Alphen, hou je vast. De camera’s komen eraan
Alphen, hou je vast. Vanaf 1 januari 2027 komen de borden, de camera’s en de boetes. De gemeente gaat bepalen welke voertuigen nog welkom zijn in delen van de stad. En laten we het beestje gewoon bij de naam noemen: de overheid bepaalt straks met welk voertuig jij ergens mag komen.
Heb je een oudere bestelbus waarmee je je geld verdient? Jammer dan. Kun je geen elektrische bedrijfswagen van tienduizenden euro’s betalen? Zoek het uit. Rijdt je auto nog prima, is hij veilig en doet hij waarvoor je hem hebt gekocht, maar voldoet hij niet aan de nieuwe eisen? Dan kom je er niet meer in.
En als ondernemer kun je natuurlijk een ontheffing aanvragen. Eerst wordt de toegang beperkt en daarna mag je toestemming vragen om je werk te blijven doen. Dat is geen vrijheid. Dat is een vergunning om mee te mogen doen.
De gemeente heeft de zone inmiddels verkleind en er zijn uitzonderingen en overgangsregelingen gekomen. Prima. Maar daarmee verdwijnt de kern van het probleem niet. De rekening blijft namelijk gewoon liggen bij degene die hem moet betalen: de ondernemer en uiteindelijk de consument.
De schilder koopt een andere bus. De loodgieter koopt een andere bus. De installateur moet investeren. De kosten stijgen en worden doorberekend. Een klus wordt duurder, een rekening wordt hoger en uiteindelijk betaalt de inwoner opnieuw.
De overheid maakt de regel, de overheid controleert de regel en de samenleving betaalt de rekening.
En dan die camera. Die hangt daar niet voor de gezelligheid. Hij leest je kenteken en controleert of jouw voertuig aan de regels voldoet. Mag je erdoor? Prima. Voldoet je voertuig niet? Dan heb je een probleem.
Dat is controle. Punt.
Wie genoeg geld heeft, koopt een andere auto of bedrijfswagen. Wie dat geld niet heeft, heeft een probleem. Zo simpel is het. Niet iedereen heeft een leaseauto. Niet iedereen heeft een eigen laadpaal. Niet iedereen kan zomaar duizenden of tienduizenden euro’s vrijmaken voor een voertuig dat volgens de overheid ineens noodzakelijk is.
Voor een ondernemer is een bestelbus geen luxe. Het is zijn gereedschap. Het is zijn inkomen. Zonder die bus geen opdrachten, geen klanten en geen omzet.
Toch wordt er vanuit het gemeentehuis makkelijk gezegd dat ondernemers kunnen overstappen of een ontheffing kunnen aanvragen. Alsof iedereen zomaar even een nieuwe bus aanschaft.
Dat is de werkelijkheid vanachter een bureau. Niet die van de ondernemer die iedere maand zijn rekeningen moet betalen.
En dan het woord duurzaamheid. Natuurlijk willen mensen schone lucht. Natuurlijk moeten we nadenken over uitstoot. Maar duurzaamheid mag geen toverwoord worden waarmee iedere maatregel automatisch goed wordt verklaard.
De echte vraag is: wie betaalt de rekening en hoeveel vrijheid leveren we ervoor in?
Want als de overheid bepaalt welk voertuig je mag gebruiken, bepaalt zij feitelijk steeds meer over hoe jij je door je eigen stad mag bewegen.
Vandaag gaat het om uitstoot.
Morgen kan er weer een andere reden zijn.
En daarom is die camera niet zomaar een camera. Het is onderdeel van een systeem waarin toegang wordt gecontroleerd en waarin een computer uiteindelijk bepaalt of jij aan de voorwaarden voldoet.
Dat zou iedereen wakker moeten schudden.
Ook het argument dat er nauwelijks bezwaren zijn ingediend, zegt helemaal niets. Een inwoner die denkt dan ga ik wel ergens anders heen, hoeft helemaal geen bezwaar in te dienen. Die schrijft geen brief aan de gemeenteraad. Die stemt met zijn voeten.
Die gaat naar een andere winkel.
Een ander winkelcentrum.
Een andere gemeente.
En dat is precies het risico.
Een binnenstad leeft van mensen. Niet van beleidsstukken, verkeersmodellen en mooie cijfers over minder verkeer. Een binnenstad heeft klanten nodig. Ondernemers hebben klanten nodig. Winkels hebben bezoekers nodig.
Als mensen besluiten dat Alphen te ingewikkeld, te duur of te slecht bereikbaar wordt, gaan ze ergens anders heen.
Minder verkeer is geen overwinning wanneer je daarmee ook klanten uit de stad jaagt.
Je kunt vervolgens trots melden dat het aantal voertuigen is afgenomen. Maar daar heeft een winkelier weinig aan als ook zijn klantenbestand afneemt.
Een lege binnenstad is inderdaad heel schoon.
Er rijdt niemand.
Er parkeert niemand.
Niemand komt er boodschappen doen.
Probleem opgelost.
Maar dat kan toch niet de bedoeling zijn?
Alphen moet geen stad worden waar je eerst moet kijken of je voertuig wel aan alle voorwaarden voldoet voordat je besluit om erheen te gaan.
Een stad hoort bereikbaar te zijn.
Een stad hoort ondernemers ruimte te geven.
Een stad hoort inwoners niet voortdurend het gevoel te geven dat ze gecontroleerd worden.
En vooral: een stad hoort er voor de inwoners te zijn, niet andersom.
Niemand zegt dat alles bij het oude moet blijven. Maar er is een wereld van verschil tussen verduurzamen en mensen simpelweg voor het blok zetten.
Je kunt ondernemers helpen overstappen.
Je kunt betaalbare alternatieven aanbieden.
Je kunt rekening houden met mensen die financieel niet mee kunnen.
Je kunt zorgen dat bereikbaarheid op peil blijft.
Je kunt keuzes maken zonder meteen een controlesysteem op te tuigen dat bepaalt wie er wel en niet door mag.
Maar dat vraagt om iets wat tegenwoordig blijkbaar schaars is: luisteren naar de mensen die de gevolgen dagelijks voelen.
Want voor de beleidsmaker is het een zone op een kaart.
Voor de ondernemer is het zijn bedrijfswagen.
Voor de werknemer is het zijn vervoer.
Voor het gezin is het de auto die nog jaren mee had gekund.
Voor de winkelier is het de klant die misschien niet meer komt.
Voor de belastingbetaler is het bovendien de rekening voor alle borden, camera’s, systemen en handhaving.
En uiteindelijk komt alles weer bij dezelfde groep terecht: de inwoners en ondernemers van Alphen.
Daarom moet het debat veel eerlijker worden gevoerd.
Niet: "We gaan verduurzamen, dus iedereen moet mee."
Maar: wat kost dit, wie betaalt het, wat levert het daadwerkelijk op en hoeveel vrijheid zijn we bereid daarvoor op te geven?
Want vrijheid verdwijnt niet altijd met één grote beslissing. Soms gebeurt het stap voor stap. Eerst een nieuwe regel. Dan een uitzondering. Dan een vergunning. Dan een camera. Dan handhaving.
En iedere keer wordt gezegd: het valt wel mee.
Totdat je uiteindelijk merkt dat je voor steeds meer gewone dingen toestemming, registratie of een bepaald voertuig nodig hebt.
Dat is de ontwikkeling waar inwoners kritisch op mogen zijn.
Dus ja, maak Alphen schoner.
Maar maak Alphen niet onbetaalbaar voor ondernemers.
Maak Alphen niet ontoegankelijk voor mensen die minder te besteden hebben.
Maak van de binnenstad geen plek waar bezoekers eerst hun kenteken moeten laten goedkeuren.
En doe vooral niet alsof iedereen die hier kritiek op heeft tegen duurzaamheid is.
Dat is een gemakzuchtige manier om een serieus debat te vermijden.
De discussie gaat niet over de vraag of schone lucht belangrijk is.
De discussie gaat over macht, geld en vrijheid.
Wie bepaalt welk voertuig jij mag rijden? Wie bepaalt waar jij mag komen? Wie betaalt de rekening? En wie draait op voor de gevolgen?
Straks hangt die camera boven de weg.
Hij vraagt niet wat je verdient.
Hij vraagt niet of je voertuig nog prima functioneert.
Hij vraagt niet waarom je daar moet zijn.
Hij leest je kenteken.
Voldoet je voertuig aan de regels, dan gaat het goed.
Voldoet het niet, dan gaat de toegang dicht en kan de boete volgen.
Zo simpel is het.
Weer een regel. Weer een rekening. Weer een stukje vrijheid ingeleverd.
Noem het duurzaamheid.
Noem het transitie.
Noem het toekomstbestendig.
Maar wees vooral eerlijk over wat er gebeurt.
De overheid bepaalt. De camera controleert. De ondernemer betaalt. De consument betaalt. En wie niet kan meekomen, blijft buiten.
Dat is waar Alphen over zou moeten praten.
Niet pas wanneer de eerste boetes op de mat vallen.
Niet pas wanneer ondernemers hun oude bus noodgedwongen hebben verkocht.
Niet pas wanneer winkeliers merken dat klanten wegblijven.
Nu.
Want de camera komt eraan.
En de rekening ligt al klaar.
Welkom in het nieuwe Alphen.
Xaverio.
