Alphen verkoopt zijn inwoners voor een datacenter
Er zijn gemeenten die bouwen aan een stad voor hun inwoners. En er zijn gemeenten die hun inwoners steeds vaker behandelen als een hinderlijke bijzaak. Alphen aan den Rijn lijkt hard op weg om in die tweede categorie terecht te komen.
Terwijl ondernemers al jaren te horen krijgen dat een zwaardere stroomaansluiting onmogelijk is. Terwijl woningbouwprojecten worden vertraagd omdat het elektriciteitsnet vol zit. Terwijl inwoners wordt verteld dat ze vooral energie moeten besparen. Terwijl iedereen de mond vol heeft van netcongestie. Komt er doodleuk een datacenter in beeld dat stroom wil verbruiken alsof het een complete middelgrote stad is. Opeens kan er van alles. Opeens is het gesprek niet meer of er capaciteit ís, maar hoe die capaciteit geregeld kan worden.
Blijkbaar geldt in Alphen: heb je een bakkerij, garagebedrijf of fabriek, dan sluit je achteraan in de rij. Heb je een miljoenenproject vol servers, dan gaan de deuren ineens op een kier.
En waarvoor eigenlijk?
Niet voor honderden banen. Niet voor een bruisende economie. Niet voor een betere leefbaarheid. Niet voor de inwoners. Nee, voor een betonnen blokkendoos waar dag en nacht ventilatoren loeien zodat computers ergens ter wereld sneller een filmpje kunnen laden of een cloudbestand kunnen opslaan. Dat is blijkbaar de toekomst waar Alphen warm voor loopt.
En de inwoners? Die mochten de plannen zelf ontdekken in een gemeentelijke bekendmaking. Geen brief. Geen informatieavond. Geen gesprek. Geen uitleg. Dat noemt de gemeente waarschijnlijk participatie. In normaal Nederlands heet dat gewoon mensen bewust buitenspel zetten.
Het mooiste moet dan nog komen. Als bewoners zich zorgen maken over geluid, noodgeneratoren, luchtkwaliteit, verkeer en de enorme stroomvraag, krijgen ze straks ongetwijfeld weer de bekende bestuursreflex: "Alles blijft binnen de wettelijke normen." Dat mag dan juridisch kloppen, maar politiek is het een armoedig antwoord. Want fatsoenlijk bestuur draait niet om de vraag hoeveel overlast je wettelijk mág veroorzaken. Het draait om de vraag hoeveel overlast je je inwoners wílt aandoen.
De gemeente lijkt dat verschil volledig kwijt te zijn.
Alphen verandert in hoog tempo in een gemeente waar alles moet wijken voor groei. Nog een woontoren. Nog een distributiecentrum. Nog een bedrijventerrein. Nog een megaproject. En iedere keer is het hetzelfde verhaal: inwoners mogen achteraf reageren, terwijl de besluiten feitelijk al in beton zijn gegoten.
Bestuurders praten graag over een "prettige leefomgeving". Ondertussen lijken ze diezelfde leefomgeving stukje bij beetje uit te venten aan partijen met diepe zakken. Wie denkt dat inwoners daar niets van merken, onderschat de intelligentie van de Alphense bevolking.
De echte vraag is niet of dit datacenter aan de regels voldoet. De echte vraag is waarom Alphen überhaupt denkt dat dit een goed idee is. Waarom krijgt een stroomslurpende serverhal prioriteit terwijl ondernemers vastlopen en woningbouw wordt afgeremd? Waarom lijkt een commerciële partij belangrijker dan de mensen die hier wonen, werken en belasting betalen?
Misschien omdat de gemeente allang vergeten is voor wie zij eigenlijk bestaat.
Als de gemeenteraad dit zonder stevige kritische blik laat passeren, bevestigt zij precies het beeld dat steeds meer inwoners krijgen: dat grote bedrijven welkom zijn, zolang de rekening maar bij de inwoners wordt neergelegd.
En dan hoeft de gemeente straks niet verbaasd te zijn als het vertrouwen opnieuw een flinke klap krijgt. Want een datacenter kun je bouwen. Vertrouwen niet.
Xaverio.
