Alphen past participatie rond nieuw omgevingsplan aan: nadruk ligt eerst op informeren
Foto: Google Maps
ALPHEN AAN DEN RIJN – De gemeente Alphen aan den Rijn past de aanpak voor participatie rond het nieuwe omgevingsplan voor de hele gemeente aan. Omdat het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nog niet de mogelijkheid biedt om een concept-omgevingsplan te tonen, kan de participatie niet op de oorspronkelijk geplande manier plaatsvinden. De gemeente kiest er daarom in de eerste fase voor om inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden vooral te informeren over het nieuwe plan en de manier waarop bestaande regels daarin worden opgenomen.
De gemeenteraad stelde op 30 mei 2024 het document Aan de slag met het omgevingsplan en het bijbehorende participatieplan vast. Daarin staat hoe de gemeente wil komen tot één nieuw omgevingsplan voor heel Alphen aan den Rijn. Om het omvangrijke traject uitvoerbaar te houden, wordt het werk in verschillende fases verdeeld.
Eerste fase vooral technische omzetting
De eerste fase bestaat voornamelijk uit een technische en zoveel mogelijk beleidsneutrale omzetting van het tijdelijke omgevingsplan naar de systematiek van de Omgevingswet. Het gaat daarbij niet om nieuwe beleidskeuzes of nieuwe ontwikkelingen, maar om het samenbrengen van bestaande regels in een nieuwe structuur.
Volgens de gemeente hebben inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden in het verleden al de gelegenheid gehad om te reageren op de bestaande regelingen. Dat gebeurde via de inspraak- en besluitvormingsprocedures die bij die regelingen hoorden.
De voorbereiding van deze eerste fase is inmiddels grotendeels afgerond. De volgende stap is de procedure die moet leiden tot de vaststelling van het nieuwe omgevingsplan.
Digitaal systeem beperkt oorspronkelijke aanpak
Bij het opstellen van het participatieplan in 2024 ging de gemeente ervan uit dat het omgevingsplan ook in de conceptfase via de viewer van het Digitaal Stelsel Omgevingswet kon worden bekeken. Dat blijkt op dit moment nog niet mogelijk. Publicatie in het digitale systeem kan voorlopig alleen wanneer er sprake is van een ontwerp-omgevingsplan.
De ontwikkeling van het DSO sluit volgens de gemeente nog niet goed aan op de dagelijkse praktijk. Omdat de gemeente weinig invloed heeft op de verdere ontwikkeling van het systeem, moet de oorspronkelijke aanpak worden aangepast.
De Omgevingswet gaat uit van volledig digitaal werken. Het omgevingsplan wordt daarom digitaal gepubliceerd en geraadpleegd. Een fysiek boekwerk met alle regels en toelichtingen komt er niet.
Informatiecampagne vóór officiële inspraak
De gemeente wil gebruikmaken van de mogelijkheid om een ontwerp-omgevingsplan al zichtbaar te maken voordat de formele inspraakprocedure begint. Enkele weken voordat het ontwerp officieel ter inzage wordt gelegd, start daarom een informatiecampagne.
In die periode wil de gemeente een of meer informatiemomenten en verschillende spreekuren organiseren. Inwoners en andere belanghebbenden kunnen dan het ontwerp bekijken, vragen stellen en aandachtspunten meegeven.
De bijeenkomsten zijn nadrukkelijk bedoeld om uitleg te geven over de opbouw van het omgevingsplan, de manier waarop het digitaal kan worden geraadpleegd en hoe bestaande regels in de nieuwe systematiek zijn verwerkt. Ze zijn niet bedoeld om nieuwe ontwikkelingen, nieuwe beleidskeuzes of gebiedsgerichte plannen te presenteren.
De gemeente benadrukt dat het belangrijk is om hierover vooraf duidelijke verwachtingen te scheppen. De concrete invulling van de informatiecampagne, de te gebruiken communicatiemiddelen en de vorm van de bijeenkomsten worden de komende weken verder uitgewerkt.
Zes weken om zienswijzen in te dienen
Na afloop van de informatiecampagne begint de formele inspraakprocedure. Het ontwerp-omgevingsplan wordt dan gedurende zes weken ter inzage gelegd. Iedereen krijgt in die periode de gelegenheid een zienswijze in te dienen.
Na afloop worden de ingediende zienswijzen ambtelijk verwerkt. Vervolgens legt het college een definitief voorstel voor de vaststelling van het omgevingsplan voor aan de gemeenteraad.
De raad wordt op 28 oktober geïnformeerd over de inhoud van het plan, de gekozen aanpak en de vervolgstappen richting vaststelling.
Vaststelling voorzien in 2027
De gemeente verwacht de informatiecampagne eind 2026 of begin 2027 te kunnen starten. Het streven is om het omgevingsplan in het tweede of derde kwartaal van 2027 aan de gemeenteraad aan te bieden. Daarna kan het plan naar verwachting in het derde kwartaal van 2027 in werking treden.
Deze planning is een verwachting en kan afhankelijk zijn van het verdere verloop van de procedure.
Inhoudelijke keuzes volgen in latere fases
Na de vaststelling van de eerste fase begint de gemeente aan de vervolgfases van het omgevingsplan. Die fases verschillen nadrukkelijk van de eerste, technische omzetting. Dan komen inhoudelijke keuzes aan bod, bijvoorbeeld over vergunningverlening en de inrichting van de fysieke leefomgeving.
Bij die vervolgstappen krijgt participatie volgens de gemeente juist een belangrijke rol. Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties worden dan betrokken bij de voorbereiding van nieuwe regels en voorgenomen wijzigingen van het omgevingsplan, overeenkomstig het participatieplan dat de gemeenteraad heeft vastgesteld.
Waar dat mogelijk is, wil de gemeente deze participatie afstemmen op het traject rond de Groeistrategie en de eventuele actualisatie van de Omgevingsvisie.
De aangepaste aanpak betekent daarmee dat inwoners in de eerste fase vooral uitleg krijgen over bestaande regels en de nieuwe digitale structuur. Bij latere fases, waarin daadwerkelijk inhoudelijke keuzes worden gemaakt, is uitgebreidere betrokkenheid van inwoners en andere belanghebbenden voorzien.
