Alphen, schaam je kapot! Hoe de gemeente haar eigen verenigingen en stichtingen laat verzuipen in bestuurlijk getreuzel
Column | Xaverio van der Aar
Jarenlang vergaderen, eindeloos overleggen, toezeggingen doen en vervolgens niets leveren. In Alphen aan den Rijn lijkt het inmiddels een gemeentelijke sport te zijn geworden. Terwijl bestuurders praten over leefbaarheid, verbinding, cultuur en een bruisende gemeente, worden de organisaties die dat allemaal mogelijk maken van het kastje naar de muur gestuurd. Het is werkelijk om je kapot voor te schamen.
Hoeveel geduld verwacht de gemeente eigenlijk nog van haar inwoners? Hoeveel vrijwilligers moeten er nog avonden, weekenden en vakanties opofferen om hun vereniging overeind te houden, terwijl ze ondertussen moeten smeken om iets wat voor een gemeentebestuur toch vanzelfsprekend zou moeten zijn: duidelijkheid?
Neem poppodium MAX. In februari 2026 sprak de gemeenteraad zich unaniem uit om een scenario voor renovatie en uitbreiding op de huidige locatie uit te werken. Unaniem! Dat betekent dat de politiek zelf heeft uitgesproken dat MAX belangrijk is. Maar wat is er daarna concreet gebeurd? Waar is het uitgewerkte plan? Waar is de planning? Waar is het perspectief? En vooral: waar blijft de duidelijkheid?
Op 5 november moet raadslid Ank de Groot-Slagter opnieuw met een motie komen om de toekomst van MAX onder de aandacht te brengen. Opnieuw! Alsof een eerdere raadsuitspraak inmiddels alweer in een diepe gemeentelijke bureaula is verdwenen. Een unanieme uitspraak van de gemeenteraad hoort geen vrijblijvend briefje te zijn dat het college naast de stapel andere goede voornemens legt.
En laten we niet vergeten wat er allemaal op het spel staat. MAX is niet alleen een poppodium. Ook Het Bunkertje, Stichting Huttenbouw en onderdelen van Muziekvereniging Crescendo maken gebruik van het gebouw. Het gaat dus niet alleen om een podium of een gebouw. Het gaat om mensen, verenigingen, jongeren, cultuur, muziek en ontmoetingsplekken. Hoeveel organisaties moeten nog in onzekerheid worden gehouden voordat het gemeentebestuur eindelijk begrijpt dat dit niet langer kan?
En dan de Huttenbouw. Al sinds 1974 zetten vrijwilligers zich in om kinderen een onvergetelijke tijd te bezorgen. In 2019 verhuisde de organisatie naar de Olympiaweg. Daarbij werd volgens de gemaakte afspraken een uitbreiding van het parkeerterrein in het vooruitzicht gesteld. Die uitbreiding kwam er niet. Inmiddels wordt de ransuil als belemmering genoemd. Natuurlijk verdient een beschermde diersoort bescherming. Maar waarom lukt het een gemeente niet om tijdig met een degelijk alternatief te komen? Moeten kinderen dan maar worden geweigerd omdat de gemeente haar eigen toezeggingen niet weet waar te maken?
De organisatie moet met minder ruimte en minder mogelijkheden verder, terwijl de vaste lasten gewoon doorlopen. Vrijwilligers mogen vervolgens de gevolgen opvangen. Dat is toch de wereld op zijn kop?
Kringloop Alphen zit eveneens in de onzekerheid. De locatie aan de Energieweg staat onder druk door de plannen voor het Havenfront. Er is gesproken over alternatieven, waaronder De Werf, maar daar blijken financiële en ruimtelijke obstakels te liggen. De stichting heeft zelf een andere locatie aangedragen. Op 15 oktober kwam er opnieuw een motie om naar een oplossing te zoeken. Weer een motie, weer een zoektocht, weer wachten. Hoe moeilijk kan het zijn om een organisatie die maatschappelijk werk verricht serieus te nemen en op tijd een toekomstperspectief te bieden?
En dan Muziekvereniging Crescendo. Een vereniging met ongeveer honderd leden, die al jarenlang op zoek is naar zekerheid over haar repetitieruimte. De voorzitter vertelde dat er al tien jaar gesprekken met de gemeente worden gevoerd over een nieuwe locatie. Tien jaar! Een decennium lang praten en zoeken. In diezelfde periode zijn er gemeentelijke bestuurders gekomen en gegaan, zijn er plannen gemaakt en zijn er beleidsnota's verschenen. Maar een fatsoenlijke oplossing blijkt kennelijk bijzonder ingewikkeld.
Ook de Nieuwe Muziekschool Alphen kreeg te maken met onzekerheid over huisvesting door de renovatie van het Oude Raadhuis en de tijdelijke oplossingen die daarvoor nodig waren. Culturele organisaties als Sta-Art en Productiehuis Alphen hebben eveneens aandacht gevraagd voor hun huisvestingsproblemen.
Ziet iemand hier nog een incident? Want ik niet. Dit begint verdacht veel op een patroon te lijken.
Een patroon waarin organisaties moeten vechten voor hun bestaanszekerheid, terwijl het gemeentebestuur zich verschuilt achter onderzoeken, procedures, financiële beperkingen, ruimtelijke puzzels en nieuwe overlegmomenten. Voor iedere organisatie lijkt er weer een reden te zijn waarom een besluit niet kan worden genomen. Maar ondertussen tikt de klok door. Huurcontracten lopen af, gebouwen veranderen van bestemming, vrijwilligers raken ontmoedigd en organisaties moeten steeds opnieuw uitleggen waarom ze eigenlijk belangrijk zijn.
Misschien moet het gemeentebestuur eens een keer bij zichzelf te rade gaan. Want wat hebben al die organisaties gemeen? Ze vragen geen gouden kranen of marmeren trappen. Ze vragen een plek om hun werk te kunnen doen. Een plek waar kinderen kunnen bouwen, jongeren muziek kunnen maken, inwoners elkaar kunnen ontmoeten en vrijwilligers iets voor de samenleving kunnen betekenen.
Is dat tegenwoordig te veel gevraagd in Alphen aan den Rijn?
Het wrange is dat dezelfde gemeente ondertussen graag spreekt over sociale samenhang, participatie, cultuur, sport, leefbaarheid en een bruisende gemeente. Mooie woorden voor beleidsstukken, toespraken en verkiezingsprogramma's. Maar wat betekenen die woorden als de organisaties die deze begrippen in de praktijk brengen voortdurend in onzekerheid worden gehouden?
Een gemeente kan wel roepen dat ze wil groeien naar 140.000 inwoners, maar wat heeft een groeiende gemeente aan al die extra inwoners als de voorzieningen, verenigingen en ontmoetingsplekken ondertussen verdwijnen of dreigen om te vallen? Een stad wordt niet leefbaar door alleen maar huizen te stapelen. Een gemeenschap ontstaat doordat mensen elkaar kunnen ontmoeten, doordat kinderen ergens terechtkunnen en doordat verenigingen de ruimte krijgen om hun werk te doen.
En laten we één ding helder stellen: vrijwilligers zijn geen lastposten die de gemeente lastigvallen met hun wensen. Het zijn mensen die hun vrije tijd geven aan anderen. Mensen die activiteiten organiseren, kinderen begeleiden, muziek maken, spullen hergebruiken en de samenleving draaiende houden. Ze verdienen respect. Geen eindeloze loketten, geen loze beloftes en geen bestuurlijk zwijgen.
Het begint inmiddels bijna te voelen alsof verenigingen en stichtingen in Alphen eerst moeten bewijzen dat ze het verdienen om te mogen blijven bestaan. Alsof ze zich iedere paar jaar opnieuw moeten verantwoorden, terwijl de gemeente zelf niet eens in staat lijkt om haar afspraken en besluiten voortvarend uit te voeren. Hoeveel organisaties moeten nog aan de bel trekken? Hoeveel moties zijn er nog nodig? Hoeveel artikelen moeten er nog verschijnen voordat er eindelijk iemand wakker wordt?
En laat ik daar zelf ook duidelijk over zijn: ik heb hier eerder over geschreven en ik blijf hierover schrijven. Al is het alleen maar om dit onderwerp onder de aandacht te houden. Niet omdat ik mezelf graag herhaal, maar omdat er kennelijk nog steeds te weinig verandert. Zolang verenigingen, stichtingen, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties in Alphen aan den Rijn moeten vechten voor duidelijkheid over hun toekomst, blijf ik dit aan de kaak stellen.
Ik ben niet van plan om mijn mond te houden omdat een onderwerp al eens in de krant heeft gestaan. Ik ben niet van plan om te stoppen omdat er weer een vergadering is geweest, een wethouder een toezegging heeft gedaan of een ambtelijke brief vol mooie woorden is verstuurd. En ik ben al helemaal niet van plan om te doen alsof het probleem is opgelost zolang de betrokken organisaties nog steeds met dezelfde vragen zitten.
Als het gemeentebestuur denkt dat de aandacht vanzelf verdwijnt, heeft het het mis. Als men hoopt dat inwoners, vrijwilligers en organisaties uiteindelijk wel moe worden van het vragen om antwoorden, dan vergist men zich eveneens. Juist dan moet er opnieuw aandacht voor komen. Juist dan moeten er opnieuw vragen worden gesteld.
Want bestuurlijk stilzwijgen mag nooit het laatste woord krijgen. En wie denkt dat een probleem verdwijnt door er lang genoeg niet over te praten, begrijpt blijkbaar niet wat verantwoordelijkheid nemen betekent.
Ik wil geen nieuwe werkgroep. Geen zoveelste onderzoek dat maanden in beslag neemt. Geen bestuurlijke brief vol woorden als 'we nemen de signalen serieus' en 'we gaan met betrokken partijen in gesprek'. Die woorden hebben we inmiddels vaak genoeg gehoord.
Ik wil antwoorden. Ik wil concrete besluiten. Ik wil een planning met data. Ik wil weten welke bestuurder verantwoordelijk is en wanneer de betrokken organisaties eindelijk zekerheid krijgen. En als een eerdere toezegging niet kan worden uitgevoerd, dan verwacht ik dat de gemeente dat eerlijk zegt en onmiddellijk met een serieus alternatief komt.
Niet over een jaar. Niet na de volgende verkiezingen. Niet wanneer de volgende motie nodig is. Nu!
Misschien moet het college eens een avond doorbrengen bij MAX, bij de Huttenbouw, bij Crescendo of bij de Kringloop. Niet voor een fotomomentje, niet voor een persbericht en niet om te vertellen hoe goed het allemaal gaat. Maar om te luisteren naar de mensen die al jarenlang proberen hun organisatie overeind te houden terwijl ze door gemeentelijke besluiteloosheid steeds verder in de problemen komen.
Alphen wil een bruisende gemeente zijn? Begin dan eens met het fatsoenlijk behandelen van de mensen en organisaties die Alphen daadwerkelijk bruisend maken.
Want eerlijk gezegd: het is beschamend. Een gemeentebestuur dat wel grote ambities uitspreekt, maar maatschappelijke organisaties jarenlang in onzekerheid laat bungelen, heeft zijn prioriteiten niet op orde.
En misschien is dat wel de pijnlijkste conclusie: de verenigingen en stichtingen die Alphen sterker maken, moeten vechten voor hun toekomst. Terwijl het gemeentebestuur dat hun toekomst mede bepaalt, rustig verder vergadert.
Ik blijf erover schrijven. Ik blijf vragen stellen. Ik blijf dit onder de aandacht brengen. Niet omdat ik graag kritiek lever, maar omdat deze organisaties het verdienen dat iemand hun belangen blijft verdedigen. En als dat betekent dat het gemeentebestuur zich iedere keer opnieuw moet verantwoorden, dan is dat maar zo.
Alphen, word wakker! Stop met praten. Stop met doorschuiven. Stop met beloven zonder te leveren. Geef deze organisaties eindelijk de duidelijkheid en het respect dat ze verdienen. Want een gemeente die haar eigen verenigingen en stichtingen laat verzuipen in bestuurlijk getreuzel, verdient geen applaus voor haar mooie ambities. Die verdient kritische vragen, publieke verantwoording en een keiharde afrekening op haar daden.
Xaverio van der Aar.
