Spanningen lopen op in gevangenis Alphen: gedetineerden dreigen met opstand na wekenlang ‘ophokken’
Afbeelding: Google Maps
De spanningen in de penitentiaire inrichting (PI) Alphen aan den Rijn lopen verder op. Een groep gedetineerden zou overwegen in opstand te komen vanwege het sterk beperkte dagprogramma. Volgens advocaat Wesley van Soest zitten sommige gevangenen al wekenlang vrijwel de hele dag op cel. De oorzaak ligt volgens de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) bij een ernstig personeelstekort.
Volgens Van Soest mogen sommige gedetineerden al bijna een maand slechts ongeveer een uur per dag hun cel uit. Daardoor komen activiteiten zoals arbeid en bezoek volgens de advocaat steeds verder onder druk te staan.
„Er zijn gedetineerden die al bijna een maand slechts één uur per dag hun cel mogen verlaten”, zegt Van Soest. Volgens hem wordt ook het werken in de gevangenis daardoor nauwelijks nog mogelijk gemaakt.
Arbeid en bezoek onder druk
Werk is voor veel gedetineerden een belangrijk onderdeel van het dagelijkse programma. Wie vrijwillig werkt, kan volgens de geldende regeling 20 tot 40 uur per week arbeid verrichten en ontvangt daarvoor een beperkte wettelijke vergoeding.
Door het ingekorte programma zouden die mogelijkheden momenteel sterk worden beperkt. Ook familiebezoek zou volgens Van Soest regelmatig worden ingekort of moeilijker uitvoerbaar zijn.
De situatie zorgt volgens de advocaat voor toenemende frustratie binnen de inrichting. Hij zegt signalen te krijgen dat onder gedetineerden wordt gesproken over een mogelijke opstand.
„Ik vang berichten op dat er wordt nagedacht over een opstand en dat een grote groep hier aan mee zou willen doen”, aldus Van Soest.
Personeelstekort oorzaak
De problemen zouden rechtstreeks verband houden met het tekort aan medewerkers binnen de DJI. In interne documenten wordt volgens de advocaat aangegeven dat de PI Alphen vanwege het personeelstekort genoodzaakt is het dagprogramma tijdelijk aan te passen en in te korten.
De maatregel zou volgens de inrichting noodzakelijk zijn om de veiligheid van zowel medewerkers als gedetineerden te kunnen blijven garanderen.
Van Soest plaatst daar vraagtekens bij. Volgens hem zijn eerder gedetineerden overgeplaatst vanwege de personeelsproblemen, terwijl er vervolgens opnieuw nieuwe gevangenen zijn binnengebracht.
DJI: veiligheid staat voorop
De DJI bevestigt dat het personeelstekort en de vakantieperiode gevolgen kunnen hebben voor het dagprogramma.
„Vanwege het personeelstekort alsmede de vakantieperiode kan het voorkomen dat bepaalde delen van het dagprogramma geen doorgang kunnen vinden”, laat de DJI weten.
Volgens de dienst staat veiligheid daarbij voorop. Het luchten van gedetineerden zou wel doorgaan.
De DJI zegt daarnaast dat er voortdurend wordt gekeken naar de mogelijkheden om het volledige dagprogramma weer aan te bieden. „Ze doen er uiteraard alles aan om het volledige dagprogramma aan te bieden”, aldus een woordvoerder.
Niet de eerste onrust in PI Alphen
De huidige spanningen komen niet uit het niets. In november vorig jaar ontstond eveneens grote onrust binnen de Alphense gevangenis. Acht gedetineerden weigerden toen terug te keren naar hun cel. Eén van hen activeerde vervolgens het brandalarm, waarna meerdere hulpdiensten naar de inrichting kwamen.
Het personeelstekort is overigens geen probleem dat alleen in Alphen speelt. Het Nederlandse gevangeniswezen kampt al langere tijd met een tekort aan personeel en capaciteit. De afgelopen jaren heeft dat zelfs geleid tot maatregelen waarbij gedetineerden eerder moesten worden vrijgelaten.
Het kabinet wil daarom extra geld beschikbaar stellen voor het gevangeniswezen. De komende jaren moet er fors worden geïnvesteerd om de problemen rond capaciteit en personeel aan te pakken.
Voor de gedetineerden in Alphen is vooral de vraag hoe lang het beperkte dagprogramma nog blijft voortduren. Zolang het personeelstekort niet is opgelost, blijft de druk op de inrichting en daarmee ook het risico op verdere onrust bestaan. (Bron: AD Groene Hart).
