Honderd woningen jarenlang tegengehouden, tien tijdelijke huisjes misschien zo geregeld
Welkom in Nederland, het land waar een woningzoekende jaren kan wachten op een huis, maar waar vooral niet te snel gebouwd moet worden. In Zwammerdam ligt dat inmiddels wel heel pijnlijk bloot. Er is een plan voor ruim honderd woningen aan de Spoorlaan. Honderden woningen waar mensen op zitten te wachten. Woningen die een dorp kunnen versterken, gezinnen een plek kunnen geven en jongeren misschien eindelijk de kans kunnen bieden om in hun eigen omgeving te blijven wonen. Maar wat gebeurt er? Procedures, bezwaren, rechtszaken en opnieuw wachten. En ondertussen staan bestaande woningen gewoon dichtgetimmerd langs dezelfde Spoorlaan. Het is bijna knap hoe je een woningtekort tegelijkertijd kunt bestrijden én in stand houden.
En dan komt Peter van Asselt met een plan voor tien tijdelijke microwoningen op een stuk grond langs diezelfde Spoorlaan. Geen honderd woningen, maar tien. Geen jarenlang megaproject, maar kleine, tijdelijke woningen die mogelijk al komend voorjaar geplaatst kunnen worden. En ineens lijkt er beweging te ontstaan. Honderd woningen? Daar kunnen we jaren over procederen. Tien woningen? Misschien lukt het binnen een paar maanden. Als dit geen perfecte samenvatting is van de Nederlandse woningbouwcrisis, dan weet ik het ook niet meer.
Natuurlijk mogen omwonenden bezwaar maken. Natuurlijk moeten verkeer, parkeren, veiligheid en leefbaarheid serieus worden bekeken. Dat is geen discussie. Maar er zit een levensgroot verschil tussen zorgvuldig bouwen en eindeloos blijven hangen in procedures. Want ergens onderweg lijkt het doel volledig uit beeld te zijn geraakt: er moeten woningen komen. Niet nóg een overleg. Niet nóg een juridische procedure. Niet nóg een stapel documenten waarin wordt uitgelegd waarom het allemaal zo ingewikkeld is. Een woningzoekende heeft weinig aan een prachtig juridisch dossier. Die wil een sleutel.
Het meest wrange is misschien nog wel dat de tijd ondertussen gewoon doortikt. Jongeren blijven bij hun ouders wonen. Gezinnen blijven zoeken. Mensen die uit elkaar gaan kunnen nergens heen. Ouderen die kleiner willen wonen blijven zitten waar ze zitten. En ondertussen staan woningen leeg of dichtgetimmerd en ligt er een plan voor meer dan honderd nieuwe woningen dat maar niet van de grond komt. De woningnood wacht namelijk niet op de uitspraak van de volgende rechtbank.
En laten we vooral niet vergeten dat achter ieder bezwaar, iedere procedure en iedere vertraging mensen zitten. Mensen die hun leven proberen te plannen. Mensen die misschien al jaren staan ingeschreven. Mensen die hun dorp niet willen verlaten omdat daar hun familie, vrienden en sociale leven zitten. Voor hen is ‘het project loopt nog’ geen geruststelling. Dat is gewoon weer een jaar wachten.
Misschien moeten we in Nederland eens ophouden met doen alsof snelheid en zorgvuldigheid elkaars vijanden zijn. Je kunt zorgvuldig bouwen én tempo maken. Je kunt rekening houden met omwonenden én ondertussen zorgen dat een dorp niet jarenlang op slot staat. Je kunt problemen oplossen in plaats van ze eindeloos doorschuiven naar de volgende vergadering, commissie of rechtszaak.
Want de situatie in Zwammerdam begint inmiddels bijna op een slechte grap te lijken. Ruim honderd woningen staan figuurlijk in de wachtkamer. Tien tijdelijke woningen staan klaar om misschien wél door te lopen. En de woningzoekende staat ondertussen buiten in de kou.
Misschien is dát wel het grootste probleem van allemaal. Niet dat er te weinig plannen zijn. Niet dat er te weinig woningen bedacht worden. Maar dat we in Nederland een systeem hebben gebouwd waarin het soms makkelijker lijkt om een woning níét te bouwen dan er wél eentje neer te zetten.
Dus laat die tien tijdelijke woningen vooral komen als dat verantwoord kan. Maar laat ze tegelijkertijd vooral een schop onder het achterwerk zijn voor iedereen die verantwoordelijk is voor de rest. Want als tien woningen in enkele maanden kunnen worden gerealiseerd terwijl honderd woningen jarenlang blijven steken, dan is de vraag niet meer alleen waarom duurt het zo lang?
De vraag is inmiddels: waarom accepteren we dit eigenlijk nog?
De woningzoekende heeft geen behoefte aan nóg een procedure.
Geen behoefte aan nóg een plan.
Geen behoefte aan nóg een excuus.
Die heeft gewoon behoefte aan een woning.
Xaverio.
Zo beroerd zien ze er zo op het oog niet uit. Ik weet wel woningen die heel wat kleiner zijn en knap beroerd qua bouw, en die gaan als starterswoningen van hand tot hand, niemand blijft er wonen. Dat zijn wel koopwoningen...