Vitaliteitsbedrijf Alphen: goed idee of nieuw miljoenenrisico?
In Alphen hebben we een bijzondere oplossing voor hardnekkige problemen: we maken ze groter. Werkt iets niet? Dan voegen we het samen, geven het een nieuwe naam en hopen we dat niemand meer weet waar het ooit misging. Zo ontstaat per 2027 het Vitaliteitsbedrijf Alphen aan den Rijn, een fusie tussen De Thermen2 en Alphen Vitaal die volgens de plannen alles moet verbeteren. Efficiënter, overzichtelijker, beter voor de inwoner. En natuurlijk: “iedereen moet mee kunnen doen.” Het klinkt als beleid, maar het is vooral marketing.
Want laten we niet doen alsof dit nieuw is. Dit is exact dezelfde bestuurlijke reflex die Alphen al jaren laat zien: schaalvergroting als wondermiddel. Alsof problemen verdwijnen zodra je ze in één grote organisatie stopt. Alsof complexiteit oplost door er nóg meer lagen bovenop te leggen. In werkelijkheid gebeurt het tegenovergestelde: hoe groter het systeem, hoe kleiner de kans dat iemand nog weet wie verantwoordelijk is. En dat is precies waar het al misgaat.
De reacties uit Alphen zijn dan ook pijnlijk herkenbaar: “Daar gaan we weer.” “Bodemloze put.” En ja, ook die ene die blijft hangen: “Het debacle met SportSpectrum weer vergeten?” Dat is geen cynisme, dat is geheugen. Inwoners hebben dit eerder gezien: grote plannen, mooie woorden, oplopende kosten en uiteindelijk een gemeente die mag bijspringen. Maar geen bestuurder die zegt: dit was mijn verantwoordelijkheid.
En toch gebeurt het weer. De nieuwe organisatie moet sport, gezondheid en participatie samenbrengen. Klinkt logisch, maar wat betekent het concreet voor iemand die nu vastloopt? Wordt die sneller geholpen, of belandt die in een nóg grotere structuur waar je zonder navigatie niet eens de ingang vindt? Die vraag wordt niet beantwoord, omdat het eerlijke antwoord ongemakkelijk is: niemand weet het.
Wat wél ontbreekt zijn harde garanties. Geen meetbare doelen, geen moment waarop wordt vastgesteld of het werkt, geen plan B als het faalt. Alleen vertrouwen. En precies dat vertrouwen is in Alphen al jaren het eerste dat verdwijnt zodra er weer een “nieuw” plan wordt gepresenteerd. Zeker als er ondertussen alweer wordt gesproken over uitbreiding, zoals een mogelijk vitaliteitscentrum bij De Hoorn. Want als er één ding vertrouwen wekt, is het natuurlijk nóg een miljoenenproject bovenop een systeem dat zichzelf nog moet bewijzen.
De volgorde is inmiddels standaard geworden: eerst organiseren, dan investeren, en daarna kijken of het misschien werkt. Of simpeler gezegd: gokken met publiek geld, maar dan in nette beleidswoorden verpakt. En als het misgaat? Dan wordt er geëvalueerd, geleerd en opnieuw begonnen. Met een andere naam. Een andere structuur. Dezelfde uitkomst.
De echte vraag is dan ook niet of deze fusie goed bedoeld is. Dat zal best. De echte vraag is waarom iemand denkt dat dit deze keer wél gaat werken. Wat is er fundamenteel anders dan de vorige keer? Wie is er straks aanspreekbaar als het misgaat? En belangrijker: wie durft de stekker eruit te trekken als blijkt dat het niet werkt?
Zolang daar geen antwoord op komt, is dit geen oplossing maar een risico. Geen vooruitgang maar uitstel. Geen beleid maar herhaling. En in Alphen weten ze inmiddels precies wat dat betekent: een groter systeem, minder grip en uiteindelijk dezelfde rekening.
Alleen dit keer met een nieuw logo en een nog duurder prijskaartje.
Xaverio.
