Onbegrip groeit: kabouterbos Alphen opnieuw kapot, probleem blijkt landelijk
Foto: Vlinder IVN
ALPHEN AAN DEN RIJN – Het kabouterbos in Alphen aan den Rijn is opnieuw doelwit geworden van vandalisme. Inmiddels is het sprookjesachtige bos al drie keer vernield. Kapotte huisjes, verbrijzelde kabouters en verspreide onderdelen: het beeld is steeds hetzelfde. En Alphen blijkt geen uitzondering. Door heel Nederland worden kabouterbossen geteisterd door vernielingen.
Derde keer raak in Alphen
Voor initiatiefnemer Gerda Bonninga is de maat bijna vol. Het kabouterbos, waarin veel tijd, liefde en persoonlijke herinneringen zitten, werd de afgelopen periode al drie keer gesloopt.
Extra pijnlijk: een deel van de houten huisjes is ooit gemaakt door haar inmiddels overleden man. Die liggen nu opnieuw in stukken. De vraag dringt zich op of doorgaan nog zin heeft.
Het gevolg is dat het kabouterbos voorlopig gesloten blijft. Herstel kost niet alleen geld, maar vooral veel energie.
Vernielingen door heel Nederland
Wat in Alphen gebeurt, staat niet op zichzelf. Ook in plaatsen als Berlicum, Capelle aan den IJssel, Blaricum en Renkum zijn kabouterbossen en -paden doelwit geweest van vandalen. In sommige gevallen werden complete scènes verwoest en beeldjes aan diggelen geslagen.
Volgens natuurbeheerder Staatsbosbeheer komen vernielingen bij kabouterpaden af en toe voor, al niet vaker dan bij andere voorzieningen zoals bankjes of informatieborden.
Waarom worden kabouters vernield?
Volgens onderzoeker Lina van Drunen speelt vooral een gebrek aan binding een rol. Voor buurtbewoners is een kabouterbos een plek vol herinneringen en gezamenlijke inzet. Voor vandalen is het vaak niet meer dan een verzameling objecten in de openbare ruimte.
Daar komt bij dat:
- het “slachtoffer” niet zichtbaar is;
- de emotionele waarde niet direct wordt gevoeld;
- groepsdruk en verveling een rol spelen;
- vernieling zorgt voor spanning en directe “beloning”.
Vooral jongeren hebben volgens haar soms moeite om de impact op anderen mee te wegen.
Frustratie en boosheid in de buurt
De vernielingen zorgen lokaal voor veel frustratie. Bewoners reageren boos en onbegrip overheerst. Regelmatig klinkt de roep om camera’s of extra toezicht om daders te achterhalen.
Tegelijkertijd blijkt voorkomen lastig zolang onbekend is wie erachter zit.
Oplossing ligt deels in betrokkenheid
Volgens deskundigen kan het helpen om de sociale waarde van een kabouterbos zichtbaarder te maken. Denk aan:
- verhalen achter de bouwers delen;
- laten zien hoeveel werk erin zit;
- en vooral: jongeren betrekken bij aanleg en onderhoud.
Door mede-eigenaarschap te creëren, kan dezelfde groepsdynamiek die nu tot vernieling leidt juist worden ingezet om het kabouterbos te beschermen.
Kabouterbos voorlopig dicht
In Alphen is voorlopig gekozen voor rust. Het kabouterbos blijft in ieder geval de komende tijd gesloten om alles zorgvuldig te herstellen.
Wanneer kinderen hun “kaboutervrienden” weer kunnen bezoeken, is nog niet duidelijk. Eén ding is zeker: het vertrouwen heeft opnieuw een flinke deuk opgelopen. (Bron: AD Groene Hart).
