Jacob Wesselse in het bos: iedereen heeft een mening, maar bijna niemand kent het hele verhaal
Deze column is geschreven naar aanleiding van een artikel van het AD Groene Hart over de 72-jarige Jacob Wesselse, die na een huisuitzetting in een bos verblijft. Het verhaal leidde op Facebook tot een enorme discussie met harde meningen vanuit alle kanten. Het volledige juridische dossier is niet openbaar en er loopt nog een hoger beroep. Deze column gaat daarom niet over de vraag wie juridisch gelijk heeft, maar over hoe wij als samenleving reageren wanneer een schrijnend verhaal ons bereikt.
Een 72-jarige man die in een bos in een oude vouwwagen slaapt. Alleen dat beeld is voor veel mensen genoeg om geraakt te worden. Want laten we eerlijk zijn: niemand wil zien dat een oudere Nederlander na tientallen jaren wonen uiteindelijk zonder een normaal dak boven zijn hoofd eindigt.
Maar bijna tegelijkertijd met het medeleven verschijnt ook het oordeel. Op sociale media is de rechtbank vaak sneller klaar dan de echte rechter.
De één wijst meteen naar woningcorporatie Woonforte. De ander naar de gemeente. En al snel komen de bekende reacties voorbij: "Statushouders krijgen wel een huis", "Nederlanders worden vergeten" of "Eigen volk eerst". Aan de andere kant klinkt weer: "Hij heeft het zelf veroorzaakt", "Hij kreeg kansen genoeg" of "Hij had gewoon moeten meewerken."
Binnen enkele uren verandert een ingewikkeld menselijk verhaal in een simpele discussie met twee kampen. Goed of fout. Slachtoffer of schuldige. Maar is de werkelijkheid werkelijk zo zwart-wit?
Wat we uit het verhaal weten, is dat een rechter de huurovereenkomst heeft ontbonden. Zo'n beslissing wordt in Nederland niet zomaar genomen. Daar gaat normaal gesproken een langdurig traject aan vooraf met meldingen, gesprekken, waarschuwingen en uiteindelijk een juridische procedure.
Volgens Woonforte was er sprake van ernstige en langdurige overlast en onderverhuur. De man zelf betwist dat beeld en is in hoger beroep gegaan. Daarmee is het juridische verhaal nog niet definitief afgesloten.
Toch lijkt dat voor veel mensen niet meer belangrijk. Het ene kamp ziet vooral de oudere man in een bos en denkt: hoe kan onze samenleving dit laten gebeuren? Het andere kamp ziet vooral de meldingen en de uitspraak van de rechter en denkt: er zal toch niet zomaar zijn ingegrepen?
Maar hoeveel mensen hebben daadwerkelijk het vonnis gelezen? Hoeveel mensen weten precies welke klachten er lagen? Hoe vaak zijn er gesprekken geweest? Welke hulp is aangeboden? Welke keuzes zijn er gemaakt? En hoeveel mensen kennen werkelijk alle feiten?
Waarschijnlijk bijna niemand.
Toch wordt er massaal geoordeeld.
Opvallend is ook hoe snel deze zaak wordt gekoppeld aan de discussie over statushouders en woningnood. Dat onderwerp leeft sterk in Nederland. Veel mensen maken zich zorgen over de beschikbaarheid van woningen en ervaren dat er te weinig huizen zijn voor mensen die al jaren wachten.
Die zorgen mogen worden besproken.
Maar een individuele huisuitzetting is iets anders dan het landelijke woningbeleid. Door iedere moeilijke situatie direct te verbinden aan dezelfde politieke discussie, verdwijnt het persoonlijke verhaal naar de achtergrond.
Want de belangrijkste vraag blijft misschien wel: hoe kan het dat iemand van bijna 73 jaar uiteindelijk in een bos terechtkomt?
Daar mogen we als samenleving best kritisch naar kijken.
Was er voldoende begeleiding? Was er genoeg passende hulp? Waren er alternatieven? Bereiken onze instanties mensen die vastlopen? En wat doen we met mensen die hulp nodig hebben, maar die hulp moeilijk accepteren?
Dat zijn vragen die verder gaan dan alleen de vraag wie er schuld heeft.
Maar er is ook een andere kant van het verhaal. Want als er daadwerkelijk jarenlang sprake was van ernstige overlast, dan verdienen ook de omwonenden aandacht. Ook zij hebben recht op een veilige en prettige woonomgeving. Hun verhaal mag niet verdwijnen omdat één beeld sterker binnenkomt dan een ander.
Misschien is deze man slachtoffer van een systeem dat soms hard kan zijn. Misschien heeft hij zelf keuzes gemaakt die grote gevolgen hebben gehad. Misschien zijn beide dingen tegelijk waar.
Want mensen en situaties passen zelden in één simpel hokje.
De waarheid zit vaak ergens tussen medelijden en verantwoordelijkheid. Tussen hulp bieden en grenzen stellen. Tussen begrijpen waarom iemand gevallen is en erkennen dat anderen daar ook last van kunnen hebben gehad.
Was de huisuitzetting terecht of onterecht?
Die conclusie kunnen wij niet trekken. Daarvoor kennen we niet alle feiten. De rechter heeft een oordeel uitgesproken, maar het hoger beroep loopt nog. Het laatste hoofdstuk is dus nog niet geschreven.
Wat we wel kunnen zeggen, is dat een samenleving zichzelf mag afvragen of het acceptabel is dat een oudere uiteindelijk in een bos slaapt.
Niet door direct een schuldige aan te wijzen.
Niet door elkaar op Facebook de maat te nemen.
Maar door serieus te kijken naar wat er misgaat wanneer iemand volledig buiten de maatschappij terechtkomt.
Want achter iedere huisuitzetting zit een verhaal. Soms een verhaal van pech. Soms van verkeerde keuzes. Soms van een systeem dat tekortschiet. En soms van meerdere waarheden tegelijk.
Misschien moeten we daarom eerst luisteren voordat we oordelen.
Want een mening hebben is makkelijk.
De volledige waarheid kennen is een stuk moeilijker.
Bron: artikel AD Groene Hart en de daaropvolgende Facebook-discussie. Deze column is een opiniebijdrage en geen juridisch oordeel.
Xaverio.
