FVD stelt kritische vragen over veiligheid in jeugdzorg: ‘Wie houdt toezicht op de instellingen?’
Foto: Ter illustratie
Forum voor Democratie Alphen aan den Rijn wil van het gemeentebestuur weten hoe goed de veiligheid van jongeren binnen de jeugdzorg wordt bewaakt. Aanleiding zijn de recente berichtgeving over mogelijke overdoses en zelfdodingen, maar ook eerdere inspectieproblemen bij iHUB Rijnhove en Oog voor Thuis en de vragen rond Hamber Zorg in Boskoop. De fractie heeft dertien schriftelijke vragen ingediend.
ALPHEN AAN DEN RIJN – Wie controleert of jongeren in de jeugdzorg daadwerkelijk veilig zijn? En wie grijpt in wanneer een instelling tekortschiet? Die vragen staan centraal in de schriftelijke vragen die Forum voor Democratie (FVD) op 9 november 2026 aan het college van burgemeester en wethouders heeft gesteld.
De fractie verwijst onder meer naar een artikel dat Nieuws in Alphen op 4 november publiceerde. Daarin werd aandacht besteed aan een anonieme brief waarin melding werd gemaakt van minimaal vijf mogelijke drugsgerelateerde overdoses en zelfdodingen onder jongeren die onder verantwoordelijkheid van zorginstellingen zouden hebben gestaan.
De genoemde gevallen zijn door Nieuws in Alphen niet onafhankelijk bevestigd. FVD vindt de signalen desondanks ernstig genoeg om het gemeentebestuur om uitleg te vragen.
Volgens de fractie moet vooropstaan dat jongeren die afhankelijk zijn van jeugdzorg veilig zijn en de hulp krijgen die zij nodig hebben. Problemen moeten tijdig worden gesignaleerd en er moet duidelijkheid bestaan over de verantwoordelijkheid van zorgaanbieders, gemeenten en toezichthouders.
FVD wil cijfers over overdoses, zelfdodingen en misbruik
Een van de belangrijkste vragen betreft het aantal ernstige incidenten binnen de jeugdzorg.
FVD wil weten hoeveel gevallen van suïcide, ernstige suïcidepogingen, overdoses en seksueel misbruik onder jongeren bij de gemeente bekend zijn over 2024, 2025 en 2026.
De fractie vraagt het college om, voor zover mogelijk, een geanonimiseerd overzicht per jaar te verstrekken. Daarmee moet duidelijk worden of de gemeente zicht heeft op de omvang van deze problematiek.
Ook wil FVD weten hoe het gemeentebestuur wordt geïnformeerd over ernstige incidenten bij instellingen waar Alphense jongeren verblijven. Dat geldt niet alleen voor instellingen binnen de gemeentegrenzen, maar ook voor zorglocaties elders in Nederland.
Daarnaast vraagt de fractie hoe wordt gecontroleerd of instellingen ernstige incidenten daadwerkelijk melden bij de bevoegde toezichthouder. En wat gebeurt er wanneer blijkt dat een zorgaanbieder die meldingen achterwege laat?
iHUB Rijnhove: inspectie greep eerder in
Een belangrijke aanleiding voor de vragen zijn de eerdere problemen bij iHUB Rijnhove in Alphen aan den Rijn.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) stelde bij inspectieonderzoek ernstige tekortkomingen vast in de kwaliteit en veiligheid van de jeugdhulp. In september 2025 kreeg iHUB Rijnhove een officiële aanwijzing. De instelling moest verbeteringen doorvoeren en mocht tijdelijk op een van de groepen geen nieuwe jongeren aannemen.
De inspectie constateerde onder meer dat veiligheidsrisico's van jongeren onvoldoende werden ingeschat en aangepakt. Ook werden vrijheidsbeperkende maatregelen toegepast zonder wettelijke grondslag.
Op 31 december 2025 maakte de IGJ bekend dat de aanwijzing werd beëindigd. Na een hertoets waren voldoende verbeteringen vastgesteld. Onder meer de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen was aangepakt en er was meer aandacht voor de veiligheidsrisico's van jongeren.
De instelling mocht daarna weer nieuwe jongeren aannemen. De inspectie bleef Rijnhove volgen binnen het reguliere toezicht.
Maar daarmee was de aandacht voor de Alphense locatie niet voorbij. In gemeentelijke stukken wordt ook melding gemaakt van verdenkingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag door drie ingehuurde medewerkers op Rijnhove. Volgens die stukken liep het strafrechtelijk onderzoek naar de betrokken medewerkers nog.
FVD wil nu weten welke maatregelen zijn genomen om herhaling van de eerder vastgestelde veiligheidsproblemen te voorkomen en of het college zicht heeft op de blijvende naleving daarvan.
Oog voor Thuis moest eveneens verbeteringen doorvoeren
Ook Oog voor Thuis wordt nadrukkelijk genoemd in de vragen.
De IGJ bracht op 19 en 26 februari 2026 een inspectiebezoek aan de organisatie. Uit het onderzoek bleek dat op verschillende onderdelen nog niet volledig aan de normen voor verantwoorde jeugdhulp werd voldaan.
De organisatie moest daarom concrete verbetermaatregelen opstellen. In augustus 2026 beoordeelde de inspectie het ingediende verbeterplan als voldoende, maar dat betekende niet dat alle problemen daarmee automatisch waren opgelost. De uitvoering en het daadwerkelijk bereiken van verbeteringen blijven van belang.
FVD vraagt het college welke concrete verbeteringen inmiddels zijn doorgevoerd en welke tekortkomingen nog moeten worden verholpen.
De fractie wil bovendien weten hoe wordt voorkomen dat jongeren met acute veiligheidsrisico's tussen wal en schip vallen wanneer er sprake is van wachtlijsten of personeelstekorten.
Hamber Zorg in Boskoop roept vragen op over gemeentelijk toezicht
Een derde onderwerp is Hamber Zorg aan de Koninginneweg in Boskoop. Ook deze locatie kwam de afgelopen periode in het nieuws.
Uit eerdere gemeentelijke beantwoording blijkt dat Alphen aan den Rijn zelf geen jongeren bij deze vestiging heeft geplaatst en voor deze locatie geen contractuele relatie met Hamber Zorg heeft.
Dat heeft gevolgen voor het zicht dat de gemeente op de zorgverlening heeft. Zo beschikt Alphen niet structureel over informatie over de personele bezetting, opleidingsniveaus en deskundigheid van medewerkers op deze locatie.
Het eerdere verscherpte toezicht van de IGJ op Hamber Zorg had betrekking op andere vestigingen, niet specifiek op de locatie in Boskoop. Dat toezicht werd in juli 2024 beëindigd na een verbetertraject.
Ook de situatie rond het pand in Boskoop is nog onderwerp van gemeentelijk onderzoek. Er zijn aandachtspunten vastgesteld bij een brandveiligheidscontrole en het onderzoek naar de vraag of het huidige gebruik binnen de geldende regels past, was eind oktober nog niet afgerond.
De gemeente heeft aangegeven geen specifieke meldingen of incidenten over de kwaliteit van de zorg op de Boskoopse locatie te kennen.
FVD wil nu weten hoe wordt gewaarborgd dat signalen over onveilige situaties bij instellingen als Hamber Zorg worden opgevolgd, ook wanneer daar uitsluitend jongeren uit andere gemeenten verblijven.
Want wie is verantwoordelijk wanneer een instelling in Alphen gevestigd is, maar de jongeren door andere gemeenten zijn geplaatst?
Ook controle op medewerkers en VOG's
De fractie stelt daarnaast vragen over de kwaliteit van het personeel.
Hoe controleert de gemeente of medewerkers van gecontracteerde jeugdzorginstellingen voldoende gekwalificeerd zijn? Beschikken zij allemaal over een geldige Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)? En gelden dezelfde controles ook voor ingehuurde medewerkers?
Dat laatste is een relevant aandachtspunt, mede gezien de eerdere verdenkingen rond ingehuurde medewerkers bij iHUB Rijnhove.
FVD wil verder weten hoe de gemeente controleert of instellingen voldoende maatregelen nemen om incidenten te voorkomen en signalen van onveiligheid tijdig oppakken.
Wie is verantwoordelijk wanneer het misgaat?
In de laatste vragen richt FVD zich op de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van het gemeentebestuur.
De fractie wil weten welke mogelijkheden het college heeft om in te grijpen wanneer een gecontracteerde jeugdzorginstelling onvoldoende veilige zorg levert. Ook vraagt zij of de gemeente de afgelopen drie jaar daadwerkelijk van dergelijke mogelijkheden gebruik heeft gemaakt.
Verder wil FVD duidelijkheid over de samenwerking tussen de gemeente, de IGJ en andere betrokken instanties wanneer ernstige veiligheidsproblemen worden vastgesteld.
Volgens de fractie moet helder zijn wie uiteindelijk verantwoordelijk is voor het nemen van maatregelen. Het mag niet gebeuren dat signalen blijven liggen doordat verschillende organisaties naar elkaar verwijzen.
Dertien vragen, maar vooral behoefte aan duidelijkheid
Met de dertien schriftelijke vragen vraagt Forum voor Democratie het college om afzonderlijk en zo concreet mogelijk antwoord te geven.
Wanneer bepaalde gegevens niet beschikbaar zijn, wil de fractie ook weten waarom die informatie ontbreekt.
De vragen raken aan een groter probleem: gemeenten zijn verantwoordelijk voor de organisatie en inkoop van jeugdhulp, terwijl het kwaliteitstoezicht op jeugdhulpaanbieders bij de landelijke inspectie ligt. Wanneer jongeren buiten hun eigen gemeente worden geplaatst, kan bovendien de informatie-uitwisseling ingewikkeld worden.
Voor jongeren die afhankelijk zijn van professionele hulpverlening mag dat geen risico opleveren.
De belangrijkste vraag die boven de kwestie blijft hangen, is dan ook niet alleen hoeveel incidenten er zijn geweest, maar vooral of signalen tijdig worden herkend en of er daadwerkelijk wordt ingegrepen wanneer de veiligheid van jongeren in gevaar komt.
Het college moet nu duidelijk maken hoeveel zicht Alphen aan den Rijn heeft op de veiligheid binnen de jeugdzorg en of de bestaande controle- en toezichtmaatregelen voldoende zijn.
