COLUMN | Steekterbrug: fietsers eruit, voetgangers eruit, auto’s erdoor
Je moet het maar voor elkaar krijgen. Een brugproject van tientallen miljoenen euro’s, jarenlange werkzaamheden, afsluitingen en omleidingen. En als de verkeerssituatie vervolgens gevaarlijk wordt? Dan pakken we de eenvoudigste oplossing: haal de fietser en de voetganger weg. De auto kan gewoon door.
Het fietspad over de Steekterbrug is al afgesloten. Fietsers moeten omrijden. Vanaf vrijdag 28 augustus gaat ook het voetpad volledig dicht. Voetgangers moeten dus eveneens een andere route zoeken. De fietser? Omrijden. De voetganger? Omrijden. De automobilist? Gewoon door. En dat wordt dan verkocht onder het prachtige woord veiligheid.
Het magische woord 'veiligheid'
Laat één ding duidelijk zijn: natuurlijk moet een gevaarlijke verkeerssituatie worden aangepakt. Natuurlijk moeten werkzaamheden veilig kunnen worden uitgevoerd. En natuurlijk horen fietsers niet over een voetpad te rijden als dat verboden is. Maar veiligheid is geen toverwoord waarmee je iedere beslissing automatisch verstandig maakt.
Want wat is hier de oplossing? Fietsers gebruiken het voetpad omdat het fietspad dicht is. Er zijn fietsnietjes geplaatst, verkeersborden neergezet, afzettingen aangebracht en fietsers aangesproken. Het werkt onvoldoende. Dus wat doet de gemeente? Het voetpad gaat dicht. Dat is geen briljante verkeersoplossing. Dat is een hek neerzetten en het probleem uit beeld duwen.
En de voetganger? Die mag ook oprotten
En laten we vooral de voetganger niet vergeten. Die wordt in dit verhaal wel heel gemakkelijk van de kaart geveegd. Vanaf vrijdag gaat het voetpad volledig dicht. Gewoon een hek ervoor en klaar. Een oudere inwoner? Omlopen. Iemand met een rollator? Omlopen. Een ouder met een kinderwagen? Omlopen. Iemand die simpelweg even naar de andere kant van de brug moet? Ook omlopen.
Maar de auto? Die rijdt gewoon door. Dat is toch krankzinnig? We horen voortdurend dat de openbare ruimte toegankelijk moet zijn voor iedereen, dat ouderen mee moeten kunnen doen en dat mensen uit de auto moeten. Maar zodra het ingewikkeld wordt, blijkt die toegankelijkheid ineens bijzonder flexibel. Een voetpad kun je blijkbaar zonder veel moeite afsluiten. De voetganger zoekt het maar uit.
De fietser krijgt óók de rekening
Hetzelfde geldt voor de fietser. Het fietspad is afgesloten en de alternatieve route betekent extra kilometers, extra kruisingen en extra verkeersbewegingen. Volgens de provincie bedraagt de extra fietsomleiding maximaal ongeveer acht minuten. Op papier.
Want op papier bestaan er geen brugopeningen, regenbuien, tegenwind, drukke kruisingen, kinderen die mee moeten fietsen of mensen die gewoon op tijd op hun werk moeten zijn. Een verkeersplanner ziet acht minuten. Een dagelijkse fietser ziet iedere dag opnieuw een extra omweg. De verkeersplanner heeft zijn Excel-sheet. De inwoner heeft zijn dagelijkse werkelijkheid.
Waarom blijft de auto buiten schot?
Dat is de vraag die Alphen eens keihard moet beantwoorden. Waarom wordt steeds gekeken naar wat de fietser en voetganger moeten inleveren? Waarom wordt de auto zo veel mogelijk ontzien? Waarom is het blijkbaar makkelijker om een fietspad en voetpad af te sluiten dan om te onderzoeken of automobilisten tijdelijk wat ruimte kunnen inleveren?
Een inwoner stelde onder het bericht van Nieuws in Alphen een heel simpele vraag: waarom niet tijdelijk één rijstrook voor auto's gebruiken voor fietsers en voetgangers? Daar zit meer logica in dan in nog een hek. Als de ruimte beperkt is, moet je ruimte verdelen. En ruimte verdelen betekent dat iedereen iets kan moeten inleveren. Niet alleen degene die het meest kwetsbaar is.
De heilige koe rijdt gewoon door
Een automobilist zit droog, warm en beschermd door een voertuig van honderden kilo's. Een fietser heeft twee wielen. Een voetganger heeft helemaal niets. Toch zijn het juist de laatste twee die hun route kwijtraken. Hoezo gelijke verkeersdeelnemers? Blijkbaar zijn sommige verkeersdeelnemers in Alphen toch wat gelijker dan andere. En laat dat nou toevallig degene zijn met vier wielen.
En dan hebben we het nog niet over de miljoenen
De vervanging van de Steekterbrug is geen klein project. De totale kosten lopen inmiddels op tot ongeveer 58 miljoen euro. In maart 2026 werd bovendien bekend dat er bijna 11 miljoen euro extra nodig is omdat de kosten hoger uitvallen dan eerder geraamd.
Laat dat even bezinken. 58 miljoen euro voor een brug. En ondertussen moeten inwoners jarenlang omrijden. Dat betekent niet dat de brug niet nodig is. Natuurlijk is die nodig. Maar bij een project van deze omvang mag je wel verwachten dat er serieus wordt nagedacht over de tijdelijke bereikbaarheid. Inwoners zijn geen hinderlijke bijzaak van een infrastructureel project. Zij zijn degenen voor wie die infrastructuur uiteindelijk wordt aangelegd.
En dan straks weer zeggen dat mensen moeten fietsen
Daar wordt het helemaal lachwekkend. Alphen wil minder auto's, meer fietsen, meer lopen, meer duurzaamheid en een leefbare stad. Allemaal prachtige woorden. Maar ondertussen: fietspad dicht, voetpad dicht, omleiding voor fietsers, omleiding voor voetgangers en auto's kunnen door.
En dan straks verbaasd zijn dat mensen de auto pakken. Hoe zou dat nou komen? Als je de fietsroute ingewikkelder maakt en de wandelroute afsluit terwijl de auto rechtstreeks door kan rijden, hoef je geen verkeerswetenschapper te zijn om te voorspellen wat mensen gaan doen.
Dit is geen stimulans voor fietsen en lopen
Als je serieus wilt dat mensen vaker fietsen en lopen, moet je dat aantrekkelijk maken. Niet iedere keer zodra er werkzaamheden zijn zeggen: "U kunt wel een stukje om." Voor iemand achter een bureau is dat een paar minuten. Voor iemand die dagelijks dezelfde route aflegt, betekent het weken, maanden en uiteindelijk jaren extra reistijd.
En voor sommige voetgangers is "even omlopen" helemaal niet zo vanzelfsprekend. Niet iedereen is 25 jaar oud en loopt probleemloos een extra kilometer. Dat lijken beleidsmakers soms te vergeten.
En nee, fietsers zijn niet heilig
Natuurlijk moeten fietsers zich aan de regels houden. Een voetpad is geen fietspad. Als fietsen daar verboden is, moet je daar niet fietsen. Maar als een grote groep fietsers structureel tóch van een voetpad gebruikmaakt, is het te makkelijk om alleen maar met een opgeheven vingertje te wijzen.
Dan moet je óók durven kijken naar je eigen verkeersinrichting. Waarom kiezen mensen ervoor? Is de omleiding onlogisch? Is die te lang? Voelt de alternatieve route onveilig? Is de oorspronkelijke route voor veel mensen simpelweg veel praktischer?
Dat zijn vragen die een overheid hoort te stellen. Zelfreflectie heet dat.
Misschien moet de auto eens voelen wat omrijden is
Daarom een simpel idee: als de ruimte op de brug echt zo beperkt is, onderzoek dan serieus of auto's tijdelijk minder ruimte kunnen krijgen. Een rijstrook anders gebruiken. Verkeersregelaars inzetten. Een tijdelijke voorziening maken. Een veilige oplossing voor fietsers én voetgangers organiseren.
En als dat technisch of juridisch niet kan? Leg het dan uit. Niet met "het kan niet anders", maar met feiten. Want "het kan niet anders" is vaak het favoriete antwoord van een organisatie die geen alternatief wil uitleggen.
De inwoner is geen pion
Gemeente Alphen aan den Rijn en provincie Zuid-Holland: inwoners zijn geen pionnen op een verkeerskaart. Het zijn mensen die naar hun werk moeten, naar school, naar familie, naar de winkel en naar huis. Lopend, op de fiets of met de auto.
Als je jarenlang aan een belangrijke verkeersader werkt, heb je de verantwoordelijkheid om voor al die mensen een fatsoenlijke oplossing te bieden. Niet alleen voor degene die in een auto zit.
Stap zelf eens op de fiets
Ik heb daarom een gratis advies voor de bestuurders. Stap eens op de fiets. Niet voor een foto tijdens een campagne, maar gewoon echt. Rijd de omleiding tijdens de ochtendspits. Doe het in de regen. Wacht bij een geopende brug. Steek de kruisingen over. Doe daarna hetzelfde als voetganger.
Misschien wordt dan duidelijk dat "even omlopen" voor sommige inwoners helemaal niet zo even is. Beleid maken vanuit een vergaderzaal is makkelijk. Leven met de gevolgen ervan is iets anders.
De harde conclusie
De Steekterbrug wordt straks nieuw. Hopelijk veiliger en beter. Maar dat maakt de huidige keuzes niet ineens verstandig.
Want voorlopig is het beeld pijnlijk simpel: de fietser raakt zijn fietspad kwijt, de voetganger raakt zijn voetpad kwijt, de automobilist raakt zijn rijbaan niet kwijt en de belastingbetaler betaalt de rekening.
Bijna 58 miljoen euro voor een brug en ondertussen jarenlang inwoners laten omrijden. Dat is precies waarom je kritisch mag zijn.
Een hek is geen verkeersvisie. Een omleiding is geen mobiliteitsbeleid. En "het is voor de veiligheid" is geen vrijbrief om iedere keer dezelfde groep te laten opdraaien voor de problemen.
De auto krijgt de rode loper. De fietser krijgt de omleiding. De voetganger krijgt het hek. En de inwoner krijgt de rekening.
Dat is geen vooruitstrevend mobiliteitsbeleid.
Dat is de kwetsbaarste verkeersdeelnemer als eerste laten bloeden zodra het moeilijk wordt.
En misschien wordt het tijd dat gemeente en provincie zich daar eens diep voor schamen.
Xaverio.
En je krijgt dan steeds als antwoord sorry voor de overlast we rekenen op u begrip. Als de brug klaar is zijn onze huizen niets meer waard en wij overspannen