Alphense politiek blijft verdeeld over ruimere winkeltijden: supermarkten tegenover kleine ondernemers en zondagsrust
Foto: Albert Heijn Herenhof
De discussie over ruimere openingstijden van winkels in Alphen aan den Rijn blijft de gemeentelijke politiek verdelen. VVD en Forum voor Democratie willen ondernemers meer vrijheid geven, terwijl onder meer PRO, SP, SGP en ChristenUnie waarschuwen voor extra werkdruk, nadelige gevolgen voor kleine winkeliers en het verdwijnen van de zondagsrust. Een beperkte verruiming op 24 en 31 december wanneer deze dagen op zondag vallen, lijkt daarentegen op voldoende steun te kunnen rekenen.
De openingstijden van winkels op zondag en feestdagen zijn al jarenlang onderwerp van discussie in Alphen aan den Rijn. Supermarktketens Albert Heijn en Hoogvliet willen hun deuren op zondag eerder kunnen openen. Momenteel mogen winkels op zon- en feestdagen doorgaans pas vanaf 12.00 uur open.
De gemeente liet de afgelopen periode onderzoek uitvoeren naar de wensen van inwoners en ondernemers. De uitkomsten laten zien hoe verdeeld Alphen is. Van de ongeveer 2.500 ondervraagde inwoners wil 49 procent dat winkels op zondag vóór 12.00 uur opengaan. Onder bijna 180 ondervraagde ondernemers is ongeveer een derde voorstander van een eerdere opening.
Het onderzoeksrapport adviseert daarom de bestaande openingstijden te handhaven. Toch is de discussie daarmee niet van tafel.
VVD en Forum voor Democratie willen meer vrijheid
Voor partijen als VVD en Forum voor Democratie is het duidelijk: de gemeente moet ondernemers niet onnodig beperken in hun openingstijden.
Fleur van de Wall van Forum voor Democratie wijst op de toenemende kosten waarmee ondernemers te maken hebben. Hogere energieprijzen, huurkosten en personeelslasten maken het ondernemerschap volgens haar steeds moeilijker. Bovendien zijn webwinkels dag en nacht geopend.
Volgens Van de Wall helpt de gemeente ondernemers juist door hen zelf te laten bepalen wanneer zij hun klanten willen bedienen.
Ook Vicki Venizelou van de Partij voor de Dieren is voorstander van ruimere openingstijden. Zij vindt dat de ambitie van Alphen om te groeien ook vraagt om meer vrijheid voor ondernemers en consumenten.
Klanten wijken uit naar buurgemeenten
Een belangrijk argument van de voorstanders is de concurrentie met omliggende gemeenten. In Nieuwkoop en Kaag en Braassem openen verschillende supermarkten op zondag al om 08.00 of 09.00 uur.
Hoogvliet-filiaalmanager Manfred van den Berg merkt dat klanten uit Alphen naar deze gemeenten uitwijken om eerder boodschappen te doen. De supermarktketen wil daarom ook in Alphen eerder open kunnen.
Tegenstanders plaatsen daar vraagtekens bij. Zij vrezen dat ruimere openingstijden vooral grote supermarktketens bevoordelen en kleinere zelfstandige ondernemers benadelen.
Kleine winkeliers dreigen de rekening te betalen
Voorstanders spreken over keuzevrijheid, maar volgens tegenstanders heeft die vrijheid ook gevolgen voor mensen die op zondag moeten werken.
Jose Huls, fractievoorzitter van PRO, vreest dat vooral de positie van supermarkten wordt versterkt. Kleine lokale winkels, zoals bakkers en slagers, kunnen volgens haar weinig voordeel hebben van ruimere openingstijden, terwijl zij mogelijk wel extra werkdruk ervaren.
Floris Out van het CDA wijst op het verschil tussen grote supermarktketens en zelfstandige ondernemers. Grote bedrijven kunnen de extra openingstijden gemakkelijker opvangen, terwijl kleinere winkeliers vaak zelf achter de toonbank moeten staan.
'De vrijheid van de klant betekent ook een werkdag voor iemand anders', is zijn waarschuwing.
Ook John van de Kolk van de SP maakt zich zorgen over de positie van werknemers. Volgens hem staan medewerkers in de detailhandel al onder grote druk door de uitbreiding van werktijden.
'Geen medelijden' met supermarkten
Remco Captein van RijnGouweLokaal, die zelf in de supermarktbranche werkt, betwijfelt bovendien of eerdere openingstijden daadwerkelijk extra omzet opleveren. Volgens hem wordt de bestaande drukte vooral over een langere periode verspreid.
Ook Hans Goedegebuure, fractievoorzitter van de SGP, ziet weinig reden om de supermarkten tegemoet te komen. Hij wijst erop dat het de grote supermarktketens financieel niet slecht gaat.
SP'er Van de Kolk sluit zich daarbij aan. Medelijden met de supermarktketens is volgens hem niet nodig.
Daarmee wordt duidelijk dat de discussie niet alleen over openingstijden gaat, maar ook over de vraag wiens belangen de gemeente moet beschermen: die van grote winkelketens, zelfstandige ondernemers, werknemers of consumenten.
Zondagsrust blijft belangrijk discussiepunt
Naast economische belangen speelt ook de zondagsrust een belangrijke rol. SGP en ChristenUnie vinden vanuit hun geloofsovertuiging dat de zondag een rustdag moet blijven.
Captein van RijnGouweLokaal noemt het juist een kenmerk van Alphen dat werknemers in de supermarktbranche op zondag nog tijd hebben om met hun gezin te ontbijten, uit te slapen of naar de kerk te gaan.
D66-raadslid Martin Hoekstra kijkt daar anders tegenaan. Volgens hem is de samenleving allang niet meer ingericht op een traditionele werkweek van maandag tot en met vrijdag. Er zijn ook mensen die nachtdiensten draaien en op andere momenten boodschappen willen doen. We leven volgens hem inmiddels in een 24-uurseconomie.
Beperkte verruiming lijkt politieke steun te krijgen
Ondanks de verdeeldheid lijkt er voor een beperkte aanpassing van de winkeltijden waarschijnlijk wel een kleine meerderheid te ontstaan. Het gaat om een voorstel waarbij winkels langer open mogen zijn wanneer 24 of 31 december op een zondag valt.
Dat levert ongeveer eens in de zes jaar vier extra winkeluren op. De eerste mogelijkheid doet zich voor in 2028. Daarna zou de volgende gelegenheid pas in 2035 zijn.
Het CDA lijkt tegen te stemmen, terwijl binnen Nieuw Elan mogelijk verschillend wordt gestemd.
De discussie maakt duidelijk dat een brede verruiming van de winkeltijden voorlopig politiek gevoelig blijft. Terwijl supermarktketens meer ruimte willen om klanten te bedienen, vrezen andere partijen dat de rekening terechtkomt bij kleine ondernemers en winkelpersoneel. De vraag is daarmee niet alleen wanneer winkels open mogen, maar ook hoeveel ruimte de gemeente ondernemers moet geven en welke waarde zij aan de zondagsrust hecht.
Bron: Studio Alphen.


