Snippergroen in Boskoop: jarenlang project roept vragen op over kosten, verjaring en gelijke behandeling
Foto: Ter illustratie
BOSKOOP – Wat ooit begon als een gemeentelijk project om stukjes gemeentegrond in Boskoop te inventariseren en waar mogelijk te verkopen, blijkt een veel langduriger traject dan aanvankelijk werd voorzien. Het snippergroenproject loopt inmiddels al jaren en roept bij inwoners vragen op over de kosten, de aanpak van verjaring en de manier waarop de gemeente met vergelijkbare situaties omgaat.
De aanleiding voor het project ligt al enkele jaren terug. De gemeente Alphen aan den Rijn besloot in 2020 om in Boskoop grootschalig onderzoek te doen naar stukjes gemeentegrond die door inwoners in gebruik waren genomen. Uit de inventarisatie bleek dat het om ongeveer 1.300 tot 1.500 locaties ging, met in totaal tienduizenden vierkante meters gemeentegrond.
Voor het project werd een budget van 400.000 euro beschikbaar gesteld. Daar stond volgens de oorspronkelijke gemeentelijke berekening een verwachte opbrengst van ongeveer 1,518 miljoen euro tegenover. De gemeente wilde daarmee niet alleen duidelijkheid krijgen over het gemeentelijk eigendom, maar ook grond verkopen aan bewoners wanneer dat mogelijk was.
Omdat de gemeente naar eigen zeggen onvoldoende eigen capaciteit had, werd externe ondersteuning ingeschakeld. Het bedrijf Metafoor Vastgoed en Software werd betrokken bij de uitvoering van het project. Daarmee ontstond een omvangrijk administratief, juridisch en financieel traject.
Vier jaar werd al snel veel langer
In 2021 werd vanuit de gemeente aangegeven dat het project in Boskoop naar verwachting ongeveer vier jaar zou duren. Inmiddels zijn we in 2026 en is het project nog altijd niet volledig afgerond.
De gemeente heeft inmiddels verschillende delen van Boskoop behandeld. De Snijdelwijk en Vogelbuurt zijn grotendeels afgerond. In 2026 is de gemeente vervolgens begonnen met onder meer de Botanicusbuurt, Voorofschebuurt, Appelbuurt en Zuidwijk. Andere gebieden moeten daarna nog volgen.
Dat roept een eenvoudige maar belangrijke vraag op: hoeveel langer gaat het totale project uiteindelijk duren en wat betekent dat voor de oorspronkelijke financiële berekening?
Want hoe langer een project duurt, hoe belangrijker het wordt om niet alleen naar de verkoopopbrengsten te kijken, maar ook naar alle kosten die gedurende die jaren worden gemaakt.
Wat heeft het project uiteindelijk echt gekost?
De oorspronkelijke rekensom was helder: een projectbudget van 400.000 euro tegenover een verwachte opbrengst van 1,518 miljoen euro.
Maar dat betekent niet automatisch dat de gemeente uiteindelijk ruim 1,1 miljoen euro overhoudt.
Daarvoor moeten alle kosten worden meegerekend. Denk aan de inzet van externe bureaus, juridische ondersteuning, taxaties, administratieve werkzaamheden, kadastrale werkzaamheden, communicatie, eventuele procedures en de kosten die ontstaan wanneer grond daadwerkelijk wordt teruggegeven en opnieuw moet worden ingericht.
Daarom is de belangrijkste financiële vraag inmiddels misschien wel:
Wat heeft het snippergroenproject sinds de start daadwerkelijk gekost en hoeveel heeft het de gemeente tot nu toe daadwerkelijk opgeleverd?
Zolang die cijfers niet naast elkaar worden gelegd, blijft de oorspronkelijke opbrengstraming van 1,518 miljoen euro slechts een verwachting uit de beginfase.
Verjaring zorgt voor discussie
Een ander belangrijk onderdeel van het project is de verjaring van gemeentegrond. Sommige inwoners gebruiken stukken grond al jarenlang alsof die bij hun perceel horen. Wanneer bewoners van mening zijn dat zij door verjaring eigenaar zijn geworden, moeten zij dat volgens de gemeente met bewijs onderbouwen.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar de manier waarop de grond gedurende een bepaalde periode is gebruikt en of sprake was van bezit. Alleen het planten van struiken of bomen of het leggen van tegels betekent volgens de gemeentelijke uitleg niet automatisch dat sprake is van bezit.
Juist daar ontstaan in Boskoop discussies tussen bewoners en de gemeente.
Een inwoner uit Boskoop die zich bij Nieuws in Alphen heeft gemeld, zegt inmiddels twee jaar met de gemeente in discussie te zijn over een stuk snippergroen waarvan volgens de bewoners sprake zou zijn van verjaring. De gemeente is het daar niet mee eens en stelt volgens de bewoners dat het aangeleverde bewijsmateriaal niet klopt.
Binnenkort staat hierover een rechtszaak gepland.
De uitkomst daarvan kan belangrijk zijn voor de betrokken bewoners, maar ook voor de bredere discussie over hoe de gemeente met verjaringsclaims omgaat.
Verschillen tussen buren roepen vragen op
Volgens de betrokken bewoners is er bovendien een andere situatie in dezelfde omgeving die volgens hen moeilijk te rijmen valt met hun eigen dossier.
Bij hun overburen zou een stuk gemeentegrond zijn toegekend terwijl volgens de bewoners niet aan dezelfde voorwaarden werd voldaan. Zij stellen bovendien dat dit binnen zeer korte tijd na het verzoek is gebeurd.
Dat roept de vraag op of vergelijkbare situaties daadwerkelijk op dezelfde manier worden beoordeeld.
Dat betekent niet dat daarmee bewezen is dat sprake is van willekeur. Daarvoor moeten de afzonderlijke dossiers inhoudelijk met elkaar worden vergeleken. Bovendien kan de gemeente bij de beoordeling van grond verschillende omstandigheden meewegen.
Maar juist daarom is het interessant om te weten:
Wordt het snippergroenbeleid in vergelijkbare situaties consequent toegepast?
De gemeente schrijft zelf dat het beleid bedoeld is om verkoop van snippergroen op een juiste en voor iedere situatie gelijke wijze uit te voeren. Tegelijkertijd heeft het college ruimte om per situatie een belangenafweging te maken.
Wanneer twee vrijwel vergelijkbare situaties verschillend worden behandeld, is het daarom begrijpelijk dat inwoners willen weten waarom.
Niet kopen betekent niet automatisch niets doen
Niet iedere bewoner wil of kan een stukje snippergroen kopen. De financiële situatie van inwoners kan daarbij een rol spelen. Zeker nu gemeentelijke lasten stijgen, kan de vraagprijs voor een stuk extra grond voor sommige huishoudens een behoorlijke uitgave zijn.
Maar wanneer bewoners niet kopen en er ook geen sprake is van erkende verjaring, kan de gemeente verlangen dat de grond wordt teruggegeven.
Daarmee kan een nieuwe situatie ontstaan.
Een stuk grond dat jarenlang als tuin is gebruikt, kan dan weer gemeentelijk groen worden. In sommige gevallen staan daar inmiddels volwassen bomen, struiken of andere beplanting.
Wat gebeurt daar vervolgens mee?
Wordt de bestaande beplanting behouden? Wordt de tuin volledig teruggebracht naar openbaar groen? Worden bomen of struiken verwijderd? En wat kost dat?
Dat zijn geen onbelangrijke vragen wanneer de gemeente tegelijkertijd kritisch moet kijken naar haar uitgaven.
Meer gemeentelijk groen terwijl onderhoud al onder druk staat?
Daar komt nog een ander probleem bij.
De gemeente heeft de afgelopen jaren op verschillende momenten aangegeven dat het beheer en onderhoud van openbaar groen onder druk staat. Voor de Snijdelwijk zijn ook signalen geweest dat het onderhoud niet overal op het gewenste niveau ligt.
Wanneer door het snippergroenproject opnieuw stukken grond aan de openbare ruimte worden toegevoegd, betekent dat mogelijk ook dat de gemeente meer openbaar groen moet onderhouden.
Dat lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige rekensom: meer gemeentelijk groen betekent uiteindelijk ook meer onderhoud.
Daarbij is het opvallend dat bestaand particulier onderhouden groen in sommige gevallen plaats kan maken voor openbaar groen dat vervolgens door de gemeente moet worden onderhouden.
Dat roept de vraag op of de gemeente vooraf heeft berekend wat de structurele gevolgen daarvan zijn.
Van opbrengstproject naar langdurig dossier?
Het oorspronkelijke idee achter het project is begrijpelijk. Gemeentegrond moet duidelijk geregistreerd zijn en inwoners die grond willen kopen moeten weten waar ze aan toe zijn. Ook moet voorkomen worden dat gemeentelijke eigendommen jarenlang zonder duidelijke afspraken door particulieren worden gebruikt.
Maar na jaren uitvoering ontstaat een andere vraag.
Is het project financieel en organisatorisch nog steeds zo aantrekkelijk als bij de start werd voorgespiegeld?
Daarvoor zijn actuele cijfers nodig. Hoeveel grond is inmiddels verkocht? Wat heeft dat opgeleverd? Hoeveel heeft de gemeente uitgegeven aan externe ondersteuning? Hoeveel dossiers zijn nog open? Hoeveel procedures lopen er? Hoeveel grond moet uiteindelijk worden teruggenomen? En hoeveel kost het opnieuw inrichten en onderhouden daarvan?
Zonder die cijfers is het moeilijk om vast te stellen of het project daadwerkelijk een financieel succes is.
De rekening van snippergroen
Het snippergroenproject is daarmee meer dan een discussie over een paar vierkante meter grond achter een woning.
Het gaat over gemeentelijk bezit, belastinggeld, juridische procedures, verjaring, gelijke behandeling en de vraag hoe zorgvuldig de gemeente omgaat met haar eigen regels.
De gemeente begon met een projectbudget van 400.000 euro en een verwachte opbrengst van 1,518 miljoen euro. Inmiddels zijn we jaren verder en moet een aanzienlijk deel van het traject nog worden afgerond.
Voor inwoners die al jarenlang tegenover de gemeente staan over een stukje grond voelt het bovendien niet als een administratieve operatie, maar als een juridisch gevecht met grote gevolgen.
En zolang vergelijkbare situaties volgens bewoners verschillend worden behandeld, blijft één vraag boven de markt hangen:
Geldt het snippergroenbeleid in Boskoop voor iedereen hetzelfde?
Dat is uiteindelijk niet alleen een vraag voor de bewoners, maar ook voor de gemeenteraad. Zeker wanneer een project jarenlang doorloopt, externe bureaus worden ingehuurd en de gemeente tegelijkertijd moet bezuinigen en kritisch naar haar uitgaven kijkt.
Misschien is daarom het moment aangebroken voor een volledige tussenbalans:
Wat heeft het snippergroenproject Alphen aan den Rijn tot nu toe gekost, wat heeft het daadwerkelijk opgeleverd en wordt iedere inwoner daarbij op dezelfde manier behandeld?
