Alphen dringt aan op herstel inschrijftijd na gemiste betaling sociale huur
Foto: Ter illustratie (Google Maps)
ALPHEN AAN DEN RIJN - Bijna 30.000 woningzoekenden uit Alphen aan den Rijn staan ingeschreven bij Huren in Holland Rijnland. Door aangescherpte regels kunnen mensen hun opgebouwde inschrijftijd kwijtraken als ze de jaarlijkse verlengingskosten niet op tijd betalen. Het Alphense college noemt de gevolgen voor kwetsbare inwoners ingrijpend en wil dat er een mogelijkheid komt om een inschrijving te herstellen.
Het college van burgemeester en wethouders van Alphen aan den Rijn maakt zich zorgen over de gevolgen van de gewijzigde regels voor woningzoekenden in de regio Holland Rijnland. Wie de kosten voor het verlengen van een inschrijving niet op tijd betaalt, kan zijn inschrijving verliezen en daarmee ook de opgebouwde wachttijd voor een sociale huurwoning.
Dat blijkt uit de beantwoording van schriftelijke vragen van SP-raadslid J. van de Kolk. De gemeente heeft de vragen op 15 oktober beantwoord. De SP wilde onder meer weten hoeveel Alphense woningzoekenden door de nieuwe regeling kunnen worden getroffen en of er mogelijkheden zijn om verloren inschrijftijd terug te krijgen.
Bijna 30.000 Alphense woningzoekenden
Volgens de cijfers van Holland Rijnland staan momenteel 29.676 woningzoekenden uit Alphen aan den Rijn ingeschreven. In de afgelopen twee jaar zijn 1.333 mensen voorlopig uitgeschreven.
Deze groep kan mogelijk gevolgen ondervinden van de aangescherpte regels. Het college verwijst naar dat aantal als indicatie van het aantal woningzoekenden dat door de nieuwe regeling geraakt kan worden. Een precieze inschatting van hoeveel mensen daadwerkelijk hun inschrijftijd zullen verliezen, staat niet in de beantwoording.
Voor mensen die al jarenlang op een betaalbare woning wachten, kan het verlies van hun opgebouwde wachttijd grote gevolgen hebben. Zij kunnen daardoor hun positie bij het zoeken naar een huurwoning kwijtraken.
Regels moeten vervuiling van het systeem tegengaan
Holland Rijnland heeft de regels aangepast om het inschrijfsysteem beter te laten functioneren. Volgens de regionale organisatie bleven mensen in het oude systeem soms ingeschreven zonder hun verlengingskosten te betalen. Daardoor gaf het register geen betrouwbaar beeld van het daadwerkelijke aantal woningzoekenden.
Met de nieuwe aanpak wil Holland Rijnland een actueel en overzichtelijk bestand houden. Betrouwbare cijfers zijn volgens de organisatie belangrijk om het woonbeleid goed te kunnen vormgeven en woningzoekenden beter te ondersteunen.
De gemeente Alphen aan den Rijn begrijpt het belang van een goed functionerend systeem, maar vindt dat de gevolgen van een gemiste betaling niet uit het oog mogen worden verloren. Het college deelt de kritiek van de SP dat het verlies van jarenlang opgebouwde inschrijftijd door één betalingsverzuim bijzonder ingrijpend kan zijn.
Geen gewone bezwaarprocedure
Een belangrijk punt van de nieuwe regeling is dat een uitschrijving wegens het niet betalen van de verlengingskosten automatisch plaatsvindt. Volgens Holland Rijnland worden woningzoekenden vooraf meerdere keren herinnerd aan hun betalingsverplichting.
De uitschrijving volgt wanneer na die herinneringen nog steeds niet is betaald. Omdat de beëindiging rechtstreeks voortvloeit uit de huisvestingsregels en geen afzonderlijk besluit is, staat volgens de gemeente geen formele bezwaarprocedure open.
Een woningzoekende kan wel een bezwaarschrift indienen, maar de verwachting is dat dit niet-ontvankelijk wordt verklaard.
De SP vroeg het college of mensen bij aantoonbare overmacht of een administratieve fout toch de mogelijkheid moeten krijgen om bezwaar te maken. Het college is het daarmee eens en wil zich binnen Holland Rijnland inzetten voor een herstelmogelijkheid.
Hardheidsclausule biedt beperkte ruimte
In de regionale huisvestingsverordening is een hardheidsclausule opgenomen. Die kan worden gebruikt wanneer zich omstandigheden voordoen die bij het opstellen van de regels niet waren voorzien en de gevolgen voor een woningzoekende onredelijk uitpakken.
Het Dagelijks Bestuur van Holland Rijnland is verantwoordelijk voor de inschrijving in het register. Die bevoegdheid is overgedragen aan de Vereniging Holland Rijnland Wonen. Deze organisatie beoordeelt of iemand opnieuw kan worden ingeschreven en of de oorspronkelijke inschrijftijd kan worden hersteld.
De gemeente verwijst naar deze regeling als antwoord op de vraag of mensen na een uitschrijving alsnog hun opgebouwde wachttijd kunnen terugkrijgen. Een automatische terugkeer van de inschrijftijd is daarmee niet gegarandeerd: er moet een beoordeling plaatsvinden.
Zorgen over digitale herinneringen
Holland Rijnland informeert woningzoekenden volgens de beantwoording vooraf met e-mails en sms-berichten over de verlenging van hun inschrijving. Het Alphense college heeft er echter geen vertrouwen in dat deze digitale communicatie iedereen voldoende bereikt.
Vooral mensen die minder digitaal vaardig zijn, moeite hebben met de Nederlandse taal of tijdelijk geen toegang hebben tot hun e-mail, kunnen een herinnering missen.
Het college wil daarom met Holland Rijnland bekijken of aanvullende communicatie mogelijk is. Ook heeft Alphen bij de regionale organisatie aangedrongen op duidelijkere en positievere informatie over wat woningzoekenden kunnen doen wanneer zij problemen ondervinden met hun inschrijving.
Alphen was niet rechtstreeks betrokken bij voorbereiding
Uit de beantwoording blijkt dat Alphen aan den Rijn niet rechtstreeks deelnam aan de beleidscommissie Wonen die de wijziging voorbereidde. De Rijnstreek werd in de voorgaande periode vertegenwoordigd door de wethouder van Kaag en Braassem.
Het voorstel is bovendien niet ambtelijk voorgelegd aan de beleidsmedewerkers Wonen van de regiogemeenten. Het besluit over de gewijzigde regels werd genomen door het Dagelijks Bestuur van Holland Rijnland.
Op de vraag of het Alphense college tijdens de regionale besluitvorming specifiek aandacht heeft gevraagd voor de gevolgen voor woningzoekenden die al lang wachten op een betaalbare woning, antwoordt de gemeente ontkennend.
Wel zegt het college bereid te zijn de gemeenteraad voortaan actief te informeren over toekomstige wijzigingen in de regionale woonruimteverdeling die kunnen leiden tot verlies van opgebouwde inschrijftijd.
De gemeente wil daarnaast blijven aandringen op een regeling die voorkomt dat woningzoekenden door een eenmalige gemiste betaling hun jarenlange opgebouwde positie verliezen.
