Alphen huisvestte 42 statushouders versneld: college geeft geen integraal overzicht
Foto: Ter illustratie
ALPHEN AAN DEN RIJN – De gemeente Alphen aan den Rijn heeft tussen juni en september 2026 in totaal 42 statushouders versneld gehuisvest. Dat blijkt uit de beantwoording van aanvullende artikel 40-vragen van raadslid Claudia Arnoldus. Het college zegt dat de versnelling tot stand kwam door ‘korte lijnen’ met woningcorporaties. Tegelijkertijd geeft het college aan niet te beschikken over verschillende gegevens waar de gemeenteraad om heeft gevraagd en verstrekt het geen integraal overzicht van de financiële gevolgen en inkomsten rond asielopvang en de huisvesting van statushouders.
Arnoldus stelde op 16 september aanvullende vragen over het versneld huisvesten van statushouders door de gemeente. Aanleiding was eerdere beantwoording waarin volgens haar verschillende vragen niet of slechts gedeeltelijk waren beantwoord.
Gemeente vraagt gegevens niet op bij COA
Een belangrijk onderdeel van de vragen ging over AZC Hoorn-West. Arnoldus had gevraagd naar geaggregeerde gegevens over onder meer de samenstelling van de bewoners, de doorstroom en de totale bewonerspopulatie van het asielzoekerscentrum.
Het college gaf eerder aan niet over deze gegevens te beschikken. Arnoldus vroeg daarom expliciet of de gemeente deze informatie bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wilde opvragen.
Het antwoord van het college is kort: de gemeente verwijst naar de openbare informatie van het COA.
Volgens het college is alle beschikbare openbare informatie over asielzoekerscentra te vinden op de website van het COA. Het college geeft daarmee niet aan dat aanvullende gegevens bij het COA zullen worden opgevraagd.
42 statushouders versneld gehuisvest
Meer duidelijkheid geeft het college over de versnelling van de huisvesting.
In de periode juni tot en met september 2026 zijn 42 statushouders versneld gehuisvest. Volgens het college is dit gelukt door korte lijnen met de woningcorporaties.
Welke concrete afspraken met de corporaties zijn gemaakt en hoeveel woningen hiervoor precies beschikbaar zijn gesteld, wordt in de beantwoording niet verder uitgesplitst.
Wel geeft het college aan dat het niet weet wat de wettelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders na 2026 zal zijn. Daardoor kan de gemeente volgens het college ook geen betrouwbare prognose geven van het aantal woningen dat gedurende de resterende looptijd van de bestuursovereenkomst nodig zal zijn.
6 tot 7 procent van huurwoningen naar statushouders
Het college geeft wel cijfers over het aandeel sociale huurwoningen dat de afgelopen jaren is gebruikt voor de huisvesting van statushouders.
Volgens de gemeente ging het om ongeveer 6 tot 7 procent van de huurwoningen.
Daarnaast verwijst het college naar regionale cijfers. Woningcorporaties zetten jaarlijks gemiddeld 7 tot 9 procent van de vrijkomende sociale huurwoningen in voor de huisvesting van statushouders.
Wat dit concreet betekent voor reguliere woningzoekenden in Alphen aan den Rijn wordt in de beantwoording niet verder uitgewerkt.
Daarmee blijft ook de vraag hoeveel woningzoekenden mogelijk langer moeten wachten op een sociale huurwoning door de huisvesting van statushouders onbeantwoord.
Geen integraal financieel overzicht
Arnoldus vroeg het college ook om jaarlijks een integraal overzicht te verstrekken van de inkomsten, uitgaven en financiële regelingen rond asielopvang en de huisvesting van statushouders.
Het college zegt dat niet te gaan doen.
Volgens het college is de benodigde informatie terug te vinden in verschillende documenten en openbare bronnen. De gemeente verwijst daarbij onder meer naar de Algemene Uitkering, het Faciliteitenbesluit en de AMIF-subsidie.
Een afzonderlijk integraal financieel overzicht wordt niet verstrekt.
Gemeente ontvangt AMIF-subsidie
Een van de financiële regelingen die in de beantwoording wordt genoemd, is een driejarige AMIF-subsidie. Deze Europese subsidie wordt gebruikt voor arbeidstoeleiding van bewoners van het AZC.
De gemeente moet de besteding van deze subsidie verantwoorden. Wanneer die verantwoording onvoldoende is, loopt de gemeente volgens het college het risico dat ontvangen geld moet worden terugbetaald.
Hoe hoog de totale AMIF-bijdrage is, welke bedragen jaarlijks beschikbaar zijn en welke concrete voorwaarden aan de subsidie zijn verbonden, wordt in deze beantwoording niet verder gespecificeerd.
Gemeente heeft wel gegevens van deelnemers aan AMIF-project
Opvallend is dat het college enerzijds zegt niet over bepaalde gegevens van de bewonerspopulatie van AZC Hoorn-West te beschikken, maar anderzijds wel gegevens registreert van bewoners die deelnemen aan het AMIF-project.
Arnoldus vroeg daarom hoe deze informatiepositie zich tot elkaar verhoudt.
Het college bevestigt dat de gemeente gegevens registreert van AZC-bewoners die deelnemen aan het AMIF-project. Bij die registratie gelden volgens de gemeente dezelfde privacywet- en regelgeving als bij andere gemeentelijke dienstverlening.
De gemeente benadrukt echter dat zij niet beschikt over de specifieke gegevens die Arnoldus eerder had opgevraagd over de totale bewonerspopulatie van AZC Hoorn-West.
Wettelijke verplichtingen
In de beantwoording benadrukt het college dat de gemeente wettelijke verplichtingen heeft op het gebied van zowel asielopvang als de huisvesting van statushouders.
Op grond van de Spreidingswet moet het college een bepaald aantal opvangplaatsen realiseren. Wanneer de gemeente niet aan die wettelijke verplichting voldoet, kan de minister volgens het college interbestuurlijk toezicht toepassen en de realisatie van opvangplaatsen afdwingen.
Ook voor de huisvesting van statushouders bestaat een wettelijke verplichting. Op grond van de Huisvestingswet 2014 moet het college statushouders huisvesten.
Wanneer de gemeente daar niet aan voldoet, kan de provincie volgens het college interbestuurlijk toezicht toepassen en uiteindelijk de huisvesting afdwingen.
Veel vragen blijven bij verschillende bronnen liggen
Met de nieuwe beantwoording geeft het college een aantal aanvullende cijfers, maar niet alle gevraagde informatie wordt verstrekt.
Zo is nu bekend dat tussen juni en september 42 statushouders versneld zijn gehuisvest en dat ongeveer 6 tot 7 procent van de huurwoningen de afgelopen jaren voor statushouders is gebruikt.
Tegelijkertijd blijft onduidelijk hoeveel woningen de komende jaren nodig zijn, welke concrete afspraken met woningcorporaties zijn gemaakt en wat de gevolgen zijn voor reguliere woningzoekenden.
Ook komt er geen integraal financieel overzicht van alle inkomsten en financiële regelingen rond asielopvang en statushouders.
Voor de informatie over AZC Hoorn-West verwijst het college naar de openbare gegevens van het COA. Daarmee blijft de gemeenteraad voor een deel afhankelijk van informatie uit verschillende bronnen, terwijl het college zelf aangeeft dat het niet over alle gevraagde gegevens beschikt.
