De woningbouwproductie in Alphen aan den Rijn blijft achter bij de doelstellingen die vier jaar geleden zijn vastgesteld. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS in samenwerking met Studio Alphen en Omroep West.

Landelijk is 74 procent van de geplande woningbouw tussen 2022 en 2026 gerealiseerd. Van de ruim 357.000 beloofde woningen zijn er tot nu toe 264.000 gebouwd. Daarmee blijft ruim een kwart van de ambities achter.

Alphen bouwt minder dan gepland

In de woonvisie 2021-2025 stelde de gemeente zich ten doel jaarlijks 600 nieuwbouwwoningen te realiseren. In totaal zouden dat er 3.000 moeten zijn in vijf jaar tijd. Tot nu toe zijn er 2.662 woningen gebouwd — ruim 300 minder dan beoogd.

Als oorzaken noemt de gemeente onder meer netcongestie, beperkte investeringscapaciteit van woningcorporaties, vertraging door procedures en provinciaal beleid.

Grote verschillen tussen gemeenten

De verschillen tussen gemeenten zijn groot. Zo overtrof Zoeterwoude de eigen ambitie ruimschoots: waar 215 woningen gepland waren, werden er 642 gerealiseerd. De gemeente wijst op intensieve samenwerking met regio, provincie en ontwikkelaars, onder meer bij woonprojecten.

In Oudewater werd de doelstelling van 120 woningen ruimschoots gehaald met 329 nieuwbouwhuizen. Tegelijkertijd blijven andere gemeenten sterk achter. In Montfoort zijn tot nu toe slechts 30 woningen gerealiseerd van de 430 geplande woningen vóór 2030.

Ook in Enkhuizen verloopt de bouw moeizaam. Van de 400 beloofde woningen zijn er 57 opgeleverd.

Bezwaren, stikstof en netcongestie

Gemeenten noemen verschillende oorzaken voor de vertraging. Meer dan tachtig gemeenten wijzen op langdurige bezwaar- en beroepsprocedures van omwonenden, onder meer bij de Raad van State.

Daarnaast wordt stikstofproblematiek veelvuldig genoemd als rem op de bouw. Gemeenten in de buurt van Natura 2000-gebieden geven aan dat veranderende regelgeving voor onzekerheid en vertraging zorgt.

Ook oplopende bouwkosten, personeelstekorten en netcongestie spelen een rol. Door beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet kunnen nieuwbouwprojecten soms niet worden aangesloten.

Gemeenten beoordelen zichzelf positiever

Van de gemeenten die reageerden op het onderzoek loopt 61 procent achter op schema. Toch beoordeelt 82 procent van de gemeenten de eigen prestaties als voldoende, goed of zelfs uitstekend. Daarbij wijzen zij op de vele obstakels die overwonnen moesten worden.

Volgens gemeenten die hun doelen wél haalden, zijn duidelijke beleidskeuzes en goede samenwerking cruciaal. Een standvastig beleid en nauwe afstemming met ontwikkelaars en andere partners blijken belangrijke succesfactoren.

Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht staat woningbouw opnieuw hoog op de politieke agenda — ook in Alphen aan den Rijn.