hetzelfde ziet. Dat zijn de consequenties van verkeersbeleid. Daar hoort een bestuurder zich iedere keer van bewust te zijn wanneer hij of zij zegt dat iets “later wordt meegenomen”.
Dus aan het college en de gemeenteraad van Alphen aan den Rijn: stop met wegduiken achter de planning. Stop met doen alsof geld het probleem is. Stop met praten alsof nog een onderzoek de oplossing gaat brengen.
Jullie weten waar de problemen zitten.
Jullie weten dat het niet goed genoeg gaat.
Jullie weten dat inwoners al jaren waarschuwen.
Dan blijft er nog maar één vraag over:
Waarom gebeurt er dan nog steeds niet genoeg?
En als het antwoord opnieuw “budget”, “capaciteit” of “planning” is, dan zou ik als raadslid toch eens heel serieus gaan nadenken over de vraag waarvoor je eigenlijk bent gekozen.
Want bestuurders zijn er niet om gevaarlijke situaties netjes te administreren.
Bestuurders zijn er om ze op te lossen.
En als je dat niet doet terwijl je weet dat het misgaat, moet je achteraf ook niet verbaasd zijn wanneer inwoners zeggen dat het gemeentebestuur heeft gefaald.
Want soms moet je inderdaad gewoon ingrijpen.
Niet omdat een onderzoek dat zegt.
Niet omdat een oppositiepartij dat roept.
Niet omdat een verkiezing eraan komt.
Maar omdat veilig thuiskomen verdorie belangrijker is dan de gemeentelijke planning.
Xaverio.
