3 op de 4 jongeren in Alphen aan den Rijn wonen nog thuis: ‘Gelukkig kunnen starters nog bij hun ouders wonen’ — minister, hoe wereldvreemd kunt u zijn?
Foto: Ter illustratie
Wat een arrogantie. Wat een gebrek aan inlevingsvermogen. En wat een onthutsend voorbeeld van een politiek die steeds verder lijkt af te staan van de werkelijkheid waarin gewone Nederlanders moeten zien te overleven.
Woonminister Boekholt-O’Sullivan vindt het blijkbaar een geruststellende gedachte dat starters in Nederland nog bij hun ouders kunnen wonen. Terwijl jongeren werken, studeren, belasting betalen en proberen hun toekomst op te bouwen, worden ze door de woningcrisis gedwongen om thuis te blijven zitten. Geen eigen woning, geen zelfstandigheid en soms geen mogelijkheid om een gezin te stichten. En de minister noemt dat kennelijk een geluk bij een ongeluk.
In wat voor politieke werkelijkheid leeft deze vrouw eigenlijk?
Laten we eens naar de cijfers kijken. Volgens het CBS woonde in 2023 maar liefst 45,8 procent van de 18- tot 30-jarigen in Nederland bij de ouders. In 2024 woonden bovendien 624.000 jongeren van 18 tot 30 jaar die werk of een uitkering als belangrijkste inkomensbron hadden nog thuis. Dat aantal lag 33 procent hoger dan in 2018.
Nog schrijnender: van die thuiswonende jongeren met werk of een uitkering wilde 32 procent verhuizen, maar kon geen woning vinden. In 2018 was dat nog 12 procent.
Lees die cijfers nog eens goed, mevrouw de minister. Dit gaat niet uitsluitend over jongeren die het gezellig vinden om thuis te wonen. Dit gaat over honderdduizenden jonge mensen die werken, hun verantwoordelijkheid nemen en financieel proberen vooruit te komen, maar geen betaalbare woning kunnen vinden.
En dit probleem speelt niet alleen landelijk. Ook in Alphen aan den Rijn is de situatie ronduit confronterend.
Volgens CBS-cijfers over 2023 woonde maar liefst 74,8 procent van de 20- tot 25-jarigen in de gemeente Alphen aan den Rijn nog thuis bij de ouders. Dat is bijna drie op de vier jongeren in deze leeftijdsgroep.
Laat dat percentage eens goed tot je doordringen. Bijna drie op de vier jongeren tussen de 20 en 25 jaar wonen in Alphen nog bij hun ouders. Het gaat om jongeren die aan hun volwassen leven willen beginnen, die hun eigen plek willen hebben en die vooruit willen kijken. Toch blijkt zelfstandig wonen voor een groot deel van hen geen vanzelfsprekende volgende stap.
Achter dat percentage zitten jonge mensen met dromen, plannen en ambities. Mensen die misschien al jaren werken, sparen en zoeken, maar keer op keer ontdekken dat een betaalbare woning buiten bereik blijft.
Het exacte aantal jongeren achter dit percentage hangt af van het aantal 20- tot 25-jarigen in de gemeente in dat jaar. Maar de boodschap van deze cijfers is onmiskenbaar: ook in Alphen aan den Rijn is zelfstandig wonen voor veel jongeren bepaald geen vanzelfsprekendheid.
Natuurlijk betekent thuis wonen niet automatisch dat iedereen geen woning kan vinden. Maar wie deze cijfers ziet, kan toch moeilijk volhouden dat het probleem met een schouderophalen kan worden afgedaan.
Dit is geen geluk. Dit is een generatie die steeds langer moet wachten op een zelfstandig bestaan.
Een 28-jarige die noodgedwongen op zijn oude slaapkamer woont, heeft geen oplossing. Een jong stel dat geen woning kan vinden, heeft geen perspectief. En jongeren die ondanks hun werk en inspanningen geen stap vooruit kunnen zetten, worden door een falend systeem in de steek gelaten.
Maar kennelijk is het allemaal nog draaglijk zolang papa en mama een bed beschikbaar hebben.
Dat is geen serieus woonbeleid. Dat is een belediging voor iedereen die al jaren vergeefs probeert een eigen woning te vinden.
En dan de voorrang voor statushouders. Terwijl Nederlandse woningzoekenden soms jarenlang op een sociale huurwoning wachten, kunnen statushouders in veel gemeenten onder bepaalde voorwaarden voorrang krijgen. Niet iedere statushouder krijgt automatisch een woning en de regels verschillen per situatie en gemeente. Maar dat maakt de vraag niet minder legitiem: waarom moet een jonge woningzoekende soms jarenlang wachten, terwijl een andere woningzoekende voorrang kan krijgen?
Wie daar kritische vragen over stelt, verdient geen verwijten en geen politieke rookgordijnen. Die verdient eerlijke antwoorden.
De minister zegt dat die voorrang niet zomaar kan worden afgeschaft omdat er eerst een alternatief moet komen. Dan is de vraag: waar zijn de concrete oplossingen? Waar is de urgentie? Waar is het plan waarmee starters eindelijk uitzicht krijgen op een eigen woning?
Als minister ben je aangesteld om problemen op te lossen, niet om mensen uit te leggen waarom ze hun leven nog langer moeten uitstellen.
Hoeveel geduld denkt deze minister nog te kunnen eisen? Tot jongeren dertig zijn? Vijfendertig? Totdat ze hun kinderwens moeten opgeven omdat er geen woning is? Totdat ze Nederland verlaten omdat ze hier geen toekomst meer zien?
En nee, mevrouw de minister, het probleem verdwijnt niet doordat u het woord ‘gelukkig’ gebruikt.
Thuis bij je ouders wonen omdat je dat wilt, is een keuze. Thuis bij je ouders wonen omdat de woningmarkt je geen andere mogelijkheid biedt, is een heel ander verhaal. Wie dat verschil niet begrijpt, begrijpt onvoldoende wat deze woningcrisis met mensen doet.
Heeft deze minister een hekel aan de eigen bevolking? Dat kunnen we niet op basis van één uitspraak vaststellen. Maar ze moet zich wel afvragen waarom haar woorden zoveel woede oproepen. Want als mensen die jarenlang wachten op een woning te horen krijgen dat ze gelukkig nog bij hun ouders terechtkunnen, is het niet vreemd dat zij zich totaal niet serieus genomen voelen.
De Nederlandse bevolking vraagt niet om een paleis. Starters vragen geen buitensporige luxe. Ze vragen om een betaalbare woning, een eerlijke kans en de mogelijkheid om hun eigen leven op te bouwen.
Dat zijn geen buitensporige eisen. Dat is de basis van een fatsoenlijk land.
Mevrouw Boekholt-O’Sullivan, u bent minister van Volkshuisvesting, niet minister van het eindeloze geduld van de Nederlandse burger.
Kom met concrete oplossingen. Maak duidelijk hoeveel woningen er bijkomen, hoe de schaarse sociale huurwoningen eerlijker verdeeld kunnen worden en wanneer jongeren daadwerkelijk verbetering mogen verwachten. En leg uit waarom mensen die hier zijn opgegroeid, werken en bijdragen aan de samenleving het gevoel hebben dat ze hun eigen toekomst niet meer kunnen opbouwen.
Want een land waarin honderdduizenden werkende jongeren noodgedwongen thuis blijven wonen, heeft een ernstig probleem. En als in Alphen aan den Rijn bijna drie op de vier jongeren tussen de 20 en 25 jaar nog thuis wonen, is dat ook voor onze eigen gemeente een duidelijk signaal dat er iets moet veranderen.
Maar een politiek die dat probleem vervolgens bagatelliseert met de boodschap dat jongeren gelukkig nog bij hun ouders terechtkunnen, heeft óók een geloofwaardigheidsprobleem.
Jongeren hebben niets aan ministers die hun woningnood relativeren. Ze hebben bestuurders nodig die ervoor zorgen dat ze eindelijk hun eigen voordeur kunnen openen. En als deze minister dat niet begrijpt, moet ze zich serieus afvragen of ze wel geschikt is voor deze verantwoordelijkheid.
Xaverio van der Aar.
Tja....zo werkt dat bij de elite.