Verkeersdruk in Alphen en Rijn- en Veenstreek loopt verder op: Gnephoek en woningbouw zetten bereikbaarheid onder druk
Foto: Ter illustratie
De verkeersproblemen in de Rijn- en Veenstreek zijn groter dan alleen de regelmatig vastlopende Leimuiderbrug. Uit een regionaal mobiliteitsonderzoek blijkt dat de N207, N231 en omliggende wegen nu al tijdens de spits met dagelijkse vertragingen kampen. Door geplande woningbouw in Alphen aan den Rijn en omliggende gemeenten neemt de verkeersdruk de komende jaren verder toe. Vooral de ontwikkeling van de Gnephoek, Nieuw-Vennep en Hoofddorp kan grote gevolgen hebben. In het zwaarste toekomstscenario komt zelfs verbreding van de A4 opnieuw in beeld.
20 november 2026
Het college van burgemeester en wethouders van Alphen aan den Rijn heeft de gemeenteraad geïnformeerd over de stand van zaken van het regionale project Mobiliteitsaanpak Rijn- en Veenstreek Noord, inclusief de Leimuiderbrug. Het project maakt deel uit van de Regionale Investeringsagenda (RIA) van Holland Rijnland en wordt gezamenlijk uitgevoerd door de gemeenten Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop en Kaag en Braassem.
Aanleiding voor het onderzoek is de toenemende verkeersdruk in de regio. Niet alleen de bereikbaarheid van de omliggende gemeenten staat onder druk, ook inwoners van verschillende dorpskernen ondervinden steeds vaker hinder van files, sluipverkeer en verkeersoverlast.
De Leimuiderbrug vormt daarbij een belangrijk knelpunt. Storingen aan de brug en de regelmatige openingen voor de scheepvaart zorgen voor extra vertraging op de N207. Maar volgens het onderzoek van verkeerskundig adviesbureau Goudappel is het probleem aanzienlijk breder. De gehele verkeersstructuur in de noordelijke Rijn- en Veenstreek dreigt op termijn tegen haar grenzen aan te lopen.
Dagelijkse files zijn nu al werkelijkheid
Het mobiliteitsonderzoek laat zien dat de verkeersproblemen niet pas in de toekomst ontstaan. Op dit moment zijn er tijdens de ochtend- en avondspits al structurele vertragingen op de belangrijkste noordelijke ontsluitingsroutes.
Het gaat om drie belangrijke verkeersverbindingen:
De N207 tussen de A4 en de Kruisweg bij Alphen aan den Rijn.
De N231 via Nieuwkoop.
De N460, N461 en N462 via Ter Aar.
Vooral op de N207 bij Leimuiden ontstaan regelmatig lange wachtrijen. De combinatie van verkeerslichten, kruispunten, een rijstrookvermindering bij de Drechtbrug, de rotonde bij de Vriezenweg en de openingen van de Leimuiderbrug zorgt ervoor dat het verkeer moeilijk kan doorstromen.
Ook de N231 kent problemen. Op verschillende kruispunten en rotondes ontstaan tijdens de spits vertragingen. Dat geldt eveneens voor de route via Ter Aar.
De gevolgen blijven niet beperkt tot automobilisten. Inwoners van Leimuiden, Ter Aar en Nieuwkoop krijgen te maken met extra verkeersdrukte in hun dorpskernen. Door files op de doorgaande wegen wijken automobilisten uit naar kleinere wegen, waardoor sluipverkeer ontstaat.
Dat levert bovendien gevaarlijke situaties op door de combinatie met landbouwverkeer.
Rijn- en Veenstreek wordt steeds afhankelijker van de auto
Uit het onderzoek blijkt dat de regio sterk afhankelijk is van autoverkeer. In 2023 werd 54 procent van alle verplaatsingen in de Rijn- en Veenstreek met de auto gemaakt. Landelijk lag dat aandeel op 44 procent.
Slechts 4 procent van de verplaatsingen vond plaats met het openbaar vervoer. Daarnaast werd 23 procent met de fiets afgelegd en 16 procent te voet.
Een belangrijke oorzaak is dat inwoners vanuit verschillende dorpskernen niet overal binnen acceptabele reistijden met de fiets of het openbaar vervoer bij belangrijke voorzieningen kunnen komen.
Het onderzoek wijst erop dat ziekenhuizen vanuit Leimuiden per fiets en vanuit Nieuwkoop met het openbaar vervoer net buiten de gehanteerde reistijdnorm van dertig minuten vallen. Ook hoger onderwijs is vanuit verschillende kernen moeilijk bereikbaar.
De afhankelijkheid van de auto maakt de regio extra kwetsbaar wanneer de verkeersdruk verder toeneemt.
Tot 2040 komen er 16.000 inwoners bij
De woningbouwontwikkelingen in de regio hebben grote gevolgen voor de verkeerssituatie.
Volgens het scenario waarin uitsluitend bestuurlijk vastgestelde plannen zijn meegenomen, komen er tot 2040 ongeveer 16.000 inwoners bij in de Rijn- en Veenstreek. Daarnaast worden circa 5.000 extra arbeidsplaatsen verwacht.
Het gaat onder meer om woningbouw bij Grietpolder en Drechthoek in Leimuiden, Rijnhaven-Oost in Alphen aan den Rijn en Ter Aar Oost in de gemeente Nieuwkoop.
Deze ontwikkelingen zorgen volgens het verkeersmodel voor:
14 procent meer autoritten.
16 procent meer fietsritten.
35 procent meer reizigers met het openbaar vervoer.
Vooral de N207 krijgt het zwaar te verduren. Op werkdagen worden daar tussen de 5.000 en 7.000 extra motorvoertuigen per etmaal verwacht.
Ook op de N231 en andere lokale wegen neemt het verkeer toe, met ongeveer 2.500 tot 3.000 extra motorvoertuigen per etmaal.
De extra verkeersdruk zorgt voor langere wachtrijen en meer vertraging. Vooral bij Leimuiden kan de filevorming verder toenemen en kunnen wachtrijen teruglopen tot in het dorp.
Gnephoek nog niet meegenomen in de belangrijkste berekening
Een belangrijk aandachtspunt voor Alphen aan den Rijn is de ontwikkeling van de Gnephoek.
Het mobiliteitsonderzoek houdt in het basisscenario nog geen rekening met de volledige ontwikkeling van de Gnephoek. De reden daarvoor is dat het gewijzigde omgevingsplan ten tijde van het onderzoek nog niet bestuurlijk was vastgesteld.
Voor de Gnephoek wordt uitgegaan van ongeveer 5.600 woningen. Bij deze ontwikkeling hoort ook de aanleg van een kleine bypass, waarmee een deel van de ontbrekende ringstructuur rond Alphen aan den Rijn wordt ingevuld. Daarnaast zijn uitbreidingen van twee kruispunten op de N207 voorzien.
Eerder onderzoek naar de Gnephoek ging ervan uit dat deze ontwikkeling voor ongeveer 2 tot 4 procent extra verkeersgroei op de N207 kan zorgen.
Maar de Gnephoek staat niet op zichzelf.
Wanneer ook andere nog niet vastgestelde woningbouwplannen en ambities in Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop, Ter Aar en Nieuwveen worden meegenomen, kan de regio er boven op de reeds vastgestelde plannen ongeveer 22.000 inwoners en 2.000 arbeidsplaatsen bij krijgen.
Ook in omliggende gebieden zijn omvangrijke ontwikkelingen voorzien. In de Metropoolregio Amsterdam, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, regio Utrecht en Midden-Holland gaat het gezamenlijk om mogelijk 200.000 extra inwoners en 200.000 extra arbeidsplaatsen boven op de vastgestelde plannen.
Daarmee kan de groei van wonen en werken in de regio en de omliggende gebieden aanzienlijk hoger uitvallen dan in het basisscenario.
Zwaarste scenario: 56 procent meer autoritten
Goudappel heeft ook een zwaarder toekomstscenario doorgerekend, waarin naast de vastgestelde plannen ook aanvullende ruimtelijke ontwikkelingen en een hoge autonome verkeersgroei zijn meegenomen.
In dat scenario neemt het aantal autoritten in 2040 met 56 procent toe ten opzichte van de huidige situatie. Dat is 38 procent meer dan in het scenario waarin alleen de vastgestelde plannen zijn meegenomen.
Ook het aantal fietsritten stijgt in dit scenario, met 29 procent ten opzichte van de huidige situatie. Het openbaar vervoer blijft ongeveer 35 procent boven het huidige niveau.
De extra verkeersdruk wordt over meerdere wegen verdeeld, maar vooral de N207 en N231 krijgen het moeilijker. Ook de verbinding tussen Alphen aan den Rijn en Nieuwveen wordt drukker.
De onderzoekers waarschuwen dat de bestaande knelpunten hierdoor verder worden versterkt.
Verbreding A4 mogelijk noodzakelijk
Een opvallende conclusie uit het onderzoek is dat bij volledige realisatie van de ruimtelijke ambities in de omliggende regio's ook maatregelen op het hoofdwegennet noodzakelijk kunnen worden.
In het zwaarste scenario wordt zelfs verbreding van de A4 genoemd als mogelijke noodzakelijke maatregel om de verkeersdruk op onder meer de N207 enigszins te verlichten.
De verbreding van de A4 is momenteel gepauzeerd. Volgens Goudappel moet bij de verdere ontwikkeling van de regionale verkeersstructuur rekening worden gehouden met de gevolgen van deze keuze.
Het onderzoek stelt dat niet alleen naar de provinciale wegen moet worden gekeken. Ook het Rijk, de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland, Holland Rijnland en de betrokken gemeenten moeten gezamenlijk bepalen hoe het hoofdwegennet in de toekomst moet functioneren.
Leimuiderbrug blijft een belangrijk knelpunt
De Leimuiderbrug speelt een belangrijke rol in de verkeersproblemen rond Leimuiden.
De brug verbindt Zuid- en Noord-Holland over de Ringvaart en vormt een belangrijke schakel tussen de N207 en de A4.
Niet alleen automobilisten maken gebruik van de verbinding. De Ringvaart is ook onderdeel van een belangrijke vaarroute tussen Amsterdam en Rotterdam. Zowel beroepsvaart als recreatievaart maakt gebruik van deze route.
Het onderzoek laat zien dat de brugopeningen extra vertraging veroorzaken boven op de bestaande verkeersproblemen op de N207.
In 2024 werd het traject tussen de A4 en de Leimuiderbrug door het Regionaal Tactisch Team van de provincie Noord-Holland aangemerkt als het grootste doorstromingsknelpunt binnen die provincie.
Een aangepast bedieningsregime kan volgens Goudappel op korte termijn verlichting bieden. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gekeken naar minder brugopeningen tijdens de spits en een betere benutting van de bestaande vaarpaden.
Maar daarmee is het probleem niet structureel opgelost.
De onderzoekers benadrukken dat eerst de volledige keten van verkeersknelpunten tussen de A4 en de Kruisweg moet worden aangepakt. Het gaat daarbij om kruispunten, de wegversmalling en de rotonde bij de Vriezenweg.
Pas wanneer deze knelpunten zijn aangepakt, kan een ingrijpende maatregel zoals een andere oeververbinding serieus als oplossingsrichting worden onderzocht.
Een aquaduct of andere nieuwe oeververbinding is dus niet op korte termijn aan de orde.
Storingsgevoeligheid brug wordt onafhankelijk onderzocht
De recente storingen aan de Leimuiderbrug vormen volgens het college een extra aandachtspunt.
Het oorspronkelijke mobiliteitsonderzoek ging ervan uit dat de brug voldoende betrouwbaar zou blijven functioneren tot het einde van de technische levensduur. De veelvuldige storingen maken aanvullend onderzoek noodzakelijk.
Daarom is inmiddels overleg gevoerd met gedeputeerde Olthof van de provincie Noord-Holland en de wethouders van Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop en Kaag en Braassem.
Tijdens dit overleg is afgesproken dat de provincie Noord-Holland een onafhankelijk onderzoek laat uitvoeren naar de storingsgevoeligheid van de brug.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar:
De aansturing van het beweegbare brugdeel.
De aandrijving.
Het hydraulische systeem.
De mechanische onderdelen.
De resterende levensduur en betrouwbaarheid van de brug.
De uitkomsten moeten duidelijk maken welke technische maatregelen nodig zijn om toekomstige storingen te verminderen.
Zes belangrijke aanbevelingen voor de volgende fase
Op basis van het onderzoek heeft Goudappel verschillende aanbevelingen gedaan. De bestuurders van de drie gemeenten hebben deze adviezen op 3 september overgenomen. Het bestuur van Holland Rijnland heeft de stukken op 15 oktober goedgekeurd.
De aanbevelingen richten zich op zes belangrijke onderdelen.
1. Een gezamenlijke verkeersstrategie
Rijk, provincies, gemeenten en Holland Rijnland moeten samen bepalen welke functie de N207 en N231 in de toekomst krijgen en hoe het regionale wegennet moet worden ingericht.
2. Onderzoek naar maatregelen op de N207 en N231
Er moet worden onderzocht welke maatregelen op de provinciale wegen en het Rijkswegennet nodig zijn om de toenemende verkeersdruk op te vangen. Daarbij moet ook worden gekeken naar de mogelijke noodzaak en haalbaarheid van uitbreiding van de wegcapaciteit.
3. Niet alleen asfalt, maar ook andere oplossingen
De onderzoekers adviseren om ook te kijken naar betere fietsverbindingen, openbaar vervoer, mobiliteitshubs, lokaal parkeerbeleid en werk en voorzieningen dichter bij huis. Ook moet worden onderzocht hoe doorgaand verkeer van wegen kan worden geweerd die daar niet voor bedoeld zijn.
4. De volledige knelpuntenketen op de N207 aanpakken
De verkeersproblemen tussen de A4 en de Kruisweg moeten als één geheel worden onderzocht. Daarbij gaat het om kruispunten, wegversmallingen en rotondes. Ook moet worden gekeken naar de kosten en effectiviteit van mogelijke infrastructurele maatregelen.
5. Andere bediening van de Leimuiderbrug
Samen met de provincie Noord-Holland moet worden onderzocht of een ander bedieningsregime de verkeersdoorstroming kan verbeteren. Daarbij moeten ook de gevolgen voor de scheepvaart en het goederenvervoer over water worden meegenomen.
6. Aanpak van knelpunten en sluipverkeer rond de N231
Ook de verkeersproblemen op de N231 moeten worden aangepakt. Er moet worden gekeken naar verbeteringen bij kruispunten en rotondes en naar maatregelen om sluipverkeer op parallelle wegen tegen te gaan.
Tweede onderzoeksfase moet maatregelen opleveren
In september en oktober is gewerkt aan een plan van aanpak voor de tweede fase van het project.
Waar de eerste onderzoeksfase vooral in kaart bracht waar de verkeersproblemen ontstaan en hoe deze zich kunnen ontwikkelen, richt de tweede fase zich op mogelijke oplossingen.
Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen maatregelen die de komende jaren al uitgevoerd kunnen worden en maatregelen die pas op langere termijn haalbaar zijn.
Het plan van aanpak is op 5 oktober ambtelijk en op 14 oktober bestuurlijk goedgekeurd door de drie gemeenten. Het ligt nu ter besluitvorming bij Regio Holland Rijnland.
Ook het overleg met de provincie Noord-Holland over de Leimuiderbrug heeft inmiddels geleid tot de afspraak dat een onafhankelijk technisch onderzoek wordt uitgevoerd.
De gemeenteraad van Alphen aan den Rijn wordt op een later moment geïnformeerd over de resultaten van de tweede onderzoeksfase en de verdere uitwerking van de afspraken rond de Leimuiderbrug.
De rekening van de groei komt ook bij de bestaande dorpen terecht
Het mobiliteitsonderzoek maakt duidelijk dat de verkeersproblemen in de Rijn- en Veenstreek niet uitsluitend worden veroorzaakt door de Leimuiderbrug. De combinatie van woningbouw, economische groei, toenemende verkeersstromen en beperkte alternatieven voor de auto zorgt voor een steeds grotere belasting van het regionale wegennet.
Voor Alphen aan den Rijn is vooral van belang dat de Gnephoek in het basisscenario nog niet volledig is meegenomen, terwijl deze ontwikkeling naar verwachting een aanzienlijke invloed op de verkeersstromen zal hebben.
De komende onderzoeksfase moet duidelijk maken welke maatregelen nodig zijn, wat deze kosten en wie daarvoor verantwoordelijk wordt.
Voor inwoners van Leimuiden, Ter Aar, Nieuwkoop en de omliggende dorpen is vooral van belang dat de plannen niet blijven steken in nieuwe onderzoeken, maar uiteindelijk ook leiden tot merkbare verbeteringen op de weg.
De verkeersproblemen bestaan immers al. En met de verdere woningbouw in de regio dreigen ze alleen maar groter te worden.


