Schonere lucht kan inwoners van Alphen 66 dagen langer laten leven
Foto: Ter illustratie
De luchtkwaliteit in Alphen aan den Rijn wordt de komende jaren naar verwachting beter. Daardoor kunnen inwoners van 30 jaar en ouder in 2030 gemiddeld 66 dagen langer leven dan in 2025. Dat blijkt uit een berekening met de GGD-rekentool voor luchtkwaliteit en gezondheid.
De berekening vergelijkt de luchtkwaliteit van 2025 met een RIVM-prognose voor 2030. Daarbij is uitgegaan van beleid dat inmiddels is vastgesteld. Het gaat om een gemiddelde voor de bevolking. Niet iedere inwoner zal daadwerkelijk 66 dagen langer leven. Volgens Saskia van der Zee van de landelijke GGD-werkgroep Lucht spelen onder meer de woonplek en persoonlijke gezondheid een rol.
Bij de berekening wordt gekeken naar fijnstof (PM2,5) en stikstofdioxide (NO2). Fijnstof komt onder meer vrij door industrie, landbouw en houtstook. Stikstofdioxide is vooral afkomstig van verkeer. Beide stoffen kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid en vergroten onder meer het risico op longproblemen en hart- en vaatziekten.
Vooral kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met bestaande long- en hart- en vaatziekten of diabetes zijn extra kwetsbaar voor luchtverontreiniging.
Verschillen binnen de gemeente
In 2025 lag de gemiddelde concentratie fijnstof in Alphen aan den Rijn op 9 microgram per kubieke meter. Dat is gelijk aan het landelijke gemiddelde. Voor stikstofdioxide kwam Alphen uit op 13 microgram per kubieke meter, ongeveer hetzelfde als het gemiddelde in Nederland.
Binnen de gemeente zijn wel verschillen zichtbaar. In Zwammerdam neemt de gemiddelde levensverwachting naar verwachting het sterkst toe. Daar gaat het om ongeveer 74 dagen, acht dagen meer dan het gemeentelijke gemiddelde.
Volgens Van der Zee kunnen verschillen tussen buurten onder meer samenhangen met de sociaaleconomische situatie van inwoners. Mensen met voldoende financiële middelen kunnen er bijvoorbeeld voor kiezen om niet in de buurt van een drukke weg te wonen. Voor mensen die afhankelijk zijn van een sociale huurwoning is die keuze vaak beperkter.
Lucht moet verder verbeteren
Alphen aan den Rijn komt in 2030 naar verwachting dichter bij de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor fijnstof en stikstofdioxide. Die verbetering maakt onderdeel uit van het Schone Lucht Akkoord, waarin het Rijk, provincies en gemeenten afspraken hebben gemaakt om de luchtkwaliteit verder te verbeteren.
De WHO adviseert voor fijnstof een maximale concentratie van 5 microgram per kubieke meter. In 2025 voldeed geen enkele Nederlandse gemeente aan die waarde. De Europese wettelijke norm ligt aanzienlijk hoger. Die bedraagt momenteel 25 microgram en wordt in 2030 aangescherpt naar 10 microgram per kubieke meter.
Nederland voldoet naar verwachting aan die wettelijke norm. Vooral bij het wegverkeer is de luchtkwaliteit de afgelopen jaren verbeterd, onder meer door strengere Europese eisen voor auto's.
De WHO-advieswaarden zijn overigens geen wettelijke normen. Het zijn gezondheidskundige adviezen die aangeven welke concentraties vanuit gezondheidsoogpunt bij voorkeur niet worden overschreden. Bij wettelijke normen spelen naast gezondheid ook haalbaarheid en kosten een rol.
De lucht in Alphen aan den Rijn wordt daarmee naar verwachting schoner, maar volgens deskundigen is verdere verbetering nodig. Het doel van het Schone Lucht Akkoord is dan ook niet om in 2030 overal aan de strengste WHO-advieswaarden te voldoen, maar om daar zo dicht mogelijk bij in de buurt te komen. (Bron: AD Groene Hart).
