Verkoop Het Anker opnieuw gestart na mislukking: gemeente versoepelt regels en mikt op tweede kans
Foto: Google Maps
HAZERSWOUDE-RIJNDIJK – De gemeente Alphen aan den Rijn heeft de verkoop van het monumentale gebouw Het Anker opnieuw opgestart, nadat een eerdere poging strandde. Met versoepelde regels en meer ruimte voor ontwikkelaars hoopt de gemeente dit keer wél een partij te vinden die het karakteristieke pand een nieuwe toekomst kan geven.
Eerdere verkoop liep vast op juridische en financiële problemen
De herstart is het directe gevolg van een mislukte eerdere verkoopprocedure. Die leverde slechts één inschrijving op, maar die kon uiteindelijk om juridische redenen niet worden geaccepteerd.
Daarnaast bleek dat plannen financieel moeilijk rond te krijgen waren. Voor ontwikkelaars was het project onder de toen geldende voorwaarden vaak niet haalbaar, waardoor interesse uitbleef.
Openbare verkoop na Didam-arrest
De verkoop verloopt via een openbare selectieprocedure. Dat is verplicht sinds het zogeheten Didam-arrest, dat gemeenten verplicht om gelijke kansen te bieden bij de verkoop van vastgoed.
De uiteindelijke koper wordt geselecteerd op basis van een puntensysteem waarbij zowel plan als prijs zwaar wegen.
Hardheidsclausule moet verkoop mogelijk maken
Om het project aantrekkelijker te maken, past de gemeente de hardheidsclausule toe. Daarmee worden belangrijke verplichtingen losgelaten, zoals de eis om sociale woningbouw te realiseren en de verplichting om financieel bij te dragen aan het vereveningsfonds.
Deze stap is uitzonderlijk en wordt alleen gezet omdat eerdere plannen financieel niet haalbaar bleken en het behoud van het monument als maatschappelijk belangrijk wordt gezien.
Minimale prijs en puntensysteem
De gemeente hanteert een minimale grondprijs van €885.000 kosten koper. Lager bieden leidt direct tot uitsluiting.
De beoordeling bestaat uit:
- 650 punten voor kwaliteit van het plan
- 350 punten voor het bod
De hoogste totaalscore bepaalt wie het pand krijgt.
Monument met duidelijke grenzen
Het Anker is een gemeentelijk monument en moet behouden blijven. Het gebouw werd in 2025 officieel aangewezen en heeft belangrijke cultuurhistorische waarden.
Dat betekent dat onder meer de hoofdvorm, gevelindeling en karakteristieke details behouden moeten blijven.
Tegelijkertijd is er ruimte voor nieuwbouw. Aan de noord- en/of zuidzijde mag worden uitgebreid met maximaal drie bouwlagen.
Woningbouw gewenst, maar niet langer verplicht
Op de locatie wordt nadrukkelijk gedacht aan woningbouw, maar opvallend genoeg is dat niet langer verplicht. Ontwikkelaars moeten in hun plan wel een woningbouwprogramma opnemen, waarin zij aangeven hoeveel woningen zij willen realiseren, in welke prijsklassen en voor welke doelgroepen.
Door de toepassing van de hardheidsclausule hoeft echter geen sociale of betaalbare woningbouw meer te worden gerealiseerd. In theorie kan een plan volledig uit vrije sector woningen bestaan.
Toch stuurt de gemeente indirect nog wel: plannen die inzetten op betaalbare woningen, starters, ouderen of zorgdoelgroepen scoren aanzienlijk hoger. Ook maatschappelijke functies, zoals een buurtruimte of zorgvoorziening, kunnen het verschil maken in de beoordeling.
Duurzaamheid en leefomgeving
De gemeente stelt duidelijke eisen aan duurzaamheid. Nieuwbouw moet aardgasvrij zijn en rekening houden met klimaatadaptatie, biodiversiteit en hergebruik van materialen.
Daarnaast moet parkeren volledig op eigen terrein worden opgelost, zonder het monumentale karakter aan te tasten.
Risico’s grotendeels bij ontwikkelaar
Opvallend is dat de gemeente veel risico bij de marktpartij legt. Zo:
- krijgen inschrijvers geen vergoeding voor gemaakte kosten
- kan de gemeente de procedure op elk moment stopzetten
- ligt de volledige ontwikkeling en financiering bij de koper
Daarnaast is er een asbestinventarisatie uitgevoerd, wat mogelijk invloed heeft op de kosten van herontwikkeling.
Gebouw met historie
Het Anker werd in 1976 gebouwd als multifunctioneel centrum en speelde jarenlang een belangrijke rol in de lokale gemeenschap. Het gebouw is ontworpen door architect Ton Alberts en staat bekend om zijn organische architectuur.
De gemeente wil deze historische waarde behouden, maar tegelijkertijd ruimte bieden voor een nieuwe invulling.
Planning verkoopprocedure
De procedure kent een duidelijke planning:
- Sluiting vragenronde: 28 september 2026
- Inschrijving sluit: 21 oktober 2026
- Voorgenomen gunning: 30 oktober 2026
- Definitieve gunning: 9 november 2026
Tweede poging moet doorbraak brengen
Met de aangepaste aanpak probeert de gemeente een doorbraak te forceren in een dossier dat eerder vastliep. Minder regels moeten zorgen voor meer interesse vanuit de markt, terwijl kwaliteit en maatschappelijke meerwaarde nog altijd zwaar meewegen.
Of deze tweede poging slaagt, wordt duidelijk in november.
