Geelpoothoornaar breidt zich uit in Alphen aan den Rijn: dit moet je weten
Foto: Ter illustratie
De geelpoothoornaar, voorheen beter bekend als de Aziatische hoornaar, wordt steeds vaker gesignaleerd in de gemeente Alphen aan den Rijn. Volgens recente meldingen via waarneming.nl zijn er in 2026 al 53 waarnemingen geregistreerd in de regio. Dat is opvallend veel voor een soort die hier enkele jaren geleden nog nauwelijks voorkwam.
De toename zorgt voor vragen en zorgen onder inwoners: hoe gevaarlijk is dit insect eigenlijk, en hoe moet ermee worden omgegaan?
Nieuwe naam voor bekende soort
De insectensoort Vespa velutina heeft recent een officiële Nederlandse naam gekregen: geelpoothoornaar. Deze wijziging is doorgevoerd om verwarring te voorkomen met andere soorten, zoals de Aziatische reuzenhoornaar, die veel groter is en niet in Europa voorkomt.
De nieuwe naam verwijst naar een duidelijk herkenbaar kenmerk van het insect: de geel gekleurde poten. Het Nederlands Soortenregister heeft de naam inmiddels overgenomen, waardoor deze steeds vaker in officiële communicatie wordt gebruikt.
Oorsprong en verspreiding
De geelpoothoornaar heeft zich via Zuid-Europa over het continent verspreid. Waarschijnlijk is de soort begin deze eeuw via internationale handel in Europa terechtgekomen. Vanuit onder meer Frankrijk, Spanje en Portugal wist het insect zich snel uit te breiden, waarna het rond 2017 ook Nederland bereikte.
Sindsdien is de soort bezig met een gestage opmars, waarbij vooral stedelijke en landelijke gebieden in West-Nederland steeds vaker meldingen zien.
Invloed op natuur en bijen
Volgens deskundigen vormt de geelpoothoornaar vooral een risico voor honingbijen. De soort jaagt op insecten en kan bijenkasten verstoren, waardoor bijenvolken onder druk komen te staan. Vooral stress binnen een kolonie kan ervoor zorgen dat bijen minder actief worden of minder uitvliegen.
Voor wilde bijensoorten zou de impact volgens specialisten beperkter zijn dan vaak wordt gedacht, al blijft de aanwezigheid van de soort wel een verstorende factor in het ecosysteem.
Gedrag richting mensen
Hoewel de hoornaar er indrukwekkend en bedreigend uit kan zien, wordt de soort in de meeste gevallen niet als agressief richting mensen beschouwd. Alleen wanneer een nest wordt verstoord, kan het insect zich verdedigen.
Experts benadrukken dat ernstige medische incidenten vooral voorkomen bij mensen met een allergie voor wespen- of hoornaargif. In zulke gevallen kan een steek gevaarlijk zijn, maar dat geldt ook voor andere wespensoorten.
Bestrijding en vallen
In verschillende regio’s worden vallen gebruikt om koninginnen in het voorjaar te vangen. Toch blijkt uit onderzoek dat deze methoden niet altijd selectief genoeg zijn, waardoor ook andere insecten zoals bijen en inheemse wespen onbedoeld worden gevangen.
Organisaties in de imkerij benadrukken daarom dat voorzichtig gebruik noodzakelijk is en dat vallen regelmatig gecontroleerd moeten worden om schade aan andere insectensoorten te beperken.
Aanpak in Alphen aan den Rijn
De gemeente Alphen aan den Rijn volgt landelijke richtlijnen voor de bestrijding van invasieve insectensoorten. Nesten worden doorgaans in het seizoen opgespoord en door gespecialiseerde bestrijders verwijderd. Zelf ingrijpen wordt sterk afgeraden.
Inwoners worden geadviseerd om meldingen te doen via officiële kanalen wanneer zij een nest vermoeden, vooral op openbaar terrein. Op privégrond ligt de verantwoordelijkheid bij de eigenaar.
Wat kun je zelf doen?
Wie denkt een geelpoothoornaar te hebben gezien, wordt aangeraden om een foto te maken en de waarneming te registreren via bijvoorbeeld waarneming.nl of een herkenningsapp. Nesten moeten met rust worden gelaten en nooit zelf worden verwijderd. Bij vermoedens van een nest op openbare grond kan contact worden opgenomen met de gemeente.
Voor betrouwbare herkenning en aanvullende informatie verwijzen instanties naar landelijke natuur- en landbouworganisaties die actuele foto’s en uitleg beschikbaar stellen. (Bron: Groene Hart Koerier).
