Column: Macht boven inwoners: de politieke cultuur in Alphen ontspoort
De Alphense politiek is veranderd in een beschamend toneelstuk waarin macht belangrijker is geworden dan de stad zelf. Alles draait nog om controle, coalitiedealtjes en het beschermen van posities. Inwoners staan allang niet meer centraal — die worden alleen nog van stal gehaald tijdens verkiezingen of voor een obligate foto op een buurtfeest.
Voor de rest mogen ze vooral toekijken hoe dezelfde politieke kring elkaar baantjes, invloed en functies blijft toeschuiven.
Kijk naar hoe Alphen tegenwoordig bestuurders selecteert. Niet op betrokkenheid bij de stad. Niet op lef. Niet op zichtbaarheid onder inwoners. Nee, partijen zoeken vooral mensen die geen gevaar vormen voor het politieke kaartenhuis dat ze zelf hebben gebouwd.
Sterke bestuurders zijn ongewenst geworden.
Mensen met een eigen mening, een stevige achterban of een uitgesproken stijl zijn lastig. Die kunnen namelijk tegenstribbelen wanneer coalities hun zoveelste halfbakken compromis sluiten. Dus worden zulke figuren langzaam richting uitgang geduwd, terwijl kleurloze bestuurders van buiten de gemeente worden binnengehaald alsof Alphen een soort bestuurlijke uitzendlocatie is.
En dat moet inwoners vertrouwen geven?
Een wethouder die niet eens in Alphen woont, mag hier straks beslissen over woningbouw, verkeer, leefbaarheid en de toekomst van complete wijken. Maar zelf hoeft zo iemand de gevolgen van dat beleid nooit te voelen. Geen file op de Eisenhowerlaan. Geen druk op scholen. Geen parkeerchaos in nieuwe woonwijken. Geen overlast in eigen straat.
Na een vergadering stappen ze gewoon in de auto terug naar hun eigen gemeente.
Dat is de harde realiteit van “lokaal bestuur” in Alphen anno nu.
En ondertussen blijft het gemeentehuis zichzelf feliciteren met zogenaamd “stabiel bestuur”. Die term betekent tegenwoordig eigenlijk maar één ding: iedereen die lastig kan worden moet verdwijnen. Want stabiliteit is in Alphen geen visie meer — het is politieke angst verpakt als bestuurskracht.
De echte discussie gaat allang niet meer over wat goed is voor de stad. Het gaat over wie wethouder mag blijven, wie teveel invloed krijgt en welke bestuurder het makkelijkst binnen de coalitielijntjes blijft kleuren.
Dat is waarom inwoners steeds minder respect hebben voor de lokale politiek.
Mensen zien heus wel dat de afstand tussen bestuur en samenleving gigantisch is geworden. Ze zien bestuurders die praten over “de menselijke maat”, maar zelf nauwelijks zichtbaar zijn buiten het gemeentehuis. Politici die bij verkiezingen ineens overal opduiken, om daarna vier jaar lang onbereikbaar te zijn achter gesloten deuren en ingestudeerde persverklaringen.
En het meest trieste? Juist partijen die ooit riepen dat ze “anders” waren, zijn exact hetzelfde geworden als de partijen waar ze vroeger tegen vochten.
Ook in Alphen winnen macht, carrière en politieke lafheid het inmiddels van principes.
De stad groeit keihard richting 140.000 inwoners, maar het bestuur voelt kleiner dan ooit. Klein in lef. Klein in visie. Klein in karakter.
En ondertussen vragen ze zich in het gemeentehuis serieus af waarom inwoners afhaken.
Xaverio.
Wat wij bovendien vanuit gesprekken binnen de organisatie hebben meegekregen, is dat sommige topambtenaren Alphen na de fusie nog steeds omschrijven als een gemeente in een soort “puberteit”. Maar hoe lang blijft dat verhaal nog overeind? De fusie is geen recente gebeurtenis meer. Op een gegeven moment wordt een verklaring een excuus.
Voor oppositiefracties blijft de deur ondertussen dicht. Geen structurele updates, beperkte betrokkenheid en belangrijke ontwikkelingen lijken vooral binnen de nieuwe coalitiemuren te blijven. Dat heeft weinig te maken met open bestuur en veel met het beschermen van bestaande verhoudingen.
En daar zit precies het probleem: inwoners krijgen steeds vaker het gevoel dat politiek niet meer draait om vertegenwoordiging, maar om posities, controle en het in stand houden van hetzelfde systeem.
Nieuwe verpakking, oude politiek. Geen frisse koers, maar oude wijn in oude zakken. Wij strijden door om eerst maar eens de gemeentelijke kerntaken op orde te krijgen en stoppen met het eigen belang om het pluche ye beschermen. Wij houden onze rug recht.