“Kindergraven Alphen tóch geruimd: gemeente weigert beleid aan te passen”
Foto: Ter illustratie
ALPHEN AAN DEN RIJN – Het ruimen van kindergraven blijft een uiterst gevoelig onderwerp in Alphen aan den Rijn. Uit antwoorden van het college op vragen van SP-fractievoorzitter J. van de Kolk blijkt dat de gemeente vasthoudt aan het bestaande beleid, ondanks zorgen over respect, menselijke maat en het verdriet van nabestaanden.
De vragen werden eind juli gesteld en richten zich op de omgang met kindergraven op gemeentelijke begraafplaatsen. Volgens het college is het onderwerp eerder al besproken bij de vaststelling van de verordening en tarieven voor 2026, inclusief aanvullend overleg met de gemeenteraad.
Vergelijking met andere gemeenten van tafel
De discussie werd mede aangewakkerd door ontwikkelingen in Gouda, maar die vergelijking wordt door het college resoluut van de hand gewezen. In tegenstelling tot daar, beheert Alphen aan den Rijn zijn begraafplaatsen volledig zelf en is er geen sprake van commerciële exploitatie.
268 kindergraven, met groot verschil in rechten
Binnen de gemeente zijn in totaal 268 kindergraven bekend:
- 99 particuliere kindergraven
- 169 algemene kindergraven
Het verschil is cruciaal:
- Particuliere graven kunnen na afloop worden verlengd
- Algemene graven niet – die vervallen na de termijn
Voor oudere algemene kindergraven (van vóór 2014, in totaal 265) geldt een uitzondering: die worden niet geruimd zolang er een belanghebbende bekend is en het graf wordt onderhouden.
Kindergraven verdwijnen wél
Ondanks de gevoeligheid zijn kindergraven de afgelopen jaren daadwerkelijk geruimd:
- 2 particuliere kindergraven (op verzoek van nabestaanden)
- 17 algemene kindergraven (volgens beleid)
Daarnaast zijn 112 graven waarvan de termijn al is verlopen, en die dus nog geruimd kunnen worden.
Meerdere kinderen in één graf
Een pijnlijk en vaak onbekend detail:
In algemene kindergraven kunnen meerdere overledenen in verschillende lagen liggen. Hierdoor is het volgens de gemeente onmogelijk om individuele wensen van één familie leidend te maken.
Procedure duurt jaren, maar einde staat vast
De gemeente benadrukt dat ruimingen niet zomaar gebeuren. De procedure:
- 6 tot 12 maanden vóór afloop: brief aan nabestaanden
- Daarna: publicatie op informatiebord (1 jaar)
- Verwijderen van grafmonumenten
- Uiteindelijk ruiming
Het totale traject duurt minimaal twee jaar.
Toch blijft de uitkomst in veel gevallen hetzelfde: bij algemene graven kan ruiming uiteindelijk niet worden voorkomen.
Nabestaanden moeten zelf in actie komen
Voorafgaand aan ruiming krijgen nabestaanden wel opties:
- opgraven van stoffelijke resten
- herbegraven of crematie
Maar dit gebeurt alleen als zij zelf actie ondernemen.
Extra stappen als niemand reageert
Wanneer geen rechthebbende wordt gevonden:
- wordt een jaar lang een oproep bij het graf geplaatst
- daarna volgt verdere afhandeling volgens de regels
Geen instemming nodig – voorstel SP afgewezen
De SP pleitte ervoor om kindergraven alleen te ruimen met expliciete toestemming van nabestaanden.
Het college wijst dat af. Volgens het gemeentebestuur biedt de huidige werkwijze voldoende waarborgen en ruimte voor maatwerk. Een verplicht akkoord van nabestaanden komt er niet.
Geen aanpassing beleid of extra onderzoek
Ondanks de discussie blijft de gemeente bij haar standpunt:
- geen beleidswijziging
- geen extra toetsing
- geen aanvullend onderzoek
Wel oog voor emotie – maar regels blijven leidend
Het college erkent dat kindergraven een enorme emotionele waarde hebben en spreekt over “de menselijke maat”.
In de praktijk betekent dat:
- persoonlijk contact met nabestaanden
- zoeken naar maatwerk
- zorgvuldige communicatie
Maar tegelijkertijd blijft het juridische kader leidend, om duidelijkheid en gelijke behandeling te waarborgen.
Mogelijke verandering: kosten kindergraven
Een opvallend lichtpunt: de gemeente onderzoekt of de kosten voor algemene kindergraven kunnen worden afgeschaft. Daarmee zouden toekomstige problemen mogelijk voorkomen kunnen worden.
