Oog van Koudekerk in beslissende fase: woningbouw, natuur en toekomst botsen in nieuwe plannen
Foto: Google Maps
KOUDEKERK AAN DEN RIJN - De toekomst van het Oog van Koudekerk komt in een beslissende fase. Het college van Alphen aan den Rijn heeft een belangrijk afwegingskader vastgesteld dat bepaalt hoe de ontwikkeling van het gebied wordt beoordeeld. Daarmee wordt de basis gelegd voor een keuze die grote gevolgen kan hebben voor woningbouw, landschap en leefbaarheid in Koudekerk.
Fundament gelegd voor keuze tussen scenario’s
De gemeente werkt al langer aan een gebiedsplan voor het Oog van Koudekerk. In deze fase worden meerdere scenario’s onderzocht, die uiteindelijk moeten leiden tot één voorkeursvariant. Met het nu vastgestelde afwegingskader is er voor het eerst een duidelijke meetlat om die scenario’s naast elkaar te leggen.
Volgens het college zorgt dit kader ervoor dat keuzes “transparant en herleidbaar” worden gemaakt. Daarmee moet voorkomen worden dat beslissingen vooral politiek of op gevoel worden genomen.
Eerst landschap en gezondheid, daarna bouwen
Opvallend is de gekozen aanpak: de gemeente werkt volgens het principe van omgekeerd ontwerpen. Daarbij wordt niet gestart met woningbouw of infrastructuur, maar met de basis van het gebied zelf. Denk aan bodem, water, natuur, landschap en gezondheid.
Pas daarna wordt gekeken hoe functies als wonen, economie en mobiliteit daarin passen. Volgens de gemeente moet dit leiden tot een duurzame en toekomstbestendige inrichting van het gebied.
Vijf pijlers bepalen de toekomst
De beoordeling van plannen gebeurt op basis van de omgevingsvisie van de gemeente. Daarin staan vijf centrale bouwstenen:
- gezonde vergroening
- samen sterker (sociale structuur)
- landschappelijke verstedelijking
- waardevol buitengebied
- duurzaam ondernemen
Binnen deze thema’s wordt gekeken naar onder meer woningbouw, natuur, mobiliteit, economie en voorzieningen. Niet alles kan overal tegelijk: het afwegingskader dwingt de gemeente om duidelijke keuzes te maken.
Stoplicht bepaalt haalbaarheid van plannen
Naast inhoudelijke kwaliteit wordt ook gekeken naar de haalbaarheid van plannen. Dat gebeurt via een opvallend systeem: een stoplichtmodel.
- Groen: plan is haalbaar
- Oranje: extra onderzoek nodig
- Rood: plan niet uitvoerbaar
- Grijs: informatie ontbreekt
Hierbij wordt gekeken naar beleid, draagvlak en uitvoerbaarheid. Eén groot probleem kan een heel scenario al ‘rood’ maken.
Wat als er niets gebeurt?
In de rapportage wordt ook expliciet gekeken naar een scenario waarin niets verandert. Dat is volgens de gemeente geen neutrale optie. Voorzieningen in Koudekerk kunnen onder druk komen te staan, bijvoorbeeld wanneer vrijwilligers stoppen of draagvlak afneemt.
Daarmee wordt duidelijk gemaakt dat stilstand ook gevolgen heeft voor het dorp.
Provincie zet druk met woningbouw
De plannen staan niet op zichzelf. De provincie Zuid-Holland heeft het Oog van Koudekerk aangewezen als mogelijke locatie voor grootschalige woningbouw.
Daarbij ligt de lat hoog: projecten moeten al rond 2030 tot 2032 kunnen starten.
Dit betekent dat de gemeente tempo moet maken én moet aantonen dat bouwen hier realistisch is. Lukt dat niet, dan schuift het gebied mogelijk door naar een volgende ronde na 2028.
Spanningsveld: bouwen versus landschap
De documenten maken duidelijk dat het Oog van Koudekerk geen eenvoudige opgave is. Het gebied ligt gevoelig door de combinatie van:
- mogelijke grootschalige woningbouw
- waardevol landschap en buitengebied
- belangen van bewoners en grondeigenaren
- bereikbaarheid en infrastructuur
- milieu- en wateropgaven
Het afwegingskader moet juist deze belangen tegen elkaar afwegen.
Inwoners krijgen nog invloed
De gemeente betrekt zowel grote partijen als inwoners bij het proces. Er zijn al werksessies geweest met onder andere de provincie en grondeigenaren.
In oktober volgt een bewonersavond, waar de eerste scenario’s worden gepresenteerd. Inwoners kunnen dan hun mening geven en aandachtspunten meegeven voor de verdere uitwerking.
Besluit eind 2026 verwacht
De komende maanden worden de scenario’s verder uitgewerkt en getoetst. Daarna volgt een voorkeursscenario met zowel een korte- als langetermijnvisie voor het gebied.
De gemeenteraad wordt in het vierde kwartaal van 2026 geïnformeerd over deze keuze en de onderliggende afwegingen.
Conclusie
Met het vaststellen van het afwegingskader is nog niets definitief besloten, maar de richting wordt wel steeds duidelijker. Het Oog van Koudekerk staat op een kruispunt: doorgroeien met woningbouw of het gebied vooral groen en open houden.
De komende maanden bepalen welke kant het opgaat — en hoe groot de impact wordt op Koudekerk en de regio.
