Overlast bij De Herenhof houdt aan: gemeente kondigt duidelijkere verkeersborden aan
Foto: Ingezonden
ALPHEN AAN DEN RIJN – De gemeente Alphen aan den Rijn heeft in 2026 tot nu toe zeven meldingen ontvangen over overlast bij winkelcentrum De Herenhof. Ook zijn dit jaar zeven formele waarschuwingen geregistreerd. De overlast bestaat vooral uit hinderlijk fietsgedrag en problemen met jongeren op fatbikes en scooters. Bezoekers, bewoners en winkeliers geven aan dat mensen die anderen op hun gedrag aanspreken, geregeld te maken krijgen met een grote mond of scheldpartijen. Het gemeentebestuur wil de bebording bij het winkelcentrum verduidelijken, zodat het fietsverbod beter zichtbaar wordt.
Dat blijkt uit de beantwoording van schriftelijke vragen die Forum voor Democratie (FvD) op 17 september 2026 aan het college van burgemeester en wethouders stelde. In een brief van 27 oktober geeft het college inzicht in het aantal meldingen, de inzet van gemeentelijke handhaving en de maatregelen die worden voorbereid.
Zestien meldingen in twee jaar
Volgens de gemeente zijn er in 2025 negen meldingen binnengekomen over overlast in en rond De Herenhof. In 2026 staat de teller tot nu toe op zeven. Daarmee komt het totaal over beide jaren op zestien meldingen.
De meldingen gaan vooral over fietsgedrag in het winkelgebied. In vijf gevallen wordt specifiek melding gemaakt van hinderlijk gedrag door jongeren met fatbikes of scooters. Volgens de gemeente geven melders aan dat het aanspreken van deze jongeren weinig effect heeft. In sommige gevallen leidt dat volgens hen tot een grote mond of scheldpartijen.
De cijfers hebben betrekking op meldingen die bij de gemeente zijn geregistreerd. Ze geven daarmee inzicht in de bekende meldingen, maar zeggen op zichzelf niet hoeveel afzonderlijke incidenten er daadwerkelijk hebben plaatsgevonden. Ook blijkt uit de beantwoording niet hoeveel meldingen specifiek betrekking hadden op agressie, intimidatie of bedreiging.
Winkeliers uitten eerder zorgen over fietsers en fatbikes
De beantwoording volgt op eerdere berichtgeving over de situatie bij De Herenhof. In september trokken winkeliers aan de bel over fietsers en fatbikes die ondanks het geldende verbod door het winkelgebied rijden. Ondernemers vertelden dat zij regelmatig moeten toezien hoe fietsers door het winkelcentrum rijden en dat aanspreken niet altijd tot een normale reactie leidt.
Ook werd gemeld dat de overlast volgens sommige winkeliers in schoolvakanties toeneemt, wanneer jongeren zich vaker bij het winkelcentrum verzamelen. Verschillende ondernemers pleitten voor meer zichtbare handhaving en consequenter optreden tegen overtredingen. Tegelijkertijd gaf supermarkteigenaar Edwin ten Brink aan dat er wel degelijk controles plaatsvinden en dat soms boetes worden uitgedeeld. Hij stelde bovendien dat de overlast volgens hem niet groter is dan bij andere winkelcentra waar fietsen is toegestaan.
De berichtgeving maakte duidelijk dat er onder ondernemers verschillende ervaringen bestaan met de frequentie van het toezicht en de ernst van de problemen.
Gemeente zet in op surveillance en waarschuwingen
Het college laat weten dat gemeentelijke toezichthouders De Herenhof regelmatig meenemen in hun surveillance. Daarbij letten zij onder meer op fietsen in voetgangersgebieden, het achterlaten van afval op straat en openbaar alcoholgebruik. Dat laatste is volgens de gemeente op De Herenhof niet toegestaan.
Wanneer toezichthouders een overtreding constateren, kunnen zij verschillende maatregelen nemen. Afhankelijk van de situatie gaat het om iemand aanspreken, een waarschuwing geven of een bekeuring uitschrijven.
In 2026 zijn volgens de gemeentelijke registratie zeven formele waarschuwingen gegeven. De brief vermeldt niet hoeveel bekeuringen in 2025 en 2026 zijn uitgeschreven, hoeveel controles precies zijn uitgevoerd of hoeveel overtreders na een waarschuwing hun gedrag hebben aangepast.
Volgens het college moet de zichtbaarheid van handhavers bijdragen aan het terugdringen van de overlast. De gedachte daarachter is dat mensen hun gedrag aanpassen wanneer zij weten dat er toezicht is en dat overtredingen gevolgen kunnen hebben.
Politie verantwoordelijk bij agressie en bedreiging
De gemeente maakt onderscheid tussen overtredingen van gemeentelijke regels en strafbare feiten. Gemeentelijke toezichthouders houden toezicht op de openbare ruimte en kunnen optreden tegen overtredingen die binnen hun bevoegdheden vallen. Bij ordeverstoringen, zoals agressie, intimidatie en bedreiging, ligt de verantwoordelijkheid voor het optreden bij de politie.
Wanneer dergelijke signalen bij de gemeente bekend worden, wordt de politie daarvan op de hoogte gesteld. Volgens het college zijn de communicatielijnen tussen gemeente en politie kort.
Het gemeentebestuur zegt begrip te hebben voor bewoners en winkeliers die zich geïntimideerd voelen wanneer zij anderen aanspreken op hun gedrag. Wanneer toezichthouders dergelijk gedrag zelf waarnemen, zullen zij optreden. Als sprake is van strafbare intimidatie, wordt opgeschaald naar de politie.
De beantwoording maakt echter niet duidelijk hoeveel incidenten van agressie of bedreiging afzonderlijk zijn geregistreerd en hoeveel daarvan tot politieoptreden hebben geleid.
Verantwoordelijkheden verdeeld over meerdere partijen
Bij de aanpak van de problemen zijn verschillende partijen betrokken. De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht op gemeentelijke regelgeving in de openbare ruimte. De politie treedt op bij ordeverstoringen en strafbare feiten.
De eigenaar of beheerder van het winkelcentrum is verantwoordelijk voor het particuliere gedeelte van het terrein, waaronder de overkapte passage en de gebouwen. Ondernemers werken daarnaast samen via ondernemersverenigingen en dragen bij aan een schone en toegankelijke directe omgeving.
Ernstige of structurele overlast en onveilige situaties kunnen ondernemers bij de gemeente melden, bijvoorbeeld via de relatiemanager van de gemeente.
De verdeling betekent dat niet iedere melding automatisch bij dezelfde organisatie terechtkomt. Voor de aanpak is daarom van belang dat de betrokken partijen signalen met elkaar delen en weten wie waarvoor verantwoordelijk is. Het college benadrukt dat de lijnen tussen de gemeente en de politie kort zijn, maar kondigt in de beantwoording geen nieuw gezamenlijk actieplan of structureel overleg aan.
Verkeersborden moeten duidelijker worden
De meest concrete aanvullende maatregel die het college noemt, is het verduidelijken van de bebording bij De Herenhof. Volgens de gemeente moet voor weggebruikers beter zichtbaar en duidelijker zijn dat het winkelgebied een voetgangersgebied is waar fietsen en snor- en bromfietsen niet zijn toegestaan.
Daarvoor wordt binnenkort een verkeersbesluit genomen. Met duidelijkere borden wil de gemeente voorkomen dat er onduidelijkheid bestaat over de regels en moet het voor toezichthouders eenvoudiger worden om overtredingen aan te pakken.
Een exacte datum waarop het verkeersbesluit wordt genomen of de nieuwe bebording wordt geplaatst, staat niet in de brief. Ook wordt niet vermeld of de gemeente daarnaast extra handhavingsuren, aanvullende controles of andere fysieke maatregelen overweegt.
Geen concrete toezegging over extra handhaving
Forum voor Democratie vroeg het college niet alleen om cijfers, maar ook welke concrete mogelijkheden er zijn om de terugkerende overlast en de ervaren onveiligheid terug te dringen. Daarbij werd gevraagd of de huidige aanpak samen met handhaving, politie, de eigenaar of beheerder en winkeliers kan worden beoordeeld en waar nodig kan worden aangepast.
Het college benadrukt dat signalen over overlast en ervaren onveiligheid serieus worden genomen. Bezoekers, ondernemers en omwonenden moeten zich volgens het gemeentebestuur veilig kunnen voelen in en rond het winkelcentrum.
Toch bevat de beantwoording geen toezegging voor een uitbreiding van de surveillance, een vast handhavingsrooster of een gezamenlijk evaluatiemoment met alle betrokken partijen. De gemeente blijft inzetten op bestaande surveillance en kondigt de verduidelijking van de verkeersborden aan.
Daarmee is nog niet duidelijk of de aanpak op andere punten wordt uitgebreid. Evenmin bevat de brief een meetbare doelstelling voor het terugdringen van het aantal meldingen of een datum waarop de gemeente de resultaten van de maatregelen wil beoordelen.
De vraag blijft of de overlast daadwerkelijk afneemt
De beantwoording geeft meer inzicht in de meldingen die bij de gemeente bekend zijn en de manier waarop handhaving is georganiseerd. Tegelijkertijd blijven belangrijke vragen open. Zo zijn er geen volledige cijfers opgenomen over bekeuringen, het aantal uitgevoerde controles en de afhandeling van afzonderlijke meldingen. Ook is niet duidelijk of er een structurele evaluatie komt waarbij gemeente, politie, beheerder en winkeliers gezamenlijk bekijken welke maatregelen effect hebben.
Voor bezoekers en ondernemers is uiteindelijk vooral van belang of de regels beter worden nageleefd en of zij het winkelcentrum zonder hinder of intimidatie kunnen bezoeken.
Met de aangekondigde verkeersborden wil de gemeente een eerste concrete stap zetten. Of dit, in combinatie met de bestaande surveillance, voldoende is om de terugkerende overlast te verminderen, zal in de praktijk moeten blijken.
