25 maatschappelijke organisaties in Alphen aan den Rijn doen mee aan verduurzamingsprogramma
Foto: Ter illustratie
ALPHEN AAN DEN RIJN – In totaal hebben sinds 2021 25 maatschappelijke organisaties in Alphen aan den Rijn deelgenomen aan het provinciale Ontzorgingsprogramma Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed. Het programma helpt organisaties met eigen gebouwen om energie te besparen en hun vastgoed te verduurzamen. De gemeente heeft hiervoor een communicatiecampagne uitgevoerd en informeert de gemeenteraad nu over de resultaten. De provincie Zuid-Holland evalueert het programma momenteel. Op basis daarvan wordt een vervolgaanpak opgesteld.
Dat blijkt uit een raadsinformatiebrief van het college van burgemeester en wethouders van Alphen aan den Rijn van 27 oktober 2026. De brief is een terugkoppeling op een toezegging die tijdens de raadsvergadering van 17 april 2025 werd gedaan naar aanleiding van de motie vreemd over de verduurzaming van gebouwen.
De gemeenteraad zou een jaar later worden geïnformeerd over de resultaten van de communicatiecampagne. De terugkoppeling zou aanvankelijk plaatsvinden tijdens een informatiemarkt. Omdat de provincie alleen samengevatte, niet-herleidbare gegevens beschikbaar kan stellen, heeft het college ervoor gekozen de raad via een schriftelijke informatiebrief te informeren.
Vooral scholen, stichtingen en sportorganisaties doen mee
Sinds de start van het programma in 2021 hebben 25 maatschappelijke organisaties uit Alphen aan den Rijn deelgenomen. De deelnemers komen uit verschillende sectoren, waarbij schoolbesturen, stichtingen en verenigingen met een publieksfunctie en sportorganisaties de grootste groepen vormen.
De verdeling van de deelnemers ziet er als volgt uit:
7 schoolbesturen
6 stichtingen en verenigingen met een publieksfunctie
5 sportorganisaties
4 religieuze en levensbeschouwelijke instellingen
2 zorgaanbieders
1 eerstelijnszorgaanbieder
Het aantal deelnemende organisaties verschilde per jaar. Tussen 2021 en 2026 namen jaarlijks tussen de één en zeven organisaties deel. Het hoogste aantal deelnemers werd geregistreerd in 2025, toen zeven organisaties gebruikmaakten van het programma.
De cijfers geven inzicht in de deelname aan het programma, maar de gemeentelijke brief vermeldt niet hoeveel energie er inmiddels is bespaard, hoeveel gebouwen daadwerkelijk zijn verduurzaamd of hoeveel CO₂-uitstoot daarmee is voorkomen.
Gratis ondersteuning bij verduurzaming
Het Ontzorgingsprogramma Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed is een initiatief van de provincie Zuid-Holland. Het programma is bedoeld om maatschappelijke organisaties te ondersteunen bij het verduurzamen van gebouwen die zij zelf in eigendom hebben.
Deelnemende organisaties kunnen gratis begeleiding krijgen van deskundigen. Die ondersteuning kan bijvoorbeeld bestaan uit het onderzoeken van energiebesparende maatregelen, het opstellen van een verduurzamingsplan en advies over financiering en subsidiemogelijkheden.
Het programma richt zich op uiteenlopende maatschappelijke organisaties, waaronder sportverenigingen, scholen en stichtingen.
De gedachte achter het programma is dat maatschappelijke organisaties vaak gebouwen beheren die intensief worden gebruikt, maar niet altijd over voldoende kennis of capaciteit beschikken om zelfstandig een verduurzamingstraject uit te werken.
Door deskundige begeleiding beschikbaar te stellen, kunnen organisaties beter inzicht krijgen in de mogelijkheden om hun gebouwen energiezuiniger te maken en de bijbehorende investeringen te beoordelen.
Maatschappelijke gebouwen belangrijk voor dorpen en wijken
Volgens het college zijn maatschappelijke voorzieningen van groot belang voor de leefbaarheid in dorpen en wijken. Het gaat om gebouwen die inwoners dagelijks gebruiken, zoals scholen, sportaccommodaties en bibliotheken.
Het verduurzamen van deze gebouwen moet eraan bijdragen dat ze betaalbaar blijven, klaar zijn voor de toekomst en beschikbaar blijven voor inwoners.
Daarmee heeft het programma niet alleen een duurzaamheidsdoel. Het raakt ook aan de continuïteit van maatschappelijke voorzieningen. Wanneer gebouwen energiezuiniger worden, kan dat helpen om de energielasten beheersbaar te houden. De gemeentelijke brief noemt echter geen concrete besparingsbedragen of resultaten waarmee het effect op de exploitatie van de deelnemende organisaties kan worden vastgesteld.
Ook wordt niet aangegeven welke afzonderlijke gebouwen al maatregelen hebben uitgevoerd of welke investeringen daadwerkelijk zijn gedaan.
Gemeente voerde communicatiecampagne uit
De gemeente Alphen aan den Rijn heeft een communicatiecampagne uitgevoerd om eigenaren van maatschappelijk vastgoed te bereiken en hen te wijzen op de beschikbare ondersteuning.
De campagne vormde onderdeel van de toezegging aan de gemeenteraad uit april 2025. Met de informatiebrief wil het college inzicht geven in het bereik van het programma en het aantal organisaties dat sinds de start heeft deelgenomen.
De beschikbare cijfers laten zien dat het programma verschillende maatschappelijke sectoren heeft bereikt. Tegelijkertijd maakt de brief niet duidelijk hoeveel organisaties de campagne in totaal hebben bereikt, hoeveel eigenaren belangstelling hebben getoond of hoeveel organisaties na contact daadwerkelijk gebruik zijn gaan maken van de begeleiding.
Ook is niet uitgesplitst hoeveel deelnemers dankzij de gemeentelijke communicatiecampagne met het programma in aanraking zijn gekomen.
Daardoor geven de cijfers vooral inzicht in het aantal deelnemers en hun achtergrond, en minder in de afzonderlijke effectiviteit van de communicatiecampagne.
Provincie evalueert het programma
De provincie Zuid-Holland werkt momenteel aan een evaluatie van het ontzorgingsprogramma. De gemeente Alphen aan den Rijn sluit daarbij aan om gezamenlijk te bepalen hoe de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed de komende jaren verder vorm kan krijgen.
Op basis van de evaluatie wordt een vervolgaanpak opgesteld.
Welke maatregelen daarin worden opgenomen, hoeveel organisaties mogelijk opnieuw ondersteuning kunnen krijgen en welke concrete doelstellingen worden gehanteerd, is in de gemeentelijke brief nog niet bekendgemaakt.
De evaluatie moet daarmee mede richting geven aan de manier waarop de ondersteuning in de komende jaren wordt voortgezet of verder wordt vormgegeven.
Toezegging aan gemeenteraad afgehandeld
Met de raadsinformatiebrief beschouwt het college de toezegging uit april 2025 als afgehandeld. De gemeenteraad is daarmee geïnformeerd over de deelname aan het programma en de stappen die worden gezet om de toekomstige aanpak verder te ontwikkelen.
Vooralsnog ligt de nadruk op de evaluatie door de provincie en de gezamenlijke voorbereiding van een vervolgaanpak.
Sinds 2021 hebben dus 25 maatschappelijke organisaties in Alphen aan den Rijn deelgenomen aan het verduurzamingsprogramma. Hoeveel gebouwen daadwerkelijk energiezuiniger zijn geworden en welke concrete besparingen dat heeft opgeleverd, blijkt niet uit de cijfers die het college nu aan de gemeenteraad heeft verstrekt. De verdere invulling van het programma volgt na de provinciale evaluatie.
