Alphense ouderen massaal slachtoffer van valpartijen: 6.045 ernstige letsels in vijf jaar
Foto: Ter illustratie
ALPHEN AAN DEN RIJN – In Alphen aan den Rijn hebben ouderen de afgelopen vijf jaar duizenden ernstige verwondingen opgelopen door een val. In totaal gaat het om 6045 gevallen waarbij sprake was van bijvoorbeeld een botbreuk of hersenletsel. Het afgelopen jaar werden 595 ernstige valincidenten geregistreerd.
Uit cijfers van zorgverzekeraars, verzameld door dataverwerker Vektis, blijkt dat het aantal ernstige valpartijen onder 65-plussers in Alphen vorig jaar voor het eerst sinds 2022 weer is toegenomen. In 2024 werden 565 gevallen geregistreerd, tegenover 595 in 2025.
Opvallend is vooral de stijging van het aantal ouderen dat na een val een hersenschudding of hersenkneuzing opliep. Dat aantal steeg van 205 gevallen in 2024 naar 230 in 2025. Daarmee werd het hoogste aantal sinds 2023 bereikt.
Valpreventie steeds belangrijker
Het voorkomen van valpartijen krijgt de laatste jaren steeds meer aandacht. Sinds 2024 worden bepaalde vormen van valpreventie vanuit het basispakket van de zorgverzekering vergoed. Het gaat onder meer om een beoordeling van het valrisico en oefeningen gericht op spierkracht en balans. Hiervoor komen 65-plussers met een door een arts vastgesteld hoog valrisico in aanmerking.
Ook binnen gemeenten worden activiteiten aangeboden om ouderen langer sterk en mobiel te houden.
Dat is hard nodig. Volgens VeiligheidNL belandt in Nederland gemiddeld iedere vier minuten een 65-plusser op de spoedeisende hulp na een val. Jaarlijks zijn dat ongeveer 124.000 ouderen. Het werkelijke aantal valincidenten ligt veel hoger: naar schatting komt ongeveer één op de drie 65-plussers jaarlijks minstens één keer ten val.
Dubbele vergrijzing speelt een rol
De toenemende vergrijzing is een belangrijke factor. Niet alleen groeit het aantal ouderen, ook het aandeel zeer oude inwoners neemt toe. Deze ontwikkeling wordt ook wel ‘dubbele vergrijzing’ genoemd.
Vooral bij de oudste groep nemen de risico's toe. Mensen van 85 jaar en ouder vallen bijna twee keer zo vaak als 65-plussers. Bovendien zijn de gevolgen van een val op hogere leeftijd vaak ernstiger. Een val kan bijvoorbeeld leiden tot een heupfractuur of hoofdletsel, met langdurige gevolgen voor de zelfstandigheid en gezondheid.
Volgens VeiligheidNL is het daarom verstandig om niet pas op latere leeftijd met kracht- en balansoefeningen te beginnen. Wie op tijd werkt aan spierkracht en stabiliteit, kan daar op latere leeftijd voordeel van hebben.
Ridderveld telt meeste ernstige valletsels
Ook binnen Alphen zijn verschillen zichtbaar. Wanneer het aantal ernstige valletsels wordt afgezet tegen het aantal oudere inwoners, komt Ridderveld naar voren als de wijk waar de afgelopen vijf jaar de meeste gevallen zijn geregistreerd.
Onder 65-plussers in Ridderveld werden in totaal 530 botbreuken en gevallen van hersenletsel vastgesteld na een val.
Vektis onderzocht daarnaast welke omstandigheden samenhangen met een kleinere kans op ernstig vallen. Zo blijken ouderen die vrijwilligerswerk doen gemiddeld minder vaak ernstig te vallen. Ook lijkt het risico kleiner voor ouderen die tijdens perioden van extreme hitte hun woning kunnen verlaten en bijvoorbeeld verkoeling kunnen zoeken in een tuin of park.
Daarbij waarschuwen de onderzoekers wel dat een verband niet automatisch betekent dat het één het ander veroorzaakt. Het kan bijvoorbeeld zijn dat ouderen die lichamelijk fitter zijn vaker vrijwilligerswerk doen. Ook kunnen gezonde ouderen eerder kiezen voor een woning in een groene omgeving.
Aan de andere kant blijken ouderen die kampen met angst, stress of depressieve gevoelens juist een groter risico te hebben om te vallen.
De cijfers onderstrepen daarmee dat valpreventie niet alleen draait om het voorkomen van een val, maar ook om het langer behouden van spierkracht, balans, zelfstandigheid en sociale contacten. (Bron: AD Groene Hart).
