Moeder uit Alphen eist wet na dood dochter: ‘Signalen genegeerd door hulpverlening’
Foto: Ter illustratie
ALPHEN AAN DEN RIJN De dood van de 23-jarige Tamar heeft haar moeder, psycholoog Tineke Spruijt, in een persoonlijke en publieke strijd gebracht met de geestelijke gezondheidszorg. Volgens haar is haar dochter kort na ontslag uit een kliniek overleden, terwijl duidelijke waarschuwingssignalen vanuit de familie onvoldoende zijn opgepakt. Nu pleit zij voor een wetswijziging die hulpverleners verplicht om meldingen van naasten serieus te nemen en vast te leggen.
Tamar kampte al op jonge leeftijd met psychische problemen. Vanaf haar dertiende had zij anorexia, later kreeg zij te maken met terugkerende psychoses waarbij zij stemmen hoorde. Na een opname in een kliniek van Rivierduinen in Leiden van 16 februari tot 17 maart 2023 werd zij ontslagen. Kort daarna verhuisde ze naar Delft om te studeren en zelfstandig te wonen.
Op 30 maart 2023 ging het mis. Toen er geen contact meer mogelijk was, besloten Spruijt en haar andere dochter zelf poolshoogte te nemen. In de studentenkamer van Tamar troffen zij haar levenloos aan.
Kritiek op behandeling en ontslag
Volgens Spruijt zijn er tijdens de laatste opname en het ontslag meerdere cruciale fouten gemaakt. Zo zou er onvoldoende zijn doorgevraagd na een eerdere suïcidepoging en ontbrak een grondige risicotaxatie. Ook stelt zij dat de voorgeschreven medicatie te laag was gedoseerd.
Daarnaast zouden signalen vanuit de familie niet serieus zijn meegenomen. Spruijt wijst onder meer op e-mails waarin Tamar sprak over zichzelf in brand steken. Toen zij deze signalen probeerde te delen met hulpverleners, kreeg zij naar eigen zeggen te horen dat de autonomie van haar dochter leidend was.
Ook speelde mee dat er geen zorgmachtiging was geregeld. Daardoor had het betrokken IHT-team beperkte mogelijkheden om toezicht te houden op zaken als medicatiegebruik, voeding en vochtinname.
Tuchtcolleges zien geen fouten
Spruijt legde de zaak voor aan het Regionaal Tuchtcollege en ging daarna in hoger beroep bij het Centraal Tuchtcollege. Beide instanties verklaarden haar klachten ongegrond.
Volgens de tuchtcolleges was de overdracht naar het IHT-team zorgvuldig en waren er in de laatste weken voor het overlijden geen duidelijke signalen van suïcidaliteit of psychose vastgelegd. Dat oordeel staat haaks op de beleving van Spruijt, die stelt dat belangrijke aanwijzingen over het functioneren van haar dochter niet zijn meegewogen.
Pleidooi voor wettelijke verplichting
De tragedie heeft Spruijt aangezet tot actie. Zij ontwikkelde een plan waarin zij pleit voor een wettelijke verplichting om meldingen van naasten structureel vast te leggen en te beoordelen. Elke waarschuwing via e-mail, telefoon of app zou volgens haar letterlijk in het dossier moeten worden opgenomen, inclusief de afweging van de behandelaar en eventuele vervolgacties.
Volgens Spruijt moet dat vergelijkbaar worden met bestaande meldcodes in andere sectoren, zoals bij huiselijk geweld. Hulpverleners hoeven niet meteen alles stil te leggen, maar signalen moeten wel serieus onderzocht worden.
Breder draagvlak
Binnen belangenorganisaties en de zorgsector klinkt begrip voor haar oproep. Vertegenwoordigers van familieorganisaties benadrukken dat naasten vaak veranderingen signaleren die voor professionals minder zichtbaar zijn. Hoewel er al richtlijnen bestaan om familie te betrekken bij zorgtrajecten, blijkt dat in de praktijk niet altijd consequent te gebeuren.
Ook vanuit de beroepsgroep wordt erkend dat belangrijke signalen soms gemist of onvoldoende meegenomen worden, ondanks bestaande protocollen.
Dit mag niet nog eens gebeuren
De officiële doodsoorzaak van Tamar kon niet worden vastgesteld. Spruijt ziet het overlijden als een gevolg van haar ziekte in combinatie met tekortschietende zorg. Volgens haar is haar dochter uiteindelijk aan haar lot overgelaten.
Met haar pleidooi wil zij voorkomen dat andere families hetzelfde meemaken. Als signalen van naasten beter worden vastgelegd en serieus worden genomen, kunnen levens worden gered.
Later deze maand wil Spruijt haar voorstel en een petitie aanbieden aan de politiek, in de hoop dat haar persoonlijke verlies leidt tot structurele veranderingen in de geestelijke gezondheidszorg. (Bron: AD Groene Hart).
Hulp nodig of iemand om mee te praten?
Bij gedachten aan zelfdoding is hulp beschikbaar via 113 Zelfmoordpreventie (bel 113 of 0800-0113) of via chat op de website. Je staat er niet alleen voor.
