Bewoners starten petitie voor streng financieel toezicht op gemeente Alphen: ‘Genoeg is genoeg’
Foto: Inwoners van Alphen
ALPHEN AAN DEN RIJN – Inwoners van Alphen aan den Rijn zijn een petitie gestart waarin zij de provincie Zuid-Holland oproepen om de financiële huishouding van de gemeente streng te controleren. De initiatiefnemers willen dat de provincie onderzoekt of de financiële positie van Alphen daadwerkelijk gezond en structureel houdbaar is. Als daarvoor volgens de wettelijke regels aanleiding bestaat, moet de gemeente volgens hen zelfs onder preventief financieel toezicht worden geplaatst.
De petitie draagt de opvallende titel: ‘Laat de provincie de financiën van Alphen aan den Rijn streng controleren’. De initiatiefnemers stellen dat inwoners volgens hen al jarenlang steeds meer financieel worden aangesproken en dat het niet vanzelfsprekend mag zijn dat financiële tegenvallers opnieuw via hogere gemeentelijke belastingen bij inwoners terechtkomen.
Op het moment van schrijven heeft de petitie twee ondertekeningen. Het initiatief bevindt zich daarmee nog duidelijk in de beginfase.
‘Inwoner is geen financiële sluitpost’
In de petitie wordt stevige kritiek geuit op de financiële keuzes van de gemeente. De initiatiefnemers schrijven namens naar eigen zeggen ‘uitgemolken inwoners’ dat de provincie haar financiële toezicht maximaal zou moeten inzetten.
Volgens hen moeten niet opnieuw inwoners als eerste worden aangesproken wanneer de gemeentelijke financiën onder druk staan. Zij vragen de provincie juist om eerst naar de eigen organisatie en uitgaven van de gemeente te kijken.
‘Niet iedere wens is een noodzaak, niet iedere ambitie kan worden betaald en niet iedere rekening kan eindeloos bij inwoners worden neergelegd’, staat in de petitie.
Daarmee richten de initiatiefnemers hun kritiek niet alleen op de hoogte van de gemeentelijke belastingen, maar vooral op de vraag waarom die hogere lasten noodzakelijk zouden zijn.
OZB opnieuw onder vuur
Een belangrijk onderdeel van de petitie is de ontwikkeling van de gemeentelijke lasten. De initiatiefnemers wijzen erop dat de OZB eerder al fors is verhoogd en dat voor 2027 opnieuw een verhoging wordt voorgesteld.
Volgens de indieners komt die verhoging bovenop de inflatie en moeten inwoners daardoor opnieuw dieper in de buidel tasten.
Ook wordt in de petitie verwezen naar een voor 2026 verwacht gemeentelijk tekort van ongeveer €13,7 miljoen. De initiatiefnemers vinden dat aanleiding om niet automatisch naar nieuwe inkomsten bij inwoners te kijken, maar eerst kritisch te onderzoeken hoe de gemeente zelf met haar geld omgaat.
Onderzoek naar projecten, personeel en externe inhuur
De oproep aan de provincie gaat behoorlijk ver. De initiatiefnemers willen dat niet alleen de begroting wordt bekeken, maar dat de financiële huishouding van Alphen op meerdere onderdelen onder de loep wordt genomen.
Zo vragen zij de provincie onder meer om te kijken naar:
- de structurele en reële financiële balans van de gemeente;
- de ontwikkeling van de gemeentelijke reserves;
- financiële risico's;
- grote gemeentelijke projecten en toekomstige verplichtingen;
- mogelijkheden om structureel op uitgaven te besparen;
- personeelskosten;
- externe inhuur;
- de noodzaak van verdere lastenverzwaring voor inwoners.
Daarmee wordt feitelijk gevraagd om een brede financiële beoordeling van de gemeente.
Preventief toezicht
Het meest vergaande verzoek is om te onderzoeken of preventief financieel toezicht noodzakelijk is.
Dat betekent niet simpelweg dat de provincie de gemeentelijke financiën gaat ‘overnemen’. Preventief toezicht is een formeel instrument binnen het gemeentelijke financiële toezicht en kan onder wettelijke voorwaarden worden ingesteld wanneer een gemeente niet aan bepaalde financiële eisen voldoet.
De initiatiefnemers willen daarom dat de provincie onafhankelijk beoordeelt of Alphen aan den Rijn financieel daadwerkelijk structureel en reëel in evenwicht is.
Hun boodschap is daarbij duidelijk: als de gemeente haar financiële problemen zelf kan oplossen, moet zij dat doen. Als dat volgens de provincie niet lukt, moet volgens de initiatiefnemers worden ingegrepen.
‘Laat de provincie de financiële handrem aantrekken’
De initiatiefnemers gebruiken stevige woorden. Zo schrijven zij dat inwoners geen ‘onbeperkte pinautomaat van de gemeente’ zijn en roepen zij op om niet de inwoner als ‘laatste reddingsboei’ te gebruiken.
Ook staat in de petitie de oproep:
‘Laat de provincie de financiële handrem aantrekken.’
Daarmee wordt de provincie nadrukkelijk tegenover het gemeentebestuur geplaatst als onafhankelijke controleur.
Nog geen massaal inwonersprotest
Voorlopig moet de omvang van het initiatief wel in perspectief worden geplaatst. De petitie heeft op dit moment slechts twee ondertekeningen. Van een breed gedragen inwonersprotest kan op basis van dat aantal nog niet worden gesproken.
De komende tijd zal moeten blijken of meer inwoners zich achter de oproep scharen. Als het aantal ondertekeningen sterk groeit, kan de petitie uitgroeien tot een zichtbare oproep aan zowel het gemeentebestuur als de provincie Zuid-Holland.
De kern van de petitie is uiteindelijk een fundamentele vraag: moeten inwoners steeds meer betalen wanneer de gemeentelijke financiën onder druk staan, of moet eerst aantoonbaar worden gemaakt dat de gemeente zelf alles heeft gedaan om haar uitgaven, risico's en ambities in balans te brengen?
De initiatiefnemers vinden dat de provincie die vraag onafhankelijk moet beantwoorden.
Link naar Petitie: https://alphenaandenrijnfinancien.petities.nl/
